Premier-ministr Oljas Bektenovting tóraghalyghymen ótken Investisiyalyq ahualdy jaqsartu jónindegi kenesting otyrysynda Qazaqstan Ýkimeti men halyqaralyq isker toptar arasyndaghy ózara is-qimyldy nyghaytu mәseleleri talqylandy. Sonday-aq sifrlandyru jәne jasandy intellekt salalaryndaghy investisiyalyq mýmkindikter qaraldy.

Jiynda Qazaqstan Respublikasynyng jana Konstitusiyasynyng kýshine enuine jәne investisiyalyq yntymaqtastyqty arttyru ýshin ashylatyn jana mýmkindikterge nazar audaryldy.

«Bizding býgingi kezdesuimiz elimiz ýshin tarihy kezende ótip otyr. Preziydentimiz Qasym-Jomart Kemelúly Toqaevtyng basshylyghymen Qazaqstan ózining damu jolynda mýlde jana dәuirge qadam basty. Jalpyúlttyq referendumda qabyldanghan Konstitusiya Ádiletti jәne Ozyq Qazaqstandy qúrugha baghyttalghan auqymdy reformalardy jýieli týrde jalghastyrugha jol ashatyn naghyz últ Jarghysyna ainaldy. Býginde býkil qúqyqtyq jýieni qayta janghyrtu júmystary jalghasuda. Onyng ayasynda ekonomikanyng dәiekti әri ornyqty damuyn qamtamasyz etu kózdelip otyr», — dep atap ótti Oljas Bektenov.

Kenes otyrysyna qatysushylargha 1 shilde kýni jana Ata zang kýshine engennen keyin elimizding jana memlekettik-sayasy túrpatyn qalyptastyru ýderisi bastalghany turaly aqparat berildi. Atap aitqanda, jana zang shygharushy organ – Qúryltay saylauy taghayyndalyp, jana joghary konsulitativtik organ – Qazaqstan Halyq Kenesining Hatshylyghy qúryldy. Sonday-aq jana Konstitusiyanyng kýshine enuine baylanysty Konstitusiyalyq Sot birqatar joghary lauazymdy túlghalardyng bir rettik ókilettik merzimine qatysty konstitusiyalyq normany qoldanu jóninde týsindirme berdi. Olardyng qatarynda Preziydent, Konstitusiyalyq Sot tóraghasy men sudiyalary, Jogharghy Sottyng tóraghasy men Bas prokuror bar.

«Konstitusiyalyq Sot óz sheshimimen naqty әri dәl týsindirip berdi. Atap aitqanda, bir rettik ókilettik merzimge qatysty norma jana Konstitusiya kýshine engennen keyin, yaghny biylghy 1 shildeden bastap tiyisti lauazymdargha taghayyndalghan nemese saylanghan túlghalargha ghana qoldanylady. Qúqyqtyq aiqyndylyqtyng qamtamasyz etilui ishki jәne syrtqy auditoriyany tolghandyrghan birqatar mәseleni kýn tәrtibinen alyp tastaydy. Mening oiymsha, búl sayasiy-qúqyqtyq jýiening túraqtylyghy men boljamdylyghyna erekshe mәn beretin investorlar ýshin de iygilikti qadam bolyp otyr», — dep atap ótti Premier-ministr.

Oljas Bektenov, sonday-aq preziydenttik reformalardyng júrtshylyq tarapynan jappay qoldaugha ie bolyp jatqanyn erekshe atap ótti. Songhy әleumettik saualnama nәtiyjelerine sәikes, el azamattarynyng 87%-dan astamy Qazaqstannyng dúrys baghytta damyp kele jatqanyna senimdi. Búl halqymyzdyng jýzege asyrylyp jatqan auqymdy reformalardyng naqty nәtiyjesin shyn mәninde sezinip otyrghanyn kórsetedi.

«Preziydentting sayasy baghytyna degen qoghamdyq qoldau – reformalardy aldaghy uaqytta da tabysty jýzege asyrudyng manyzdy faktory. Osylaysha, jana konstitusiyalyq modeli men ornyqty reformalar baghyty ekonomikamyzdy odan әri janghyrtugha, halyqaralyq seriktestik ayasyn keneytuge jәne Qazaqstannyng investisiyalyq tartymdylyghyn arttyrugha berik negiz bolyp otyr. Qúrmetti әriptester, jana Konstitusiya ayasynda Sizdermen aradaghy qarym-qatynasymyz da jana damu kezenine qadam basty. Elimizde jýzege asyrylyp jatqan sayasy jәne ekonomikalyq reformalar úzaqmerzimdi әri ózara tiyimdi seriktestikti damytugha quatty serpin beretinine senimdimin», — dedi Premier-ministr Oljas Bektenov jiyngha qatysushylargha.

