(Aqterekting aruynan Almatynyng aiymyna deyin)

(Esse)

Sizdermen qanattas ómir – sýrgenime baqyttymyn.

Raqymjan Otarbaev.

Eski gazet tigindilerin aqtaryp otyrghanmyn, «Almaty aqshamy» gazeti bolu kerek, 2015 jylghy sandarynyng biri...  Ayqara betke berilgen maqalagha kózim týsti. Áyel turaly. Avtory da әiel, keyipker de әiel. Avtory belgili jurnalist, halyqaralyq «Týrkistan» gazetining agha tilshisi Tansúlu әpkem – Tansúlu Aldabergenqyzy eken. Al,  keyipker –  Gýlzeynep Sәdirqyzy.

Búryn atyn estigenim bolmasa, jýztanystyghym joq adam. Maqalany qyzygha oqydym. Keyipkermen osylaysha syrttay tanystym. Ol kisining ómir joly, ósken ortasy jayly bildim. Ásirese әkesi Sәdir aqsaqal jayly derekter erekshe әser etti. Keshegi II dýniyejýzilik soghysyna qatysqan, nemis tútqynyna týsken, onan bosap kelgen song «senimsiz adamdar» tizimine iligip Sibirge jer audarylghan... Sonda jýrip   tatar qyzyna ýilenip, kóp jyldan keyin elge oralghan, talay jyl soghys ardageri ekenin dәleldey almaghan... Beybit kýndegi qúsalyq maydandaghy qan-qasap, tútqyndaghy tauqymetten kem әser etpegeni ras. Sәdir aqsaqaldyng ishki kýizelisi, 9-mamyr meyramynda auyl shaldary merekelik paradqa attanghanda atyna minip auyl shetine shyghyp ketetini mening de jan dýniyemning astan-kestenin shyghardy. Kópke deyin sol kýiden aryla almay jýrdim. Sodan sharq úryp keyipkerdi izdeyin. Biraq jolymyz tez arada týiise qoymady. Bir aghamyzdan telefon nómirin alyp  qonyrau shaldym. Ózi turaly «Almaty aqshamynda» jariyalanghan maqalany oqyghanymdy aittym. Ákesi Sәdir aqsaqal turaly súradym. Biz osylaysha tanysqan edik.

Stenografisten jurnalistikagha deyin

Gýlzeynep Sәdirqyzy 1955 jyldyng jeltoqsanynda Almaty oblysy, Jambyl audanyna qarasty Aqterek auylynda dýniyege keldi. Ákesi  soghys ardageri. Al, anasy tatar moldasynyng qyzy. Osynday otbasynda ósken qyzdyng ýlken armany – ekonomist-qarjyger bolu edi. Auyldaghy on jyldyq mektepti bitirip, arman quyp Almatygha kelip, ózi ansaghan oqugha týspekshi bolady. Biraq, bayqauda baghy janbay Almatydan auylgha qaytyp ketuden úyalghan namysty qyr qyzy aradaghy bir jyldy bekerge ótkizgenshe dep Almatydaghy stenografisterdi dayarlaytyn uchiliyshege oqugha týsedi. Ondaghy oiy osynda jýrip kelesi jylghy emtihangha dayyndalu. Áytse de, talapty qyzdy búl mamandyq qatty qyzyqtyrsa kerek, ondaghy oquyn ýzdik bitiredi de, oqudy tәmamdaghan otyz qyzdyng arasynan stenografist diplomyn alghan ýsh student qyzdyng biri Gýlzeynep Sәdirqyzy boldy. Al, qalghany tek mashinist bolyp shyghady. Oqu bitirgen song Qazaq radiosyna stenografist bolyp qyzmetke túrady. Ol kezde qazirgidey tehnikalyq mýmkindik qayda, jurnalisterding qolynda diktafon joq, barlyq jinalystar men mәjilister (sezd), talqylaular men kezdesuler, tipti telefon arqyly alynatyn kýndelikti habarlar stenografist mamandar arqyly  jazylyp, hattalatyn. Barlyq oryndarda stenografist kadrlar tapshy.

