Namazhan aqsaqaldyng jaqynda toyda aitqan sózi qazaq qoghamynda ýlken dýmpu qozghady. Oghan qatardaghy әleumettik jelini qoldanushydan bastap, Preziydent әkimshiligining birinshi orynbasary Erlan Qaringe deyin pikir bildirdi. Nәtiyjesinde toyda jaqsy tilek aitudyng ornyna «er men әiel bólek otyruy kerek», «muzyka – haram», «әnshi – shaytannyng azanshysy» dep әsire uaghyz aitqan mosqal kisi qamalyp tyndy.

Kezinde dombyrany serik etken Múhamedjan Tazabek te Facebook jelisindegi paraqshasynda «Aqordany alandatqan alty auyz sóz» dep jazba jariyalady. Onyng pikirimen tolyq keliskendey Bekbolat Tileuhan da әriptesining jazbasyn bólisti.

Múhamedjan Tazabek jazbasynda qasiyetti payghamdarymyzdyng ghibratty ómirinen mysaldar keltirgen. «Payghambarymyz ﷺ Mekke alynghangha deyin Qaghbanyng ishinde púttar túrghanyna qaramastan, músylmandargha Qaghbany ainalyp tauap jasaudy toqtattyrmady. Aldymen adamdardyng jýregin ózgertti, qoghamdy dayyndady, sodan keyin ghana púttar syrtqa shygharyldy. Tózim, jaghdaymen sanasu, ózgening de ahualyn eskeru — osy danalyqtyng ishinde jatqan joq pa?!»,  «Birde, bir bәdәuy meshitting ishinde dәret syndyrghanda sahabalar ony birden toqtatpaq boldy. Biraq Alla Elshisi ﷺ: «Tiyispender, bitirsin», – dep sabyrgha shaqyrdy. Keyin әlgi adamgha júmsaq týrde týsindirdi. Óitkeni keyde mәseleni kýshpen emes, kóregendikpen sheshu әldeqayda ýlken nәtiyje beredi» dep jazdy ol.

«Dindar qauymnyng da eskerer dýniyesi kóp» dey kele, «Zayyrlylyqty dinge qarsylyq dep úghu dúrys emes. Zayyrlylyq — әr azamattyng ar-ojdan bostandyghyn qorghay otyryp, qoghamdaghy ortaq tәrtip pen zannyng ýstemdigin qamtamasyz etetin qaghida. Sondyqtan zayyrly qoghamda da qasiyetti dýniyelerdi әdeyi qorlau, adamdardyng diny sezimin ayaqqa taptau nemese qoghamdy arandatatyn әreketter erkindik bolyp sanalmaydy. Erkindik әrqashan jauapkershilikpen birge jýredi» dep nyqtady.

Onyng búl oiy da Bekbolat Tileuhannyng Aman Tasyghangha bergen súhbatymen ýndes jatyr. Óz sózinde ol: «Namazyma tiyisti, sóilegen sózderi me de...qay jerde kóp sóilegenimde tiyisti» dep shaghynghan.

Jurnalist Aynúr Asenberdi jaqynda jariyalaghan beyne súhbatynda dindar Daryn Mubarov: «Bekbolattyng әndi qoyyp ketuine siz әser etti deydi, sol ras pa?!» degen maghynada súraq qoyghan. Súhbat berushi Bekbolat Tileuhan oryndaghan әnderding gibratqa toly dýniyeler ekenin aitqan.

Bekbolat Tileuhan bir pikirinde jattandy bolghan «kiyeli sahna» degen sózge de toqtalyp, búl úghymnyng jansaqtyghyn ashyp beripti.

Al toy turaly Mýhamedjan Tazabek: «Toy — bizding mәdeniyetimizding ainasy.Toydaghy sóz — halqymyzdyng oilau dengeyining kórsetkishi.

Toydaghy әzil — bizding tәrbiyemizding ólshemi.Toydaghy tәrtip — qoghamdaghy tәrtipting kórinisi.

Sondyqtan asaba da, aqsaqal da, imam da, óner adamy da, qarapayym qonaq ta bir nәrseni úmytpauy kerek: býgin aitylghan әr sóz erteng býkil elding baghytyna ainaluy mýmkin» deydi. Odan ary: «Qazaqtyng dәstýri de, Islamnyng tәrbiyesi de adamdy әdepke, sabyrgha, jauapkershilikke shaqyrady. Memleketting de basty maqsaty – qoghamnyng túraqtylyghy men tatulyghyn saqtau. Búl ýsheui bir baghytqa júmys istegende ghana el kýsheyedi» degen oy qorytady.

Múhamedjan Tazabek pen Bekbolat Tileuhannyng kezinde biri aityskerligimen, endi biri әnshilik ónerimen últymyzdyng maqtanyshyna ainalghany belgili. Ónerden alshaqtap, diny baghytqa bir jolata bet búrghan arda azamattar jogharydaghy kesek oilaryn jazyp qana qoymay, dombyrasymen búrynghyday ekilenip elge jetkizse núr ýstine núr bolar edi. Dombyrany «haram» sanaytyndardyng sany azayar edi, dәstýrge degen teris pighyl týzelip elding ishki birligi nyghayar edi.

Abai.kz