Otyrysta sifrlandyrudy damytu jәne jasandy intellektini engizu jónindegi prosester qaraldy, olar býginde investisiya ýshin kýreste elderding bәsekege qabilettiligin anyqtauda manyzdy rólge iye.

Preziydent Jarlyghymen 2026 jyl Qazaqstanda Sifrlandyru jәne jasandy intellekt jyly bolyp jariyalady. Mәselen, jana Konstitusiyagha azamattardyng sifrlyq qúqyqtary resmy týrde engizildi, 2029 jylgha deyingi Digital Qazaqstan jalpyúlttyq Strategiyasy bekitildi, Sifrlyq kodeks, «Jasandy intellekt turaly» Zan, «Kiyberqauipsizdik turaly» Zang qabyldandy. Sonymen qatar senimdi transshekaralyq derekter almasu ýshin zamanauy retteu tetikteri engizilude, olardyng arasynda Cloud First Policy jәne Data Embassy da bar. «DÓO alqaby» flagmandyq jobasy ayasynda Qazaqstan Firebird AI-men JI-infraqúrylymyn damytu boyynsha $10 mlrd-qa kelisim jasasty. Jalpy, osy baghyttaghy biznes mәselelerin jedel sheshu ýshin Ýkimet janyndaghy sifrlyq shtab júmys isteydi.

«Qazaqstan Preziydenti Qasym-Jomart Kemelúly Toqaev tolyqqandy sifrlyq el qúru mindetin qoyyp otyr. Sifrlyq transformasiya men JIY-di damytu – biz ýshin túraqty ekonomikalyq ósudin, memlekettik basqarudyng tiyimdiligin jәne azamattardyng ómir sýru sapasyn arttyrudyng manyzdy elementi. Biz sheteldik әriptesterding elimizding iskerlik ahualyn nyghaytugha qosqan ýlesin joghary baghalaymyz. Ýkimet ózara tiyimdi nәtiyjelerge qol jetkizu ýshin barlyq saladaghy investorlarmen syndarly dialogke ashyq», — dep atap ótti Premier-ministr.

Otyrys barysynda Qazaqstandaghy Amerika Sauda palatasynyng atqarushy diyrektory Djeff Erliyh, AQSh-tyng Qazaqstandaghy elshisi Djuly Stafft jәne biznes ókilderi sóz sóiledi. Djuly Stafft elder arasyndaghy sauda-investisiyalyq yntymaqtastyqtyng joghary dengeyin, sonday-aq sifrlyq retteu, búltty tehnologiyalardy damytu, derbes derekterdi óndeu jәne transshekaralyq derekterdi beru mәseleleri boyynsha Ýkimet pen biznes-qoghamdastyq arasyndaghy ashyq dialogting manyzdylyghyn atap ótti.

Halyqaralyq biznes-qoghamdastyq atynan Baker McKenzie seriktesi, AmCham Sifrlandyru komiyteti kenesining mýshesi Andrey Yorsh, Apple kompaniyasynyng Ortalyq Aziya, Armeniya, Mongholiya boyynsha memlekettik sayasat jәne memlekettik organdarmen ózara is-qimyl bólimining basshysy Ádilhan Qopabaev, Siemens Kazakhstan kompaniyasynyng bas diyrektory Diyas Asanov jәne Honeywell kompaniyasynyng Ortalyq Aziya elderi boyynsha preziydenti Artur Nigmatiyanov úsynystaryn aitty.

Kompaniya ókilderi Sifrlyq kodeksti is jýzinde jýzege asyru, onlayn-platformalardy retteu, jariya «búltty» sheshimderdi damytu, derbes derekterdi qorghau, kiyberqauipsizdik, jasandy intellektini qoldanu, ónerkәsip prosesterin sifrlandyru jәne retteu tiyimdiligin arttyru mәselelerin kóterdi.

Atalghan baghytta jýrgizilip jatqan júmystar turaly jasandy intellekt jәne sifrlyq damu viyse-ministri Ghizzat Baytúrsynov, sonday-aq mәdeniyet jәne aqparat birinshi viyse-ministri Qanat Ysqaqov pikir bildirdi.

Jiyn otyrysynyng qorytyndysy boyynsha Premier-ministr Oljas Bektenov Qazaqstan úzaqmerzimdi investisiyalar ýshin ashyq әri boljamdy el bolyp qala beretinin atap ótti. Ýkimet el ekonomikasynyng sifrlyq transformasiyasyn terendetuge niyetti jәne sifrlyq retteudi jetildiru, paydalanushylardyng qauipsizdigin qamtamasyz etu, innovasiyalyq infraqúrylymdy damytu jәne investorlar ýshin boljamdy jaghdaylar jasau mәseleleri boyynsha biznes-qoghamdastyqpen odan әri ózara is-qimylgha dayyn. Jauapty memlekettik organdargha aitylghan úsynystar men úsynymdardy zerdelep, olardy júmys barysynda eskeru tapsyryldy.

Abai.kz