Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev telekópir arqyly «Qyzylorda – Sekseuil», «Úlghaysyn – Sekseuil» jәne «Beyneu – Sekseuil» avtokólik joldarynyng qúrylysyn bastap berdi.

Preziydent «Qyzylorda – Sekseuil», «Úlghaysyn – Sekseuil» jәne «Beyneu – Sekseuil» avtokólik joldary qúrylysynyng bastaluyna arnalghan telekópirde sóz sóiledi.

Qasym-Jomart Toqaev kólik-logistika salasy toghyz joldyng torabynda túrghan Qazaqstannyng ósip-órkendeuine serpin beretin manyzdy baghyt ekenine toqtalyp, býgin elimiz ýshin strategiyalyq mәni airyqsha auqymdy jobalardyng qúrylysy bastalatynyn mәlimdedi.

– «Jol – tirshilikting kýretamyry». Memleket osy salany damytugha әrdayym basa nazar audarady. Bizding maqsatymyz – Qazaqstandy Euraziyadaghy negizgi tranzit haby retinde damytu. Men múny ýnemi aityp jýrmin. Barshanyzgha belgili, elimiz Europa men Aziyany jalghaytyn negizgi kópir sanalady. Batys pen Shyghys arasynda qúrlyqpen tasymaldanatyn jýkting basym bóligi Qazaqstan arqyly ótedi. Sondyqtan ozyq jәne zamanauy kólik jýiesin qalyptastyru – aldymyzda túrghan strategiyalyq mindet. Jalpy, elimizde búl baghytta kóptegen sharua atqarylyp jatyr. Byltyr «Dostyq – Moyynty» temir jolynyng ekinshi jelisi iske qosyldy. Sonyng arqasynda jýk tasymaly kólemi 5 ese artty. Sonday-aq Almaty beketin ainalyp ótetin temirjol jelisi júmys istey bastady, nәtiyjesinde jýk jetkizu merzimi aitarlyqtay qysqardy. Eng bastysy, osynday auqymdy jobalardy óz mamandarymyz jýzege asyryp jatyr, – dedi Memleket basshysy.

Preziydentting aituynsha, búl júmystyng bәri Qazaqstannyng kólik-logistika salasyndaghy әleueti zor ekenin kórsetedi.

– Ótken jyly elimizdegi jalpy tasymal kólemi 6 payyzgha artyp, shamamen 37 million tonna boldy. Biyl «Moyynty – Qyzyljar» jәne «Darbaza – Maqtaaral», al kelesi jyly «Baqty – Ayagóz» temirjol jelisining qúrylysy ayaqtalady. Búdan bólek, biz avtokólik salasyna erekshe nazar audaryp otyrmyz. Songhy jyldary Qazaqstanda tas joldardy týbegeyli janghyrtu júmysy qolgha alyndy. Birqatar iri infraqúrylymdyq joba tabysty ayaqtaldy. «Batys Europa – Batys Qytay», «Qaraghandy – Almaty», «Ortalyq – Ontýstik», «Atyrau – Astrahan», «Taldyqorghan – Óskemen», «Qalbatau – Mayqapshaghay» baghytyndaghy joldar – sonyng aiqyn dәleli. Keyingi 5 jylda avtokólikpen jýk tasymaldau kólemi eki ese artty. Byltyr osy qyzmet týrinen týsetin tabys 1,5 trillion tengege jetti. Ózderiniz bilesizder, elimiz arqyly 8 halyqaralyq dәliz ótedi. Búl jolmen kýn sayyn 35 myngha juyq avtokólik jýredi. Ótken jyly 13 myng shaqyrym avtokólik jolyn salu jәne jóndeu júmysy jýrgizildi. Sonyng 6 myng shaqyrymy halyq iygiligine berildi. Kelesi jyly avtokólikterdi ótkizu beketteri tolyq janartylady. Múnday auqymdy júmys Tәuelsizdik tarihynda alghash ret jýzege asyrylyp otyr, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy qazir Qazaqstannyng әr aimaghynda avtojoldar jóndelip jatqanyn atap ótti.

– Jaqynda Saryaghash ainalma jolynyng qúrylysy men «Jezqazghan – Qaraghandy» avtojolyn jóndeu júmysy bastaldy. Sonymen qatar elimiz boyynsha kóptegen túrghyn ýi, mektep, auruhana, injenerlik jeli salynyp jatyr, basqa da әleumettik nysandar boy kóterude. Bir sózben, Qazaqstan ýlken qúrylys alanyna ainalatyn boldy. Búl memleketimizding ósip-órkendeu jolyna týsip, jana damu kezenine qadam basqanyn kórsetedi, – dedi Preziydent.