Birde Almatynyng irgesindegi Talghar audanynda ýlken sot prosesi ótetin bolyp «Sosialistik Qazaqstan» gazetining redaksiyasy stenografist izdeydi. Gýlzeynep Sәdirqyzyna ótinish aitady. Kәsiby maman retinde tapsyrmany tap-túinaqtay etip oryndaghan qyzdyng júmysy, úqyptylyghy sol kezdegi gazet redaktory Sapar Bayjanovqa birden únaydy da, ony «Sosialistik Qazaqstangha» qyzmetke shaqyrady. Múnda ol qazaq stenografiyasynyng negizin qalaushy Danabiyke Bayqadamova (úly Áuezovting mashinist-stenografisti bolghan), Mәriyam Isaevadan (әigili memleket qayratkeri Oraz Isaevtyng kelini) tәlim alady. Ýlken kisilerding tәrbiyesinen ótip, kәsiby sheberlik mektebin kóredi. Jastayynan әdebiyetke qúmarlyghy bar jas qyz epttep maqala, әngimeler jaza bastaydy. QazÚU-dyng jurnalistika bólimin syrttay oqyp bitiredi. Gazetting sol kezdegi redaktory Balghabek Qydyrbekúly onyng jazghan-syzghandaryn oqyp, bayqap jýrse kerek. Bir kýni ózine shaqyryp alyp: «Qaraghym, jap-jaqsy dýniyeler jazyp jýrsin. Ony bilemin. Ókinishtisi, biz seni redaksiyagha qyzmetke ala almaymyz. Bizge tilshi, redaktorlar tabylar. Biraq, sendey stenografist maman taba almaymyz. Degenmen saghan stenografist tilshi degen kuәlik jasap bereyik. Tiyisti oryndardan derek alghanyna jenil bolsyn. Jazuyndy toqtatpa» deydi. Tumysynan kirpiyaz, qyzmetke qatal bolghanymen, qaramaghyndaghy qyzmetkerlerge әdil qaraytyn Balghabek aghasynyng búl sózi jas talapkerge ýlken shabyt pen kýsh beredi.

Keyin «Sosialistik Qazaqstangha» ataqty Sheraghang – Sherhan Múrtaza bas redaktor bolyp keledi. Búl 1980 jyldardyng sony, 1990 jyldardyng bas kezi (1989-1992 jyldar). Bizding keyipkerimizding baspasózde jarqyrap kórinip, Gýlzeynep Abdrahmanova bolyp kópke tanylghan kezi osy tús. Jana kelgen redaktor tym talapshyl, qatal edi. «Sosialistik Qazaqstan» gazeti týrlenip sala beredi. Qanshama últtyq, memlekettik mýddeni kótergen maqalalar jaryq kórdi. Qoghamdyq, memlekettik  instituttar ailap, jyldap sheshe almaghan últtyq mýddege qatysty mәseleler bir ghana «Egemen Qazaqstan» arqyly sheshimin tauyp otyrdy. Sebebi, bas redaktor ýnemi jurnalisterdi qayraytyn, eng kókeykesti ótkir taqyryptardy kóterude júmsaytyn. Janyp jatqan otqa jasqanbay kirer, iri dýniyelerge irkilmey kirisetin batyldyqty baghalaytyn. Osy tústa birsypyra jas talanttar jarqyrap kórindi. Sonyng biri – Gýlzeynep Sәdirqyzy edi.

1980 jyldardyng ortasynda «Qazaq әdebiyetinde» Sherhan Múrtaza bas redaktor bolyp túrghan kezde Gýlzeynep Sәdirqyzynyng «Áyel jany» degen әngimesi jariyalanghany bar. Sol әngimeni Sheraghang úmyta qoymaghan kórinedi,  bir kýni bólim redaktory Qaynar Oljaydy ózine shaqyryp alady da «osynda stenografist bolyp isteytin Gýlzeynepting әiel turaly jaqsy bir әngimesin bilemin. Úmytpasam, әngimening aty «Áyel jany» boluy kerek. Sol balagha әiel taghdyryn jazugha tapsyrma berip kórshi» deydi. Búl kezde bizding әpkemiz ýshinshi perzentin auyr jaghdayda bosanyp, perzenthanadaghy súmdyq, soraqy jaghdaydy basynan keship, júmysqa qayta oralghan kezi-tin.  Redaktordyng tapsyrmasy birden oryndalady. «Perzenthana perdesi... talay syrdy býrkep túr» degen serialy maqala gazetting ýsh nómirine qatarynan jariyalanady. Materialgha riza bolghan bas redaktor «Endi shopan әielining problemasyn kóterip maqala jazyp kelsinshi» degen tapsyrma beredi.

