MTQB «Parlamentarizm instituty» ShJQ RMK diyrektory
N.V. Pan hanymgha!

Qúrmetti Nataliya Vissarionovna!       

Birinshi, Siz mening JT-2026-00355397-ótinish-hatyma jauap berip: «Azamattyng memlekettik organgha saylanu qúqyghyna qatysty aitqanda, Konstitusiyanyng 33-babynyng 2-tarmaghyna sәikes, eger azamat saylanbaly memlekettik organnyng deputaty bolu ýshin partiyalyq tizimge engizilse, onyng passivti saylau qúqyghy búzylmaydy», - depsiz.

Biraq, jauabynyzda aktivti saylau qúqyghy – dauys berushilerding qúqyghynyng búzylatyny ne búzylmaytyny turaly eshtene aitpapsyz.

Shamasy, mening uәjimdi moyynday bastaghan sekildisiz!

Qúrmetti Nataliya Vissarionovna!

Passivti saylau qúqyghy búzylghannyng kókesi osy jerde bolyp túr!

Qaranyz, men Sizge sony asyqpay dәleldep bereyin:

Qazaqstan Respublikasy Konstitusiyanynyng jana Jobasynda «Qúryltay konstitusiyalyq zanda belgilengen tәrtippen birtútas jalpyúlttyq saylau okrugining aumaghy boyynsha proporsiyaly ókildik jýiesi negizinde saylanatyn bir jýz qyryq bes deputattan túrady» (53-baptyng birinshi tarmaghy), - dep jazylypty.

Al, osy Jobanyng 36-babynyng ekinshi tarmaghynda bylay dep jazylghan:

– Qazaqstan Respublikasy azamattarynyng memlekettik organdar men jergilikti ózin-ózi basqaru organdaryn saylaugha jәne olargha saylanugha, sonday-aq jalpyhalyqtyq referendumgha qatysugha qúqyghy bar.

Kórdiniz be, taghy da «Qazaqstan Respublikasy partiyalarynyn» emes, «Qazaqstan Respublikasy azamattarynyn» dep túr.

Sondyqtan, saylaushylar eng aldymen «Qazaqstan Respublikasy partiyalaryn»  emes, «Qazaqstan Respublikasy azamattaryn» saylaugha qúqyqty;

Al, saylanugha eng aldymen «Qazaqstan Respublikasy partiyalary» emes, «Qazaqstan Respublikasy azamattary» qúqyqty.

Astyn syzyp túryp, múqiyat oqynyzshy, osy jerde erekshe eskeretin taghy bir óte QYZYQ әri óte KÝLKILI súraq bar.

Konstitusiyanyng jana Jobasynyng 53-babynyng birinshi tarmaghy boyynsha, saylaushylar partiyalyq tizimmen saylaugha týsken kandidattargha emes, tek qana partiyagha dauys beredi.

Sóitip, bizding bolashaq jana Konstitusiyanyng 36-babyna say, Partiyalyq tizimmen saylaugha týsip, eng kóp dauys alghan Qazaqstan Respublikasy azamaty Qúryltay deputaty bolyp saylannu kerek qoy.

Sonda, saylauda partiya úsynghan kandidattar ózderine qay ónirding saylaushylary qansha dauys bergenin jәne ózining jalpy saylau qortyndysy boyynsha qansha dauys alghanyn qalay esepteydi?!

Nemese, partiyalyq tizimmen saylaugha týsken, biraq saylaushylardyng tikeley dauysyn almaghan kandidattardy Ortalyq saylau komissiyasy Qúryltay deputattyghyna qalay iriktemek?!

«Qúryltay deputattary jalpygha birdey, teng jəne tóte saylau qúqyghy negizinde jasyryn dauys beru arqyly saylanady.» degen jana Konstitusiyanyng 54-babynyng birinshi tarmaghy qayda qaldy?!

Osy ýsh súraqty oilasam, jogharydaghy Qazaqstan Respublikasy Konstitusiyanynyng jana Jobasynyng 53-baby men 54-babynyng birinshi tarmaqtaryna qarap, enirep túryp jylaghym keledi! 

Qúrmetti Nataliya Vissarionovna!