Qasym-Jomart Toqaev «Beyneu – Sekseuil» baghytynda 800 shaqyrymdyq týbegeyli jana joldyng qúrylysy bastalghanyna toqtalyp, búl baghdardy halyqaralyq auqymdaghy avtojol dep atady.

– Osy jol el aimaqtary arasyndaghy baylanysty nyghayta otyryp, Qytay men Europany jalghaytyn «altyn kópir» retinde qyzmet etedi. Búl joba Qytay shekarasyndaghy ótkizu beketterin Aqtau, Qúryq porttarymen tikeley baylanystyrady. Sonyng nәtiyjesinde Qytaydan Europagha deyin jýk tasymaldau úzaqtyghy 1 myng shaqyrymgha, al jýk jetkizu merzimi 3 tәulikke deyin qysqarady. Halqymyzdyng tanym-týsiniginde qúdyq qazu, kópir salu sauapty is sanalady. Osy túrghydan alyp qarasaq, biz iygiligi barshagha ortaq, yaghny ózimiz de, ózgeler de paydasyn kóretin asa jauapty júmysty bastap otyrmyz. «Beyneu – Sekseuil» baghyty respublikalyq, aimaqtyq, qúrlyqtyq dengeydegi manyzdy jol bolary anyq. Sondyqtan búl joldy «Aral-Kaspiy magistrali» dep ataghan dúrys, – dedi Memleket basshysy.

Sonymen qatar Preziydent jalpy úzaqtyghy 774 shaqyrymdy qúraytyn «Qyzylorda – Sekseuil», «Úlghaysyn – Sekseuil» joldaryn keneytu, týbegeyli janghyrtu júmystary bastalghanyn mәlimdedi.

– Búl joldardyng qúrylysymen otandyq kompaniyalar ainalysady. Qúrylys júmystaryna 10 mynnan astam júmysshy tartylady. Joldar tolyq salynyp bitken song jýk tasymaly 2,5 ese artyp, jylyna 13,2 million tonnagha jetedi. Búl jobalar el ekonomikasyn órkendetuge, turizmdi damytugha tyng serpin berip, halyqtyng әl-auqatyn arttyrugha septigin tiygizeri sózsiz. Osynday jobalardyng әrqaysysy tútas Qazaqstannyng kólik jýiesimen ýilesedi. Búghan deyin negizinen soltýstikten ontýstikke tartylghan kólik jelileri endi shyghystan batysqa qaray baghyttalghan jana tarmaqtarmen keneyip jatyr. Basty maqsat – elimizdi Europa men Aziyany jalghastyratyn jetekshi logistikalyq jelining birine ainaldyru. Qazaqstandaghy avtokólik tasymaly salasy tabysy jaghynan temirjol kóligimen tenesti. Sondyqtan joldyng qúrylysyn jýrgizumen birge zamanauy sifrlyq ekojýie qúru manyzdy mindet sanalady. Jergilikti avtoóndiristi tarta otyryp, otandyq tasymaldaushylardy qoldaudyng últtyq baghdarlamasyn qabyldau әleuetti eseleydi. Múnyng bәri Qazaqstannyng tranzittik mýmkindikterin keneyte týsedi. Aral manyndaghy iyen dalamen tartylyp jatqan joldar búghan deyin túiyq nýkte sanalyp kelgen baghyttardy Euraziyanyng negizgi kólik dәlizderining toghysyna ainaldyrady. Býgin bastau alyp jatqan júmysty uaqtyly, yaghny 2029 jyldan keshiktirmey ayaqtau óte manyzdy. Qajetti jaghdaydyng barlyghy jasalyp jatyr. Endi bilek sybana júmysqa kirisu kerek. Biz bir el bolyp, búl mindetti oidaghyday jýzege asyramyz. Men búghan kәmil senemin. Barshanyzgha amandyq, sәttilik jәne tabys tileymin! – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Telekópir barysynda Premier-ministrding birinshi orynbasary Núrlybek Nәlibaev, Aqtóbe oblysynyng әkimi Ashat Shaharov, Manghystau oblysynyng әkimi Núrdәulet Qilybay jobany bastaugha әzirlik jóninde bayandady. Búdan bólek Qyzylorda oblysy ardagerler kenesining tóraghasy Serik Dýisenbaev sóz sóilep, Preziydentke ónir túrghyndarynyng rizashylyghyn jetkizdi.

Abai.kz