Ózi qoyshynyng kelini bolghan son, ol auyl әielining jaghdayyn jaqsy biletin edi. Búl tapsyrmany da tiyanaqty etip oryndap, «Aydalada aq otau» degen maqala jazady. Artynsha kóp balaly analar turaly «Aty ghana ardaqty ma?!» degen maqalasy jariyalanady. Jazugha qabiletin bas redaktordan bastap, basqalar da moyynday bastaghan shaqta Sherhan Múrtaza bir búiryqpen gazetting hat   bólimine әdeby qyzmetkerlikke auystyrady. Redaktordyng ýmiti aqtaldy. Gýlzeynep Sәdirqyzynyng gazet betinde ótkir de ózekti mәselelerdi kótergen maqalalary, әdeby portretteri jiyi-jii jariyalanyp túrdy. Sózimiz dәlelsiz bolmas ýshin birer mysal keltire keteyik.

1991 jyldyng shilde aiy. Qazaqstan Tәuelsizdigin almaghan  kez. Sovettik solaqay  sayasattyng salqyny jeldey esip túrghan uaqytta    úly tarihy túlghalar turaly jaghymsyz pikirler aityla bastaydy. Dәl sol kezde  "Leningradtaghy Jambyl kóshesining atyn ózgertu kerek", "Áliya Moldaghúlova atyndaghy mekteptegi múrajaydy jauyp, Batyr qyzymyz atyndaghy kóshening atyn ózgertu jayly da  әngime shygharyp, eldi dýrliktiredi. Múnday kelensiz habardy Qazaq radiosynan qúlaghy shalyp qalghan Gýlzeynep Sәdirqyzy birden bólim redaktory Qaynar Oljaygha barady.  Qaynekeng bas redaktorgha kirip, mәn-jaydy bayandaydy. Sheraghannyng múrty edireyip: «Olay bolsa, әida, tartsyn» deydi sózge kelmesten.

Sodan tilshi kóp úzatpay  issapargha shyghady. Sol kezde gazette isteytin әriptes aghasy Rysbek Sәrsenbayúly "qanday-qanday zaman bolady, Jambyl babamyzdyn  ziratynan bir uys topyraq ala ket" dep kenes beredi. Sodan ne kerek, betoramalgha týigen topyraghy bar, moyyngha alghan jauapkershiligi bar, soghys jyldary qorshauda qalghan taghdyrly qalagha  jol týsedi. Aldymen ataqty jyrau atyndaghy kóshe boyyndaghy gýlzargha baryp, elden әkelgen bir uys topyraqty  ósip túrghan jas taldyng týbine salyp túryp,  Jambyl babasynyng әruaghynan medet tileydi. Ishtey shiryghyp Leningrad qalalyq Atqaru komiytetining janyndaghy onomastika jónindegi komissiyagha barady. Ondaghylar bәrin kesip-piship dayyn otyr eken. G.Nikiytenko degen maman: «Eger Leningrad qalasynyng aty ózgeretin bolsa, Jambyl kóshesining aty ózinen-ózi alynyp tastalady. Al, 1978 jyly berilgen Áliya Moldaghúlova  atyndaghy kósheni   mindetti týrde ózgertemiz. Sebebi, biz osy esimdi aitqanda da, jazghanda da qatty qinalamyz. Onyng atyna ilingen taqta da jetkilikti. Al, Jambyl kóshesining alynu-alynbauy turaly búrynyraqta sóz bolghany ras. Bizding әdebiyetshiler «ólen, audarma – ony kimning jazghany belgisiz» degendi aitady» degen jauap alady. Shamasy jetkenshe aitysyp-tartysyp,  búl mәsele jóninde joghary jaqtaghylargha shaghymdanatynyn, әri gazet betinde búl mәseleni kóteretinin aityp shyghyp ketedi.

