Almatyda 1 qyrkýiekke deyin 8 jana mektep ashylyp, júmys istep túrghan bilim beru nysandaryndaghy jóndeu júmysy tolyq ayaqtalady. 133 myng bala tegin ystyq tamaqpen qamtamasyz etilip, otbasylargha balalaryn oqu jylyna dayarlaugha kómek kórsetiledi. Qala mektepterindegi taghy bir eleuli ózgeris – jasandy intellektining egzizile bastauy. Almatynyng jana 2026–2027 oqu jylyna dayarlyghy men «Mektepke jol» aksiyasynyng barysy turaly Ónirlik kommunikasiyalar qyzmetining baspasóz konferensiyasynda qalalyq Bilim basqarmasynyng basshysy Sәken Aralbaev aityp berdi.

Almatyda qazir bilim beretin 1 828 úiym júmys isteydi. Onyng qatarynda balabaqshalar, mektepter, kolledjder men qosymsha bilim beretin úiymdar bar. Búl mekemelerde jalpy sany jarty milliongha juyq bala bilim alady.

Biyl 356 968 oqushy mektep tabaldyryghyn attaydy. Búl byltyrghydan 7 670 balagha kóp. Mektepting sany da qatar ósip keledi: qalada qazir 362 orta bilim beru úiymy bar. Onyng 235-i memlekettik te, 127-si jeke menshik mektep eken.

Songhy bir jylda Almatyda memlekettik mektepting sany 10-gha kóbeyip, jana oqushy ornynyng jalpy sany 13 450-ge artqan.

«Almaty ósip, bala sany da artyp barady. Jana oqu jylynda mektepterde 356 mynnan astam bala bilim alady. Sondyqtan jana ghimarattardy ashyp qana qoymay, balalardyng oquyna qolayly jaghday jasap, mektepting shamadan tys jýkteluine jol bermeuge tyrysyp jatyrmyz», – deydi Sәken Aralbaev.

Biyl kýzde birinshi synypqa shamamen 31 myng bala qabyldanbaq. Qazirgi tanda 28 806 birinshi synyp oqushysy qabyldandy: onyng 26 100-i memlekettik mektepke, 2 706-sy jeke menshik mektepke barghan.

Kolledjge de qatar qabyldap jatyr. Biyl qala memlekettik bilim beru tapsyrysy boyynsha 17 173 oryn bóldi. Alayda talapker sany kóp: qazirding ózinde 23 251 ótinish týsken. Qújatty 27 tamyzgha deyin tapsyrugha bolady.

Osy oqu jylynda 11 mynnan astam oqushy 8 jana mektepte bilim alady. Sonymen qatar 1 qyrkýiekke deyin №60, №160 pen №124 mektep, sonday-aq №15 internat qayta ashylady. №15 internattyng eski ghimaraty sýrilip, ornyna jana ghimarat salyndy. №112 men №16 mektep jana qosymsha ghimaratpen júmysyn bastaydy.

Biyl jazda 164 mektepte jóndeu júmysy jýrgizildi. Bilim basqarmasynyng mәlimetinshe, barlyq júmys ayaqtalghan. Qazir mektepterding 90 payyzy jylu mausymyna dayyn. Qalghan mekteptegi júmys 25 tamyzgha deyin ayaqtalady.

Almatyda 2026–2029 jyldargha arnalghan mektepterge jasandy intellektini engizu baghdarlamasy iske qosylady. Shilde aiynan bastap qaladaghy 10 mektepte JY serviysi synaqtan ótip jatyr. Onyng qatarynda múghalimning sifrlyq kómekshisi, oqushygha arnalghan JIY-tiutor men analitikalyq jýieler bar.

Aldaghy uaqytta múnday tehnologiyany keninen qoldanu josparlanyp otyr. Negizgi maqsat – jasandy intellekt arqyly pedagogterding kýndelikti qaytalanatyn júmysynyng bir bóligin azaytu. 2029 jylgha qaray múghalimderding әkimshilik jýktemesin shamamen 30 payyzgha qysqartu kózdelgen. Sonymen qatar oqushylardy jasandy intellektimen oqu modulideri, olimpiadalar, hakaton, jeke jobalarmen tanystyrmaqshy.  

Taghy bir jana jýie – SANA. Ol pedagogterding oqu jýktemesin, jalaqy esepteudi, júmys uaqytynyng tabelideri men qyzmetkerler turaly naqty derekterdi avtomatty týrde salystyruy tiyis.

