Beysenbi, 30 Shilde 2026
Aqmyltyq 853 0 pikir 26 Shilde, 2026 saghat 20:44

Aqorda arzan piar emes, anyq pragmatizmge kóshude!

Curet: Duman Byqaydyng әleumettik jelisinen alyndy.

Bayqaghanym, songhy kezde Aqorda azan-qazan arzan piar men shoudy jinap qoyyp, búryn-sondy bolmaghan suyq pragmatizmge kóshude...

Alysqa, barmay-aq atyshuly Klebanovty alayyqshy. Ekibastúzdaghy avariya «eski Qazaqstannyn» monopoliyalyq modelining aqyrghy infarkty edi ghoy.

Klebanov siyaqty klandar ondaghan jyl boyy strategiyalyq infraqúrylymdy sýlikshe soryp, artynda tozyghy 80%-gha jetken qazandyqtardy ghana qaldyrdy. Qazirgi jýie búlarmen eshqanday arzan shou jasaghan joq. Tap-taza suyq aksionerlik tilde sóilesti.

Jylu jelileri men qazandyqtar memleket baqylauyna qaytyp, infraqúrylymdy janartu mindeti men qarjylyq jýkteme qayta bólindi. Sodan beri mine eki jyl ótti. Oblystardaghy JEO-lar aighay-shusyz, yng shynsyz auqymdy rekonstruksiyadan ótp jatyr.

Toqaev? Toqaev әlgi Klebanovtardy týrmege jappay, olardy óz aqshasyna ózderi qiratqan jýieni jóndeuge mәjbýrledi. Budjetten kók tiyn shyghyndamay, «eski Qazaqstannyn» úrlanghan aqshasyn últtyq infraqúrylymdy reanimasiyalaugha jekti.

Astanadaghy LRT da jemqorlyqtyng simvoly sekildi estilip, elordanyng bedeline týsken ýlken daq bolatyn. Tipti qoghamda «búlardy ma, búlardy sýrip tastau kerek» degen aryz-shaghym da kóbeygen-tin.

Shyny kerek, bireuding býldirgen, ayaqsyz qaldyrghan jobasyn qolgha alyp, sonyna jetkizu óte-móte qauipti tәuekel. Sayasy túrghydan Nazarbaevtan múragha qalghan monumentti talqanday salu onay bolatyn. Aqyry ne boldy? Toqaev jobany búzghan joq. Eski rejimning soyqan fiaskosy sanalghan beton baghandardyng qúrylysy sәtti ayaqtalyp, qalanyng logistikalyq konsepsiyasyn tolyq ózgertti.

Nazarbaev dәuirinde AES salu mәselesi 20 jyl boyy kóterilip, sony sayasy saudagha tirelip, túralap túrdy. Ashyghynda aitqanda eski biylik jauapkershilikti óz moynyna aludan qoryqty.

Toqaev búl mәseleni de diplomatiyalyq sýzgige saldy. Referendum arqyly qoghamdyq legitimdilik alyp, geosayasy alyptardyng arasyndaghy bәsekelestikti Qazaqstannyng últtyq mýddesine júmys istetti. Aqyr sony AES sayasy saudanyng taqyryby boludan qalyp, naqty tehnikalyq-strategiyalyq jospargha kóshti.

Keshe Almaty men Astananyng arasynda jýrip keldim. Jol degen taqtayday tegis, jaynap jatyr. Otyz jyl boyy siz ben biz qaqsap aityp kelgen auyzsu, jana qazandyqtar, oblysaralyq joldar siyaqty problemalar qazir dabyrasyz atqaryluda. Bektenov ýkimeti birtindep aqshany Astanadan ózge shalghay ónirlerge, monoqalalardyng ishki infraqúrylymyna búru ýstinde.

El osyny kýtken edi. Nazarbaev dәuirining negizgi ekpini Astana men Almatygha jasalyp, aimaqtardyng shiykizattyq koloniya retinde, qarausyz qalghany qalghany ótirik emes. Tipti, Qantar oqighasy da osy shettetilgen aimaqtardyng ortalyqqa degen ashu-yzasynan tuyndaghanyn moyyndau kerek.

Toq eterin aitqanda, otyz jyl boyy salynbaghan AES, ayaqsyz qalghan LRT, tozghan JEO-lar, joldar, taghy basqalar eski rejimning jauapkershilikten qashyp, bolashaq biylikting minasy retinde qaldyryp ketken sayasy múrasy edi. Qazir osy minalardy ýnsiz, zalalsyzdandyru prosesi jýrude. Preziydentting infraqúrylymdyq sayasaty nәtiyje berude.

Eng bastysy múnda eshqanday piar, úran nemese jeke túlghanyng kulti joq.

Qazandyqtar janartylyp jatyr ma? Janartylyp jatyr. Su tartylyp jatyr ma? Tartylyp jatyr. Biraq búghan eshkim «Toqaevtyng reformasy» degen lenta baylap, saltanatty jiyn jasap jatqan joq. Jýie dabyra qylmay-aq, óz ishindegi shirigen tamyrlardy ýnsiz auystyruda.

Eski jýiening túsyndaghy EKSPO siyaqty piar-jobalargha bólingen trilliondar qazir monoqalalardyng qazandyqtaryna, Atyrau men Manghystaudyng su qúbyrlaryna, oblysaralyq joldargha ketip jatyr.

Osyghan qarap aq ýlken ýidegi qauymnyng piar-menedjmentpen bas tartyp, kriziys-menedjmentke kóshkenin sezesiz.

Abai.kz

0 pikir