Sodan batyr qyzymyz oqyghan Á. Moldaghúlova atyndaghy №140 mektepke sol kezdegi Leningradtaghy "Qazaq tili" qoghamdyq úiymynyng tóraghasy Tastemir Ábishovpen birge barady.  Múrajay jabylghan. Ol synypta   sabaq jýrip jatyr eken. Ýzilisti kýtip kiredi.  Kirse, oqushylar batyr qyzdyng bustin at qyp minip oinap jýr eken. Múrnyn tesip, auzyn boyap tastaghan. Ón boyynda jazylmaghan, syzylmaghan jer joq. Búl kórinis zyghyrdanyn qaynatady. Mektep diyrektorynyng muzeyding býkil zattaryn radiorubkagha tyghyp tastaghanyn biledi. Sodan Leningrad qalalyq Atqaru komiytetining janyndaghy muzey men kórkemsuret basqarmasynyng basshysy B.Nazarsev degenge kirip, janaghy ózi kórgen soraqy jaghday men mektep diyrektorynyng teris әreketerin jetkizedi. Kózi atyzday bolyp sharasynan shyghyp kete jazdaghan basqarma basshysy aqtalyp әlek bolsyn. Sóitip, qúzyrly organdargha kirip, naqty mәseleni aityp, jauap berulerin talap etedi. Kórgen-bilgenin diktofongha jazyp, taspalap alady. Elge kelgesin «Egemen Qazaqstan» gazetinde qatarynan eki maqala jariyalaydy. Ekeuine ortaq   «Tu etu men túl etu» degen atau qoyylady. Maqala shyghysymen elimiz ben Reseyding aqparat kenistiginde ýlken qoghamdyq pikirtalas tuyndaydy. Ókimet adamdary qúlaghdar bolady. Aqyry  Leningrad qalasynyng Krasnogvardeysk audandyq mәdeniyet komiytetining tórayymy men audandyq bilim beru komiytetining tóraghasy bar arnayy ýkimettik delegasiya Almatygha keledi. Ekijaqty kelissóz jýrip, atalghan eki mәsele de ong sheshimin tabady. Sóitip, «Egemen Qazaqstan» jurnaliysi Ábdirahmanova Jambyl men Áliyanyng kóshelerin qorghap qalady. Úly jyraudyng qúrmetine arnalghan kóshege  eskertkish taqta ilinip, әlgi Jambyl qabirinen alynghan topyraq sebilgen gýlzargha eskertkishi ornatylady.

Gýlzeynep Sәdirqyzynyng jurnalist retinde eng kóp qalam tartqan taqyrybynyng biri – densaulyq saqtau salasy. 1990 jyldardyng basynda 21 jastaghy boyjetkenning qazasyna oray jazylghan «Soqtasy solqyldaghan syzdauyq» atty syny maqalasy respublikanyng medisina salasyn bir silkip alghan enbekting biri. Densaulyq saqtau ministrligin tezge salyp, ministrdi tәubesine keltirgen sol maqalany sol kezdegi aqparat ministri Altynbek Sәrsenbayúly joghary baghalap, talay baspasózge ýlgi etken.  Al «Kóshi-qon keri búrylyp ketpese eken» degen maqalasy ýshin Altynbek Sәrsenbayúly QR Jurnalister odaghy syilyghyna úsynghan. Sol maqalanyng yqpaly boyynsha Parlamentte túnghysh ret qazaq tilinde Kóshi-qon zany  qabyldanady.

