Memleket basshysynyng Últtyq qúryltaydyng V otyrysy barysynda bergen tapsyrmalaryn jýzege asyru shenberinde Ýkimet 2026-2030 jyldargha arnalghan «Kómir generasiyasyn damytu» últtyq jobasyn bekitti.

Baghdarlama bes jyldyq kezenge eseptelgen jәne energiyany kóp qajet etetin salalardy damytugha, sonday-aq esepteu quattaryna ósip kele jatqan súranysty qamtamasyz etuge berik negiz qalyptastyrugha baghyttalghan. Joba ayasynda qarjylandyrudyng bes tetigin qoldanu arqyly keminde 7,5 trln tenge kóleminde tek budjetten tys investisiya tartu kózdelgen. Onyng ishinde «Qazaqstannyng Damu banki» AQ, halyqaralyq qarjy úiymdary, ekinshi dengeydegi bankter jәne «Bәiterek» holdingining damu instituttary arqyly kredit beru tetikteri qarastyrylghan.

Últtyq jobany jýzege asyrudyng negizgi mindetteri – energiya óndirushi jana nysandardy salu, qoldanystaghy energetikalyq nysandardy janghyrtu, saladaghy kadrlyq әleuetting túraqtylyghyn qamtamasyz etu, túraqty әri qoljetimdi qarjylandyru tetigin qalyptastyru, sonday-aq kómirmen isteytin energetika ýshin úzaqmerzimdi jәne tengerimdi otyn-logistika jýiesin qúru.

Joba ayasynda segiz jana energiya kózin salu jәne qoldanystaghy 11 energiya kózin janghyrtu qarastyrylghan. Atap aitqanda, Kókshetauda (240 MVt), Semeyde (360 MVt), Óskemende (360 MVt), Jezqazghanda (500 MVt) jylu elektr ortalyqtaryn, Qaraghandyda (180 MVt) jәne Ekibastúzda (350 MVt) jylu elektr stansalaryn, sonday-aq Kurchatovta (700 MVt) jәne Ekibastúzda (2 640 MVt) kondensasiyalyq elektr stansalaryn salu josparlanghan.

Jekelegen jobalardy jýzege asyru júmystary bastalyp ta ketti. Kókshetauda elektr energiyasy boyynsha quaty 240 MVt jәne jylu quaty 520 Gkal/sagh bolatyn jana JEO salynyp jatyr. Ol qalanyng jylu energiyasyna ósip kele jatqan qajettiligin tolyq óteuge mýmkindik beredi. Semeyde 2026 jylghy sәuirde JEO-3 qúrylysy bastaldy. Búl joba jylu energiyasynyng qazirgi tapshylyghyn, onyng ishinde qalanyng ong jaghalau bóligindegi tapshylyqty jonggha jәne shamamen 320 myng túrghyndy jylumen senimdi jabdyqtaudy arttyrugha mýmkindik beredi.

Jalpy alghanda, Kókshetau men Semeydegi jana jylu kózderi eki qaladaghy shamamen 500 myng túrghyndy aitarlyqtay senimdi jylumen qamtamasyz etedi.

Búdan bólek, 2025-2026 jyldary janadan paydalanugha beriletin generasiya qondyrghylaryn salu boyynsha ótkizilgen tender nәtiyjesinde Ekibastúz qalasynda,y GRES-3 qúrylysynyng jobasyn, Kurchatov qalasyndaghy GRES qúrylysynyng jobasyn jýzege asyrushylar aiqyndaldy. Qazirgi uaqytta jobalar boyynsha qúrylysty bastaugha qajetti tehnikalyq qújattardy әzirleu júmystary jýrgizilip jatyr.

Sonymen qatar qoldanystaghy energiya kózderin janghyrtu kózdelgen. Janghyrtu júmystary «Aqsu» GRES-in, Ekibastúz GRES-2-ni, sonday-aq Shahtinsk, Topar, Qaraghandy qalalaryndaghy stansalardy jәne birqatar basqa nysandy qamtidy. Ekibastúz GRES-2-de әrqaysysynyng quaty 550 MVt bolatyn №3 jәne №4 energobloktardy salu josparlanghan (qazirgi uaqytta energobloktardy tiyisinshe 2028 jәne 2030 jyldardan keshiktirmey paydalanugha berudi kózdeytin investisiyalyq kelisimder jasaldy).

Ozyq tehnologiyalardy engizu jabdyqtardyng tozuyn aitarlyqtay azaytugha, ekologiyalyq shygharyndylardy tómendetuge jәne salanyng túraqty kadrlyq әri otyn bazasyn qalyptastyrugha mýmkindik beredi. Osylaysha, Ýkimetting últtyq jobalardy keshendi týrde jýzege asyruy infraqúrylymdyq jәne әleumettik salanyng janaruyn qamtamasyz etedi. Qazaqstan ónirlerinde densaulyq saqtau jәne bilim beru salalaryndaghy jýzdegen nysandy paydalanugha beru, kommunaldyq jelilerdi janartu, energetika salasyna budjetten tys investisiyalar tartu jәne telekommunikasiyalyq infraqúrylymdy damytu azamattargha kórsetiletin qyzmetterding sapasy men qoljetimdiligin arttyrugha, energetikalyq jәne sifrlyq qauipsizdikti nyghaytugha jәne ekonomikalyq ósudi odan әri qamtamasyz etuge berik negiz qalyptastyrady.

Abai.kz