«Múghalim balalarmen júmys istep, mektep diyrektory bilim sapasyna kónil bólui kerek. Olar bitpeytin keste jasap, esep toltyrumen ainalyspauy tiyis. SANA jýiesi sәikessizdikterdi avtomatty týrde anyqtauy kerek. Mysaly, qosarlanghan jalaqy, artyq saghat pen is jýzinde júmys ornynda joq qyzmetkerlerdi. Búl budjetting ashyqtyghy men mektep júmysyn dúrys úiymdastyru mәselesi. Qolmen isteletin kýndelikti júmys neghúrlym az bolsa, bilim beruge soghúrlym kóp uaqyt qalady», – dedi Sәken Aralbaev.

Mektepke qatynauy qiyn balalar, sonday-aq jóndeu júmysyna baylanysty uaqytsha jabylghan mektepterding oqushylary ýshin 287 mektep avtobusy júmys isteydi. Olar 64 mektepten 13 mynnan astam balany tasymaldaydy.

Oqushylardyng oqu kestesinde de ózgeris bolady. 5–7 synyp oqushylary ýshin «Konstitusiya negizderi» pәni, 8–11 synyp oqushylary ýshin «Zang men tәrtip» kursy engiziledi. Sonymen qatar «Jeke qauipsizdik» kursy jalghasady. Búdan bólek, «Jasyl mektep» ekologiyalyq jobasy engizile bastaydy.

Qauipsizdik sharalary da kýsheytildi. Barlyq 202 memlekettik balabaqsha men 235 memlekettik mektep kameramen, dabyl týimesimen jәne basqa da qorghanys jýiesimen jabdyqtalghan. Barlyghy 21 mynnan astam sifrlyq kamera ornatylghan. Olar, sonday-aq dabyl týimeleri Birynghay ahualdyq ortalyq pen polisiyanyng jedel basqaru ortalyghyna qosylghan.

Sonymen qatar oqu jyly bastalar aldynda mektepterde múghalim tapshylyghy әli de bar. 17 tamyzdaghy jaghday boyynsha 654 bos júmys orny ashyq túr. Ásirese matematika, bastauysh synyp pen orys tili pәnining múghalimderine súranys joghary. Qosymsha qajettilik, onyng ishinde jana mektepting ashyluyna baylanysty payda boldy. Qala búl mәseleni pedagogikalyq joghary oqu oryndarymen birlesip sheshudi josparlap otyr. Sonymen qatar 2027–2030 jyldargha arnalghan әkimdik granttary baghdarlamasy әzirlenip jatyr.

Mektepke dayyndyqtyng taghy bir manyzdy baghyty – balasyn 1 qyrkýiekke óz betinshe dayyndaugha qinalatyn otbasylargha kómek kórsetu. Biyl «Jalpygha birdey bilim beru» qory arqyly osynday qoldaugha 460 million tenge bólindi. Kómekti 7 669 bala – jetim balalar, az qamtylghan otbasylardyng balalary men atauly әleumettik kómek alatyn otbasylardyng balalary alady. Almatyda bir balagha 60 myng tenge tólenedi. Qarajat ata-analargha tikeley audarylady, osylaysha olar qajetti mektep formasyn, ayaq kiyim men kense tauarlaryn ózderi satyp ala alady.

Sonymen qatar respublikalyq «Mektepke jol» aksiyasy ótip jatyr. Audan әkimdikterining demeushilik kómegi esebinen taghy 8 660 balagha qoldau kórsetu josparlanghan. 17 tamyzda 3 968 oqushygha jalpy somasy 98 million tenge bolatyn mektepke kerek-jaraq pen basqa da nәrse alu ýshin kómek kórsetildi.  

«Bala ýshin 1 qyrkýiek onyng mektep formasy, ayaq kiyimi nemese dәpteri bar ma degen alandaushylyqpen bastalmauy kerek. Sondyqtan otbasylargha kómek kórsetu biz ýshin oqu jyly qarsanyndaghy jay ghana formaldy aksiya emes. Bizding mindetimiz – әr oqushynyng 1 qyrkýiekke tolyq dayyn bolyp, ózin basqa balalarmen teng sezinuin qamtamasyz etu», – dedi Sәken Aralbaev.

Jana oqu jylynda 133 myng oqushy tegin ystyq tamaqpen qamtylady. Búl ótken jylmen salystyrghanda 500 balagha kóp. Tegin tamaqpen 1–4 synyptardyng barlyq oqushylary, sonday-aq әleumettik osal otbasylardan shyqqan joghary synyp oqushylary qamtamasyz etiledi.

Bastauysh synyp oqushysyna arnalghan bir týski astyng qúny kýnine 800 tengeni qúraydy. Jalpy, Almatyda 2026 jyly mekteptegi tamaqtanugha 15,7 milliard tenge qarastyrylghan.

Abai.kz