«Mәnshýk nege eki jerlendi?» degen ataqty maqalasy da býginde respublika júrtshylyghynyn, zamandastarynyng esinde. Áriyne, múnday mysaldardy ondap, jýzdep keltiruge bolady. Onyng gazet betinde kótergen problemalary, jazghan taqyryptary  san aluan. Ómirding әr salasyna qalam tartyp, ony tereng zerttep-zerdelep, sol kezdegi sheshim kýtip otyrghan әleumettik mәselelerdi, medisinany, qazaq kóshi-qonyn, onomastikany, respublikadaghy әielder ómirin, bәri-bәrin qalamyna arqau etti. Qazaqqa tanys әri beymәlim Danabiyke Bayqadamova   (qazaqtyng túnghysh stenografiysi), ataqty balet biyshisi  Altynay Asylmúratova sekildi túlghalar turaly portrettik esseler jazdy.

Ózining býkil sanaly ghúmyryn qazaq jurnalistikasyna arnaghan, ózine tәn qoltanbasyn qalyptastyrghan jurnalist-jazushynyng óz sózimen aitsaq, «Sosialistik Qazaqstangha» taryday bolyp  kirip, keyin tilshi, әdeby qyzmetker, sholushy bolyp «Egemen Qazaqstannan» tauday bolyp, ardager jurnalist retinde zeynet demalysyna shyqty. Bir sózinde «Egemen Qazaqstan» mening ómirim depti. Bizding keyipker ras aitady. Ol últtyng bas basylymynyng qazaq jurnalistikasynyng shejiresine ainalghan keshegi agha buyndardyn, abyzdardyng jalghasy da. Býgingi jas jurnalisterding aqylshy anasy da.

«Ómirde jazyq jalghyz, qiya qyryq,

Kelmeydi shabyt shirkin jii aghylyp.

Jyr jazdym kýibenmenen kýldi-kómesh,

Bala alyp, qazan-ayaq jiya jýrip» dep Shyghys Týrkistan qazaqtary poeziyasynyng kórnekti ókili, Halyqaralyq «Alash» әdeby syilyghynyng laureaty Shәmshi apam – Shәmshәbanu Qamzaqyzy jyrlaghanday, búl kisi de ana bola, әri jurnalistikanyng qazanynda qaynay jýrip kórkem prozagha qalam tartty.

Gýlzeynep Sәdirqyzy qazaq prozasyna 1980 jyldardyng ortasynda kelgen jazushy. Sóz basynda aitqanymyzday alghashqy әngimesining ózin Sherhan Múrtaza únatyp, «Qazaq әdebiyeti» gazetine jariyalauy teginnen-tegin emes edi. Ángimening aty – «Áyel jany». Sol tuyndysynan keyin az da emes, kóp te emes biraz hikayat jazdy. Ol jazghandary «Ákesi ólgen qanday-dy...», «Mahabbatym jýregimde», «Áyel jany», «Aybiyke», «Aqqu ghúmyrly taghdyr» sekildi prozalyq shygharmalargha úlasty. "Qazaq әdebiyeti" gazetinde jariyalanghan «Aqtoqal» әngimesin     qazaq prozasy klassikterining biri  Sәuirbek Baqbergenov joghary baghalaghan. Al "Ákesi ólgen qandaydy..." essesi  ómir men ólimning filosofiyasynan túratyn shygharma. Ómirdi qalay sýisen, ólimdi de solay qabylda   degen oy búl shygharmanyng ózegi. Úly Múqaghalidyng «ómirdi qalay syilasan, ólimdi solay jat kórme» deytini bar emes pe? Múny shygharmashyl túlghalardyng oy ýndestigi dep aitugha bolar.

Gýlzeynep  Sәdirqyzynyng prozasy negizinen әiel taqyrybyna arnalghan. Ózi jýrgen ortadaghy әiel zamandastarynyng ómirin tereng zerttep, ózimen zamandas әielderding taghdyr-talayyna, ishki psihologiyasyna tereng ýniledi. Sol arqyly býgingi әielderding kórkem beynesin jasaugha ýles qosyp jýrgen qalamger. Qazaq prozasyndaghy keshegi «Aqbilek», «Shúgha», «Úlpan», «Aysha» sekildi kórkem beynelerding qataryn jazushynyng jasaghan Aybiyke obrazy tolyqtyrdy dep oilaymyz. Áriyne, jazushynyng prozalyq shygharmalary turaly aldaghy kýnderde arnayy maqalalar jazylatyny sózsiz. Jazushynyng prozalyq shygharmalary turaly belgili әdebiyet synshylary Ámirhan Mendeke men Serik Núghymanúly baspasózde jaqsy aityp, jyly lebizder bildirgen bolatyn.

