Beysenbi, 30 Sәuir 2026
Anyq-qanyghy 176 0 pikir 30 Sәuir, 2026 saghat 13:29

AQSh pen Iran teketiresi jana soghysqa jol asha ma?

Suret: interaffairs.ru saytynan alyndy.

Donalid Tramp әkimshiligi Irangha qatysty әskery strategiyasyn qayta qarap, CENTCOM-men birlesken qúpiya brifing ótkizdi. Sarapshylar búl qadamdy aimaqtaghy shiyelenisting jana shegi dep baghalauda.

Vashington – Tegeran arasyndaghy teketires: Songhy mәlimetter

Amerikalyq «Axios» basylymynyng habarlauynsha, Aq ýy Irannyng yadrolyq baghdarlamasyna jәne onyng aimaqtaghy proksiy-kýshterine qarsy shúghyl әskery sharalardyng josparyn talqylaugha kirisken. AQSh Ortalyq qolbasshylyghynyng (CENTCOM) ókilderi preziydentke Irannyng strategiyalyq nysandaryna nýkteli soqqy beru mýmkindikteri men saldarlary turaly egjey-tegjeyli esep bergen.

Tramptyng «Maksimaldy qysym 2.0» strategiyasy

Ekinshi merzimine kelgen Donalid Tramp Irangha qatysty ústanymyn búrynghydan da qatayta týskeni bayqalady. Eger birinshi merzimde negizgi salmaq ekonomikalyq sanksiyalargha salynsa, qazirgi tanda «ýstel ýstinde» әskery ssenariylerding basymdyghy aiqyn kórinude.

Búl jospardyng payda boluyna birneshe faktor әser etken:

Yadrolyq qarqyn: Halyqaralyq baqylaushylar Irannyng urandy bayytu kórsetkishi qauipti shekke jaqyndaghanyn eskertude.

Aymaqtyq qaqtyghystar: Tegerannyng Izrailimen jәne Parsy shyghanaghyndaghy eldermen qarym-qatynasynyng nasharlauy Vashingtondy belsendi qimylgha iytermelep otyr.

CENTCOM dayyndyghy: Generaldar aimaqtaghy AQSh bazalary men odaqtastaryn qorghau ýshin «aldyn alu sharalaryn» (preventive measures) qarastyrudy úsynghan.

Sarapshylar ne deydi?

Halyqaralyq qauipsizdik mәseleleri jónindegi mamandar búl jaghdaygha ekiúday bagha berude. Bir top sarapshylar Tramptyng búl әreketin «strategiyalyq tejeu» (deterrence) dep sanaydy. Yaghni, әskery kýshti kórsetu arqyly Irandy kelissózge mәjbýrleu.

Alayda, ekinshi top qauipting joghary ekenin aitady. «Kez kelgen qate esep nemese abaysyzda jasalghan soqqy býkil Tayau Shyghysty órtke orauy mýmkin. Irannyng jauap beru әleueti men Ormuz búghazyndaghy múnay tasymalynyng toqtap qalu qaupi әlemdik ekonomikagha auyr soqqy bolady», - deydi sayasattanushylar.

Geosayasy saldary

Irangha qarsy әskery jospardyng jariyalanuy Ortalyq Aziya elderine de әser etpey qoymaydy. Aymaqtaghy túraqsyzdyq energiya resurstarynyng baghasyna jәne logistikalyq tizbekterge tikeley yqpal etedi. Sonday-aq, Resey men Qytaydyng búl jaghdaydaghy pozisiyasy AQSh-tyng josparlaryna aitarlyqtay týzetuler engizui mýmkin.

Týiin: «Axios» taratqan aqparat Aq ýiding Iran mәselesin sheshude diplomatiyadan góri kýshke kóbirek sýienetinin kórsetip otyr. Degenmen, búl naqty soghystyng bastaluy ma, әlde kezekti sayasy qysym ba – ony aldaghy ailardyng enshisindegi CENTCOM-nyng aimaqtaghy is-qimyldary kórsetpek.

Abai.kz

0 pikir