Qazaq jurnalistikasynyng irgetasyn qalaghan Múhamedjan Seralinning esimi býginde kәsiby ortada aitylghanymen, memlekettik dengeydegi marapattar jýiesinde kórinbey qaluy — ýlken әdiletsizdik.

Tarihy status jәne «kólenkede» qalu sebepteri

Seralinning esimi kóp jaghdayda «Alash» ziyalylarynyng kólenkesinde qalyp qoyyp jatady. Onyng sebepteri:

IYdeologiyalyq qayshylyqtar: Seralin «Ayqap» jurnaly arqyly Alashorda kósemderimen (Á. Bókeyhan, M. Dulatúly) jer mәselesi men otyryqshylyq tónireginde qyzu pikirsayysqa týsken. Kenes ókimeti ornaghan song ony «qyzyldarmen» ymyragha keldi dep aiyptaushylar bolsa, kenestik jýie ony tolyq «óz adamy» dep qabyldamady.

Aymaqtyq dengeyde qalyp qoy: Býginde Seralin esimi kóbine tughan ólkesi Qostanay oblysynda ghana (mektepter, kósheler, audandyq dengeydegi syilyqtar) kóbirek úlyqtalady. Ony respublikalyq dengeyge shygharu júmystary kenjelep túr.

Seralin atyndaghy medali ne ýshin qajet?

Qazirgi tanda Qazaqstan jurnalisteri ýshin negizgi marapat — «Aqparat salasynyng ýzdigi» tósbelgisi nemese Preziydent syilyghy. Alayda, salalyq, tarihy salmaghy bar arnayy medalidyng orny bólek. Kәsiby simvol túrghysynan: Seralin — alghashqy kәsiby redaktor. Onyng atyndaghy medali jurnalister ýshin «kәsiby adaldyq» simvoly bolar edi.

Tarihy әdildik túrghysynan: 2027 jyly M. Seralinning tughanyna 155 jyl tolady. Osy qarsanda medali taghayyndau — memlekettik dengeydegi qúrmet belgisi.

Últtyq kod túrghysynan: «Ayqap» — últtyq mýddeni birinshi oryngha qoyghan basylym. Osy ruhty qazirgi BAQ-qa siniru ýshin Seralin esimi kerek.

«Qostanay faktory» jәne iydeologiyalyq kedergiler

Últtyq qúndylyqtargha enjar dep qaqsaugha beyim túratyn «Qostanay» mәselesine keler bolsaq, búl jerdegi mәsele ónirde emes, ortalyq iydeologiyanyng enjarlyghynda. Seralin — tek Qostanaydyng emes, býkil qazaq baspasózining túlghasy. Ony aimaqtyq dengeyden últtyq dengeyge shyghara almau — Qazaqstan Jurnalister Odaghy men Aqparat ministrligining nazarynan tys qalyp jatqan dýnie bolyp tabyluynda.

Manyzdy fakt: Múhamedjan Seralin tek jurnalist emes, ol — qazaqtyng alghashqy romandarynyng biri «Topjarghannyn» avtory, aqyn jәne qogham qayratkeri. Onyng túlghasy san qyrly.

Týiin jәne úsynys

Seralin atyndaghy memlekettik medalidyng nemese arnayy «Ayqap» syilyghynyng joqtyghy — kәsiby qoghamdastyqtyng ortaq kemshiligi. Kele jatqan mereytoy qarsanda (2027 jyl) mynaday qadamdar jasaluy tiyis:

1. QR Preziydenti janyndaghy Memlekettik syilyqtar jónindegi komissiyagha úsynys engizu.
2. Jurnalister odaghy dengeyinde emes, Memlekettik nagradalar turaly Zang ayasynda mәrtebesin aiqyndau.
3. Astana nemese Almaty qalalarynyng birinde Seralinge enseli eskertkish ornatu (tek ónirde emes).

Múhamedjan Seralin — qazaq sózining abyroyy. Al ony úlyqtau — býgingi qalam ústaghan qauymnyng paryzy.

Ábil-Serik Áliakbar

Abai.kz