Sheraghannyng qyzyl shapany

Gýlzeynep Sәdirqyzy úzaq jylghy jurnalistik ghúmyrynda biraz redaktorlardyng ústahanasynda shyndaldy. Sapar Bayjanov, Balghabek Qydyrbekúly, Kórik Dýiseev,  Sherhan Múrtaza, Ábish Kekilbaev, Núrlan Orazaliyn, Uәlihan Qalijan, Sauytbek Ábdrahmanov, Darhan Qydyrәli sekildi basshylarmen júmys istedi. Erjúman Smayyl, Janbolat Aupbaev, Qaynar Oljay, Qaly Sәrsenbay, Ámirhan Mendeke, t.b.   belgili qalamgerlermen aqparat maydanynda qatar jýrip, jarysa qalam sermedi. Áriptesteri arasynda ótkirligimen, ójettigimen, tauyp aitatyn, key kezderi qauyp aitatyn aitqyshtyghymen de erekshelenedi.  Sonday bir oqigha ótken ghasyrdyng 80 jyldary bolypty.

Belgili qalamger Sabyrjan Shýkirding «Kishi 37 emes pe...» degen   syn maqalasy jaryq kóredi. Maqalada Almaty oblysy, Shelek audany, Sarybúlaq kensharynyng diyrektory zansyz qyzmetten alynyp qudalanghany jazylghan. Avtor maqalasynda óz keyipkerin aqtap shyghady. Maqala birden Ortalyq Komiytetting nazaryn audaryp, Ortalyq Komiytetting burosynda qaralady da, kenshar diyrektory qayta qyzmetke kirisedi. Mine, sol kenshar diyrektory «Sosialistik Qazaqstan» gazetining redaksiyasyna alghys retinde gazet újymyn auylgha shaqyryp, ónir oqyrmandarymen kezdesu úiymdastyrady. Kezdesuge tek shygharmashyl top baruy kerek. Biraq Sabyrjan aghasy kelip: «Qara qyz, kezdesuge sen de jýr. Sheraghana әli ýirenise almay jatyrmyz. Újym kensharmen alghash ret kezdesuge bara jatyr. Eptep әn salatynyndy bilemin. Oqyrmandargha dombyramen әn aityp bersen» dep qolqa salady. Ózi de dekrettik demalystan jana kelip, újymdy saghynyp jýrgen shaghy eken, birden kelise ketedi.

Auylda oqyrmandarmen kezdesu oidaghyday ótedi. Sonyra qonaqtargha arnap dastarqan jayylady. Bas redaktor men újymnyng alghash ret issapargha shyghuy, qaharly basshydan bәri qaymygha ma, әiteuir tym-tyrys. Shybynnyng yzynynan basqa dauys estilmeydi. Tórde - Sheraghang men audandyq atqaru komiytetining ókili otyrady. Anda-sanda ghana Sheraghang fototilshi Siyez Bәsibekovty «Syrym Datúlynyng úrpaghy» dep sózge tartady. Basqalar ýnsiz. Ánsheyinde әzil-qaljynnan dauyl túrghyzatyn әriptes aghalar mop-momaqan. Bәrin bas redaktordyng – Sheraghannyng mysy basqanday. Núrlan Ónerbaev qana gitaramen anda-sanda әn salyp otyrady. Sodan bir kezde Sheraghanmen qatar otyrghan audan basshysynyng aldyna dayashy  ebegeysizdiginen  kesedegi shәiin aldyna tógip alady. Ýlken kisi óte ynghaysyz jaghdayda qalady. Eshkimde ýn joq, lәm-mim degen bireui joq. Osy kezde bizding keyipker shyday almay «Au, tóragha, kýiip qalghan joqsyz ba?  Bolmasa, erteng «Sosialistik Qazaqstandy» aiyptap jýrmeniz» dep qoyyp qalady. Tyghylyp әzerge otyrghan júrt du ete týsedi. Sheraghannyng da ezu tartady. Siresken seng kóbesi sógilgen song әngime jarasyp, otyrys jaymashuaqtana týsedi. Gýlzeynep attyng basyn jiberip, әzil-qaljyndy týidektetip tógedi. Jas kelinshekting qylyghyna yrza bolghan Sherhan Múrtaza «volchisa, myna bala qasqyr ghoy» dep súq sausaghymen núqyghan eken. Qaharly basshydan maqtau estigen song onan sayyn qyza týsedi. Dombyramen de, gitaramen de әn salady. Sheraghang da otalyp, targhyl dausymen tatarsha әn aitady.