Siz mening qara әrippen jazylyp, asty syzylghan osy eki súraqghyma mindetti týrde jauap beriniz!

Preziydentimizding «Ádiletti Qazaqstan» qúru armany men «Zang men Tәrtip» qaghidaty jana Konstitusiyadan kórinis tauyp, saltanat qúryp jatqan kezde, Preziydent Ákimshiligi men partiya basshylary «Myna patiyadan múnsha deputattan bolsyn...» dep, 145 deputattyq oryndy ýsh jýzding balasy men diaspora ókilderine «layyqtap» bólip berip beretin túrpayy daghdy eski Konstitusiyamen birge ketui kerek!

Demek, Qúryltay deputattary osyghan deyingi «saylaulardaghyday» jalang partiyalargha «dauys beru» tәrtibimen «saylansa», onda bolashaq jana Konstitusiyanyng da 53-baby men 54-babynyng birinshi tarmaqtary ÓLDI degen sóz!

Jay emes, taghy qaytalap aitam, ARAM ÓLDI degen sóz!!

Sondyqtan, Konstitusiyanyng jana Jobasynyng 53-babynyng birinshi tarmaghyn tómendegi redaksiyamen auystyryp qabyldaudy úsynamyn:

- Qúryltay konstitusiyalyq zanda belgilengen tәrtippen birtútas jalpyúlttyq saylau okrugining aumaghy boyynsha proporsiyaly ókildik jýiesi negizinde KANDIDAT PEN SOL KANDIDATTY ÚSYNGhAN PARTIYa QATAR SAYLANATYN bir jýz qyryq bes deputattan túrady.

Qúrmetti Nataliya Vissarionovna!

Taghy da kesip aitayyn, maghan Sizdin «Qúrmetti Auyt Múqiybek! Qazaqstan Respublikasynyng Parlamenttik reformanyng mindetterin tereng týsinudi kórsetetin úsynystarynyz ýshin Sizge alghys bildiremiz. Sizding iydeyalarynyz parlamenttik mәdeniyetti damytu men zang shygharu ýderisin jetildiru isinde tújyrymdamalyq túrghydan manyzdy bolyp tabylady. Barlyq úsynystar múqiyat zerdelenip, Qazaqstan Respublikasy Parlamentining qyzmetin reformalau mәseleleri boyynsha odan әri analitikalyq jәne saraptamalyq júmysta eskeriletin bolady...», - degen «jauabynyzdyn» keregi joq.

Óziniz de endi týsingen bolarsyz, búl úsynys óte manyzdy!

Joba osy beti qabyldanyp ketse, erteng Konystitusiyanyng 33-baby búzylyp, Qúryltay saylauy daghdarysqa tap boluy mýmin!!

Sondyqtan, maghan naqty JAUAP kerek!

Ótken jyly 21 qazanda Memlekettik kenesshi Erlan Karin Sizdi qabyldap, taraptar kelip týsip jatqan úsynystardy jýieleu mehanizmderin, aqparatty analitikalyq óndeu tәrtibin jәne Parlament qyzmetin jetildiruge arnalghan naqty úsynystardy qalyptastyru mәselelerin talqylaghany esimde.

Sol ýshin, Konstitusiyalyq komissiyanyng qúramyna kirmeytin bolsanyz, onda mening jogharydaghy qara әrippen jazylyp, asty syzylghan eki súraghyma Óziniz jauap bere otyryp, búl úsynysymdy Pralamenttik reforma boyynsha Júmys tobynyng jetekshisi Erlan Qarin myrza óz ayaghynyzben baryp, óz qolyna jetkizuinzdi jәne jaqsylap týsindiruinizdi ótinemin.

Sonday-aq, atalghan ótinishting atalghan túlghalargha jetkeni ne jetpegeni turaly anyq jauap beruinizdi talap etem.

Jetpese, onyng da sebebi ashyq kórsetilui tiyis...

Eskertu: ýsh paraq «Salystyrmalyq keste» men Sizding jauabynyzdyng kóshirmesi qosa tirkeldi.

Qúrmetpen,

Auyt Múqiybek,

«Qúrmet» ordenining iyegeri

Abai.kz