Beysenbi, 19 Aqpan 2026
Janalyqtar 468 0 pikir 18 Aqpan, 2026 saghat 21:47

Bir palataly Parlament jәne jana basqaru modeli: koalisiya Jetisu oblysy aktiyvimen kezdesu ótkizdi

Taldyqorghan qalasyndaghy «Atameken» kәsipkerler palatasy alanynda «Ádiletti jәne Progressivti Qazaqstannyng Halyqtyq Konstitusiyasy ýshin» jalpyúlttyq koalisiyasynyng júmysy shenberinde Jetisu oblysy aktiyvimen kezdesu ótti. Is-shara jana Konstitusiya jobasy men alda bolatyn respublikalyq referendum boyynsha týsindiru júmysynyng bóligi retinde úiymdastyryldy.

Premier-ministrding orynbasary – Mәdeniyet jәne aqparat ministri, Koalisiya tóraghasynyng orynbasary Aida Balaeva óz sózinde reformanyng sayasiy-әleumettik mәnine keninen toqtala kele, Memleket basshysynyng úiytqy boluymen qolgha alynghan ózgerister memlekettik basqarudyng әdil, ornyqty әri tiyimdi modelin qalyptastyrugha baghyttalghanyn atap ótti. Keng kólemdi reformalar paketining basty erejelerining biri retinde bir palataly Parlamentting qúryluyn tilge tiyek etip, búl óz kezeginde instituttardyng jauapkershiligin kýsheytip, zannamalyq ýderisti jedeldete týsetinin aitty.

«Memleket basshysynyng referendum ótkizu turaly sheshimi azamattardyng tikeley tandauy arqyly taghdyrsheshti ózgeristerdi bekituge baghyttalghan manyzdy demokratiyalyq qadam dep esepteymin. Referendum – jay ghana formaldy prosedura emes, ol – strategiyalyq manyzy zor sheshimderdi qabyldaugha halyqtyng tikeley qalysuynyng tiyimdi tetigi», dep atap ótti Aida Balaeva.

Mәjilis deputaty Bolat Kerimbek jana jobanyng әleumettik jәne qúndylyq túrghysyndaghy manyzyna toqtaldy. Onyng aituynsha, adamdar Konstitusiyany qauipsizdik pen әdildikting is jýzindegi kepildigi retinde sezinuge tiyis.

«Referendumda tandau jasau – óz taghdyryng ýshin әri memleketting bolashaghy ýshin jauapkershilik. Óitkeni Konstitusiya – memleketting ghana emes, әrbir otbasynyng da qorghany», dep atap ótip, qoghamdyq kelisim men últtyq qúndylyqtardy nyghaytudyng manyzyn eske saldy.

Jana jobany talqylau jiynyna Mәjilis deputaty Nikita Shatalov, Abay atyndaghy QazÚPU basqarma tóraghasy – rektory Bolat Tilep, «Qazaqstan halqyna» QQ basqarma tóraghasy Lәzzat Shynghysbaeva, «Qazaqstandyq qoghamdyq damu instituty» KeAQ basqarma tóraghasy Júldyzay Ysqaqova, Jetisu oblystyq mәslihatynyng tóraghasy Gýlnar Toylybaeva, Jetisu oblysy Ardagerler kenesining tóraghasy Ermek Kelemseyit qatysty.

Qazaq últtyq pedagogikalyq uniyversiytetining basqarma tóraghasy – rektory Bolat Tilep jana Konstitusiyanyng manyzy men mazmúny turaly oiymen bólisti. 

«Jana Ata zannyng mazmúnynda «Ádiletti Qazaqstan» iydeyasynyng arman-múraty, mýmkindikteri men jauapkershiligi, saualdary men jauaptary kórinis tapqan. Úsynylyp otyrghan ózgeristerding tereng maghynasy men tarihy manyzyn men osydan kóremin», dep atap ótti ol.

«Qazaqstandyq qoghamdyq damu instituty» KeAQ basqarma tóraghasy Júldyzay Ysqaqova neke institutyn konstitusiyalyq túrghyda nyghaytu mәselesin kóterip, memleketting qúqyqtyq jәne qoghamdyq negizderin nyghaytudaghy atalghan normalardyng manyzyn tilge tiyek etti.

«Nekeni er men әielding erkin әri teng qúqyly odaghy retinde konstitusiyalyq túrghyda bekitu qogham tarapynan qoldau tauyp otyrghan neke modelin joghary zandyq kýshi bar norma retinde bekituge, memlekettik organdardyng qúqyq qoldanu jәne profilaktikalyq qyzmeti ýshin birynghay baghdar qalyptastyrugha, nekege mәjbýrleuding kez kelgen formasyna qatysty nóldik tózimdilikti qamtamasyz etuge, otbasy institutyn úzaq merzimdi ornyqty qazaqstandyq qoghamnyng negizi retinde nyghaytugha mýmkindik beredi», dep týsindirdi J.Ysqaqova.

Jetisu oblysy Ardagerler kenesining tóraghasy Ermek Kelemseyit Parlament atauynyng Qúryltay bolyp ózgerui jayyndaghy bastamanyng manyzy turaly aita kele, onyng tarihy әri ruhany tereng mәnine nazar audardy.

«Biz de Parlamentting Qúryltay dep ataluy turaly bastamany jay ghana atyn auystyru emes, tarihy tamyrymyzgha qaytu әri últtyq biregeylikti bekitu retinde qaraymyz. Búl – bizding memlekettilik dәstýrlerimizding janghyruy men damuy», dedi ol.

Jetisu oblystyq mәslihatynyng tóraghasy Gýlnar Toylybaeva janarghan Ata zannyng basty erejelerine qatysty oiyn bildirip, memleketting qúndylyqtyq baghdarlaryn nyghaytu mәselesine den qoydy.

«Ádildik, Zang men Tәrtip, tabighatqa úqypty qarau Konstitusiya dengeyinde túnghysh ret bekitilip otyr. Memlekettik biylikting qaynar kózi Qazaqstan halqy ekeni aiqyn jazyldy. Basty iydeya – bilimnin, ghylymnyn, mәdeniyet pen innovasiyanyn, sonday-aq adamy kapitaldyng damuyna basymdyqtyng berilui», dep atap ótti ol.

Kezdesu sonynda aimaqtyq aktiv tarapynan qatysushylar súraqtaryn qoyyp, týsindiru júmysy boyynsha úsynystaryn aitty. Sonday-aq, azamattardyng referendumgha qatysuynyng manyzyn atap ótti.

Abai.kz

0 pikir