Júma, 31 Shilde 2026
Janalyqtar 364 0 pikir 30 Shilde, 2026 saghat 13:26

Ýgit nauqanynyng bastaluy jәne partiyalar reytingi

Suret: baq.kz saytynan alyndy.

Euraziyalyq integrasiya instituty 2026 jylghy 16-26 shilde aralyghynda Qúryltay saylauy aldynda qazaqstandyqtardyng saylau qalauy men sayasy minez-qúlqyn zertteu maqsatynda Qazaqstannyng 17 oblysynda jәne Astana, Almaty, Shymkent qalalarynda jappay saualnama (face-to-face) әdisimen ekinshi әleumettanulyq zertteu jýrgizdi. Barlyq ónirler boyynsha saualnamagha 4 000 respondent qatysty.

Osy zertteu ayasynda sayasy partiyalardyng qazirgi tandaghy reytingisine jәne saylaushylardyng yqtimal belsendiligine qatysty qoghamdyq pikirdi eksheu jalghasty.

Sonday-aq, búghan deyin 3-13 shilde aralyghynda jýrgizilip, qorytyndysy 15 shildede jariyalanghan saualnamadan bergi ózgeristerge taldau jasaldy.

«Ádilet» partiyasy әli de kósh bastap túr, onyng elektoraldy reytingisi 65,1%-gha deyin ósti.

Ekinshi orynda – «Auyl» partiyasy, ony respondentterding 5,9%-y qoldaugha dayyn.

Al basqa partiyalardyng reytingisi ózgeriske úshyrady.

«Aq jol» partiyasy (4,7%) ýshinshi oryngha kóterilip, tikeley bәsekelesi «Respublica» partiyasyn (4,6%) azghana basymdyqpen basyp ozdy.

Osyghan úqsas ózgeris Jalpyúlttyq sosial-demokratiyalyq partiyasyna (4,2%) da qatysty, ol saylau dodasynyng qazirgi kezeninde Halyq partiyasyn (4,1%) az ghana aiyrmamen basyp ozdy.

Barlyq partiyalar óz pozisiyalaryn belgili bir dәrejede nyghaytyp, saylaushylardyng kónilinen shyghyp jatqanda, «Baytaq» jasyldar partiyasynyng jaghdayy kerisinshe – onyng reytingi 0,5%-gha deyin tómendedi.

Sonymen qatar, «Barlyghyna qarsy» dauys beruge niyettiler sany 2,5%-gha deyin tómendedi. Áli tandau jasaugha dayyn emes respondentterding ýlesi de birtindep tómendep keledi – 14,2%-dan 8,4%-gha deyin azaydy.

Osylaysha, jana әleumettanulyq derekter partiya reytingterining belgili bir dengeyde óskenin kórsetedi, búl resmy nauqan bastalghaly olardyng qoghamdyq belsendiligining artuymen baylanysty boluy mýmkin (saualnama 16-26 shilde aralyghynda jýrgizildi).

Azamattardyng saylaugha qatysuynyng yqtimal belsendiligine keletin bolsaq, búl kórsetkish te artyp keledi. Qúryltay saylauyna qatysu-qatyspauy turaly naqty súraqqa respondentterding 73,2%-y dauys beruge qatysatynyn rastap, 23 tamyzda saylau uchaskesine barugha dayyn ekendigin mәlimdedi. Sonymen qatar, saualnamagha qatysushylardyng 13,2%-y dauys beru qúqyghyn paydalanugha niyetti ekenin bildirmedi, taghy sonsha adam – ​​13,6%-y kýmәn bildirip, súraqqa jauap bere almaytynyn aitqan.

Jalpy alghanda, qazaqstandyqtardyng elektoraldy prosesine qatysu belsendiligi artyp keledi, múnyng sebebi aqparattyq kenistikte Qúryltay saylauynyng taqyryby basymdyqqa ie ekenine baylanysty.

Respondentter Qúryltay saylauynda dauys beruge iytermeleytin basty sebep retinde azamattyq borysh sezimin jii ataydy (54,2%). Sonymen qatar, saualnamagha qatysushylardyng 45,8%-y saylau kandidattar arasynda dúrys tandau jasaugha mýmkindik beredi dep sanaydy, sebebi azamattar óz mýddesin tolyqqandy qorghaytyn partiyalardy tandaghany jón dep sanaydy.

Sonday-aq, respondentterding basym kópshiligi, yaghny 64,3%-y sayasy partiyalardyng saylaualdy baghdarlamalarymen tanys ekenin atap ótu kerek. Degenmen, olardyng 19,3%-y partiya baghdarlamalaryn ýnemi qarap otyrady, al qalghan 45%-y baghdarlamalardyng mazmúnymen ózi tútynatyn aqparattyq kenistikte jariyalanghan kezde tanysady.

Osylaysha, partiyalardyng saylaudaghy jenisi kóbinese olardyng ýgit-nasihat júmysynyng tiyimdiligine jәne saylaushylarmen tyghyz qarym-qatynas ornata aluyna baylanysty dep tújyrugha bolady.

Irikteme 18 jastan asqan halyqtyng әleumettik-demografiyalyq qúramynyng tiyisti proporsiyalaryna jaqyn (Qazaqstan Respublikasy Strategiyalyq josparlau jәne reformalar agenttigi Últtyq statistika burosynyng 2026 jylghy sәuirdegi derekterine sәikes) bólingen parametrler (oblys, túrghylyqty jeri (qala/auyl), jynysy, jasy, etnikalyq tegi) boyynsha reprezentativti sipatqa iye. 95% senimdilik yqtimaldyghy bar iriktemening statistikalyq qateligi ±1,54%-ten aspaydy.

Euraziyalyq integrasiya instituty OSK-nyng 2026 jylghy 3 shildedegi №OSK-11-07/ZT-S-30 jazbasha habarlamasynan alynghan derekterdi jariyalap otyr.

Abai.kz

0 pikir