Osynday kóterinki kónil-kýide Almatygha bet alady. Jolay bir ayaldamagha toqtap, jolaushylar bel jazady. Búrynghyday emes, qyz-jigitter qyzyp alghan, gu-gu әngime... Sheraghandy qaumalap, ózderimen ala shyqqan sarqyttaryn úrttap-tartyp jatqandar da bar. Bir kezde Sheraghan  jýrgizushisin júmsap kólikten shapan aldyrtady. Elding bәri «búl shapandy kimge jabar eken?» dep entelep túr. Sol kezde Sherhan aghamyz: «Al, jigitter, býgingi kezdesu de, otyrys ta jaqsy ótti. Bayaghyda Narynqoldan bir top jazushy kele jatyp, osy jerde Ghabeng – Ghabit Mýsirepov «osy qara balagha kiygizsem» dep mening iyghyma shapanyn jauyp edi. Býgin men sol dәstýrdi jalghastyryp, myna qyzyl shapandy osy qara qyzdarynyzgha japsam deymin. Aytynyzdarshy, osy qyzymyz býgingi otyrysty gýldendirip jiberdi emes pe?» dep bizding keyipkerding iyghyna ózine kiygizgen shapanyn jabady.

Biz búl oqighagha qayta ainalyp soqqanymyzdyng sebebi, keyipkerimizding bolmysyn asha týssek degen oy bolatyn. Ol ózi de osy bir sәt turaly «Sheraghannyng qyzyl shapany» dep atalatyn tamasha esse jazghany bar. Sol enbegi Sheraghannyng 80 jyldyghyna arnap Jambyl oblysy әkimdigi úiymdastyrghan respublikalyq әdeby bayqauda bas jýlde aldy. Búl bәige jalpy Gýlzeynep Sәdirqyzynyng prozashy retindegi alghashqy jenisi. Onan keyin «Alqa» baspasy úiymdastyrghan әiel taqyrybyndaghy ýzdik tuyndylar bayqauynda da jenimpaz boldy. «Aybiybi» shygharmasy sol baspadan kitap bolyp shyghyp, býginde oqyrman yqylasyna ie bolghan tuyndynyng birine ainaldy.

Gýlzeynep Sәdirqyzynyng jurnalistikadaghy enbegi ókimet tarapynan bolsyn, әriptesteri tarapynan bolsyn әrdayym elenip, baghalanyp keledi. Qazaqstan Respublikasynyng Aqparat salasynyng ýzdigi, Qazaqstan Jurnalister odaghy syilyghynyng eki mәrte iyegeri, Halyqaralyq Jambyl atyndaghy syilyqtyng laureaty boldy. «Jambyl audanynyng "Qúrmetti azamaty» degen ataghy taghy bar.

Qazaqtyng asa kórnekti qalamgeri, jazushy-drammturg Raqymjan Otarbaev bir sózinde «Sizdermen qanattas ómir sýrgenime baqyttymyn» depti. Biz de Aqterekting aruynan Almatynyng aiymyna ainalghan әpkemizben  qanattas, qatarlas ómir sýrgenimizge baqyttymyz. Bizding halyqta әrqashanda әpkening orny bólek. Ony qadir tútqan. Biz qadiri de, orny da bólek Zeynep әpkemizding mereyli jasymen qúttyqtap, ol kisige myqty densaulyq, shygharmashylyq tabys tileymiz!

Serjan Tólebiy,

synshy, Raqymjan Otarbaev atyndaghy әdeby syilyqtyng laureaty

 Abai.kz