Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyng Qytaygha júmys sapary ayasynda All China Review basylymynda Qazaqstan turaly maqala jaryq kórdi. Ondaelimizdin ekonomikalyq damuyndaghy qazirgi jetistikteri men Qazaqstanekonomikasynyn sheteldik investisiyany ne sebepti barghan sayyn kóbirektartyp otyrghany sóz bolady. Sonyn negizgi tústaryna toqtalayyq.

Birinshiden, ashyghyn aytu kerek: býginde Qazaqstan – ónirdegi en iriekonomika. Demek, en ýlken әri en tartymdy naryq ta osy. Múny naqtysandar dәleldeydi.

Qazaqstan ekonomikasynyn kólemi jalpy ishki ónimi 147,1 mlrd dollarbolatyn Ózbekstannan eki eseden de asady. Al ónirdegi ózge eldermensalystyrsaq, ayyrmashylyq odan da ayqyn: Týrikmenstan ekonomikasy 77,4 mlrd dollar, Qyrghyzstan – 21,6 mlrd dollar, Tәjikstan – 17,5 mlrd dollardengeyinde baghalanghan.

Jan basyna shaqqandaghy JIÓ kórsetkishinde de Qazaqstannyn basymdyghyanyq bayqalady. Qazaqstanda búl kórsetkish shamamen 15 myn dollarghajetken. Týrikmenstanda – 11,6 myn dollar, Ózbekstanda – 3,8 myn dollar, Qyrghyzstanda – 3 myn dollar, al Tәjikstanda – 1,7 myn dollar.

Qazaqstan men kórshi elder arasyndaghy múnday ayyrmashylyq ekonomikanynónimdiligi joghary ekenin jәne qosylghan qún kóleminin әldeqayda kóp ekeninkórsetedi. Al investorlar ýshin dәl osy manyzdy.

Ekinshiden, maqala avtorlary Qazaqstanda kapitaldyn shoghyrlanuy úzaqjyldar boyy qalyptasqanyn atap ótedi.

Investorlardy múnda ishki naryqtyn syiymdylyghy, tabighiy resurstar qory, Europa men Aziyanyn arasyndaghy tiyimdi geografiyalyq ornalasuy, qarjyinfraqúrylymy jәne iri halyqaralyq jobalardy iske asyru tәjiriybesiqyzyqtyrady. Sonymen qatar Qazaqstannyn investisiyalyq sayasatyretteudin boljamdylyghyn odan әri arttyrugha jәne investorlargha úzaqmerzimdi jobalardy jýzege asyrugha mýmkindik beretin qolayly jaghdayqalyptastyrugha baghyttalghan.

Osy tústa Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyn túraqty әri týsinikti biznesortasynyn manyzyn birneshe ret atap ótkenin eske alghan jón. Sonynnәtiyjesinde Qazaqstan halyqaralyq kompaniyalar ýshin Ortalyq Aziyadaghyen iri әri en damyghan investisiyalyq alangha aynalyp otyr.

Ýshinshiden, halyqaralyq baghalaular boyynsha Qazaqstan ekonomikalyqkýrdelilik pen ekonomikalyq erkindik reytingterinde Ortalyq Aziyadaghyózge elderden joghary orynda túr.

Búl kórsetkishter manyzdy, óitkeni olar óndiristik qúzyretterdin damudengeyin, biznes ortanyn sapasyn jәne naryqtyq instituttardyn jay-kýiinkórsetedi.

Ekonomikalyq kýrdelilik indeksinde Qazaqstan әlem boyynsha 55-orynda túr jәne ónirdegi basqa memleketterdin bәrinen edәuir alda keledi. Búlreyting ekonomikanyn tehnologiyalyq túrghydan kýrdeli ónim óndiru jәneeksporttau qabiletin, sonday-aq óndiristik jәne ónerkәsiptik әleuettindengeyin baghalaydy.

Al Ekonomikalyq erkindik indeksinde Qazaqstan 68-orynda. Búl reytingtijasau kezinde menshik qúqyghyn qorghau, memlekettik retteudin tiyimdiligi, ekonomikanyn ashyqtyghy jәne biznesti jýrgizu jaghdaylary eskeriledi.

All China Review avtorlary Qazaqstannyn ónirdegi kóshbasshylyq pozisiyasyekonomikasynyn auqymy men qúrylymyna, instituttarynyn sapasyna jәneúzaq merzimdi kapitaldy tartu qabiletine negizdelgenin atap ótedi.

Elimiz memlekettik basqaru jýiesin janghyrtyp, naryqtyq instituttardynyghaytyp, investorlar ýshin jaghdaydy jaqsartyp keledi. Búl baghyttaKonstitusiyalyq reformanyn da yqpaly zor. Óitkeni ol basqaru tiyimdiliginarttyryp, eldin úzaq merzimdi institusionaldyq negizin kýsheytedi.

Osynyn barlyghy halyqaralyq investorlardyn qyzyghushylyghyn arttyrypotyr.

Investorlar ýshin investisiya saludaghy negizgi ólshemderdin qataryndaretteudin boljamdylyghy, menshik qúqyghynyn qorghaluy jәne ekonomikalyqsayasattyn túraqtylyghy bar. Qazaqstanda jýrgizilip jatqan reformalar dәlosy talaptargha jauap beredi. Sondyqtan elimizge sheteldik biznesbúrynghydan da kóbirek kelip, investisiya kólemi artyp keledi.

Jalpy alghanda, Qazaqstan – Ortalyq Aziyadaghy sózsiz kóshbasshy. Alónirdegi basqa elderdin búl dengeyge jetui ýshin әli talay jyl qajet.

Abai.kz