Últtyq sport pen mәdeniyetti damytugha baghyttalghan «Baluan tas» últtyq sport týrleri jәne mәdeniyeti akademiyasynyn preziydenti, kýshmәdeniyetin zertteushi Abylayhan Qalnazarov «Ár auyl – bir baluan tas» atty jalpyhalyqtyq Ýndeu jariyalady.

Ýndeudin negizgi maqsaty – Qazaqstan aumaghyndaghy tarihiy baluan tastardyizdeu, ghylymiy túrghydan tirkeu, saqtau jәne keninen nasihattau arqylyúlttyq materialdyq múrany keler úrpaqqa jetkizu.

Avtordyn aytuynsha, baluan tastar – qazaq halqynyn dәstýrli kýshmәdeniyetinin biregey jәdigerleri. Olar ghasyrlar boyy el ishinde batyrlarmen alyptardyn kýsh synasuyna paydalanylyp qana qoymay, tarihiyjadynyn, erlik dәstýrinin jәne últtyq ruhtyn materialdyq ayghaghy retindesaqtalyp kelgen.

Ýndeude songhy jyldary kóptegen baluan tastardyn qúrylys júmystary, jol salu jәne nemqúraydylyq saldarynan joyylyp nemese joghalyp bara jatqany aytylyp, olardy saqtap qalu býkil qoghamnyn ortaq mindeti ekeniatap ótiledi.

«Alyp ta jyqqan, shalyp ta jyqqan» atam qazaqtyng býginge jetken materialdyq-jәdigerlik múrasy, ózi – onsyz da az. Eng bolmasa solardyng ishinde kýsh iyelerining kózi – baluan tastardy saqtap qalayyq», – delingen Ýndeude.

Qújat ayasynda birneshe jyldan beri jýzege asyrylyp kele jatqan «Qazaqkýshinin kartasy» jobasy da tanystyrylghan. Jobanyn múraty – Qazaqstandaghy jәne tarihiy qazaq qonystanghan ónirlerdegi baluan tastardyanyqtap, olardy birynghay ghylymiy derekqor men kartagha engizu.

Sonymen qatar Ýndeuge baluan tastardy izdeu, tirkeu, saqtau jәnenasihattau boyynsha arnayy әdistemelik núsqaulyq qosa berilgen. Ondabaluan tastardy anyqtau, tarihiy mәlimetterdi jinau, túghyr-postament ornatu, aqparattyq taqtaysha әzirleu, turistik baghyttargha engizu jәnejoghalghan múralardy kóshirme arqyly qayta janghyrtu tәrtibi úsynylghan.

Ýndeu sonynda qazaqstandyqtar tughan ólkesindegi baluan tastar turalymәlimetterdi jinap, olardyn saqtaluyna ýles qosugha shaqyrylady.

Abai.kz