Býgin elordada Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyng qatysuymen «Ornyqty bolashaqqa ortaq kózqaras» taqyrybymen Ónirlik ekologiyalyq sammit (ÓES) júmysyn bastady.

Is-sharagha Ózbekstan Preziydenti Shavkat Mirziyyoev, Ázerbayjan Premier-ministri Ály Asadov, Gruziya Preziydenti Mihail Kavelashvili, Tәjikstan Preziydenti Emomaly Rahmon, Armeniya Preziydenti Vaagn Hachaturyan, Qyrghyzstan Preziydenti Sadyr Japarov, Mongholiya Preziydenti Uhnaagiyn Hurelsuh jәne Týrikmenstan Preziydenti Serdar Berdimúhamedov keldi.

ÓES júmysy memleket basshylary men halyqaralyq úiym basshylarynyng qatysuymen plenarlyq otyrystan bastaldy.

Sonymen qatar manyzy jaghynan auqymdy sammitke BÚÚ agenttikterinin, jetekshi halyqaralyq úiymdardyng (EQYÚ, EYÚ, EYDÚ, TMÚ, ShYÚ, EEK, IYSESKO, AÓSShK jәne t.b.) jәne qarjy instituttarynyng (ADB, EQQDB, Dýniyejýzilik bank, Islam damu banki) ókilderi qatysyp jatyr.

Is-shara Ortalyq Aziya elderindegi ekojýielerdi, su jәne jer resurstaryn qorghau, qalpyna keltiru, sonday-aq bioaluantýrlilikti saqtau jónindegi keshendi sayasat pen tetikterdi qalyptastyrugha baghyttalghan.

ÓES Qazaqstannyng Ekologiya jәne tabighy resurstar ministrligi tarapynan Birikken Últtar Úiymymen jәne birqatar halyqaralyq úiymdarmen birlesip úiymdastyrylyp otyr. Sondyqtan ekologiyalyq syn-qaterlerdi enseruge ónirlik tәsildi kórsetetin birlesken sheshimderdi әzirleuge arnalghan alghashqy auqymdy is-shara. Atalghan syn-qaterler ýkimetter, halyqaralyq jәne qarjy úiymdary, sonday-aq ghylymy jәne biznes qauymdastyqtar arasynda yntymaqtastyqty bekitudi qoidy talap etedi.

Taratylghan mәlimetke qaraghanda, sammit ayasynda birqatar elden resmy delegasiyalar keletini rastaldy. Olardyng qatarynda Ázerbayjan, Armeniya, Aughanstan, Belarusi, Italiya, Germaniya, Gruziya, Kambodja, Qytay, Mongholiya, Resey, Serbiya, Slovakiya, Horvatiya jәne Japoniya bar. Búl ÓES alanyn týrli mәseleler boyynsha ekijaqty kelissózder seriyasyn ótkizu ýshin paydalanugha mýmkindik beredi.

ÓES baghdarlamasyna 58 is-shara kiredi. Onyng ishinde 17-si joghary dengeydegi, tórteui Ortalyq Aziya boyynsha eldik sessiya jәne 37-si dóngelek ýstel, konferensiya men seminarlar formatyndaghy taqyryptyq kezdesuler.

ÓES baghdarlamasynda BÚÚ qúrylymyndaghy Halyqaralyq su úiymyn qúru mәselesi boyynsha konsulitasiyalar da josparlanghan. Oghan BÚÚ-gha mýshe memleketterding su jónindegi vedomstvolarynyng basshylary, BÚÚ-nyng su mandatyn iske asyratyn agenttikter jәne zertteu instituttary qatysady.

Qorytyndy qújattardyng qatarynda Ortalyq Aziya memleketteri basshylarynyng «Ortalyq Aziyanyng ekologiyalyq yntymaqtastyghy» atty birlesken deklarasiyasyn erekshe atap ótken jón. Búl qújat ekologiyalyq ornyqty damu salasyndaghy yntymaqtastyqty terendetuge degen sayasy erik-jigerdi kórsetedi. Sonday-aq 2026–2030 jyldargha arnalghan BÚÚ agenttikterimen birlesken Ónirlik is-qimyl baghdarlamasy úsynylady.

- Jalpy, sammit ayasynda 51 qújatqa qol qoi josparlanyp otyr. Olardyng ishinde 13 memorandum, 16 birlesken mәlimdeme, kelisimder men deklarasiyalar, 16 ónirlik jәne eldik bastama, sonday-aq 6 investisiyalyq joba bar. Sammitting manyzdy bóligi retinde Ortalyq Aziya elderining jәne baqylaushy el retinde Ázerbayjannyng últtyq paviliondary úsynylatyn ÓES 2026 EXPO halyqaralyq «jasyl» tehnologiyalar kórmesi ótedi. Qazaqstannyng últtyq pavilionynda bioaluantýrlilikti saqtau salasyndaghy jetistikter, onyng ishinde kerqúlan, kiyik jәne Túran jolbarysy populyasiyalaryn saqtau, Soltýstik Araldy qalpyna keltiru jobalary, ghylymy sheshimder men «Taza Qazaqstan» baghdarlamasynyng nәtiyjeleri tanystyrylady, - dep atalyp ótken sammit mәlimetinde.

Qazaqstan ekspozisiyasynda resurstardy basqarudyng ziyatkerlik jýielerin jәne «aqyldy» ekologiyalyq sheshimderdi engizuge erekshe nazar audarylghan. RES 2026 EXPO 2026 jylghy 22–24 sәuir aralyghynda ótedi jәne 30 elden shamamen 300 kompaniya qamtymaq.

Abai.kz