Әзербайжан Республикасының Мәдениет министрлігі, Әзербайжан Республикасының Ғылым және білім министрлігі және Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының бастамасымен Баку және Ханкенді қалаларында Бірінші Түркологиялық құрылтайдың 100 жылдығына арналған ауқымды «Түркі әлемі апталығы» басталды. 2026 жылғы 29 маусым мен 3 шілде аралығында өтетін мерейтойлық іс-шаралар Гейдар Әлиев орталығы ғимаратындағы салтанатты ашылу рәсімімен бастау алды.

Алғашқы күннің негізгі әрі маңызды іс-шараларының бірі «Түркі әлемі – біртұтас отбасы: ортақ мақсаттар жолындағы халықаралық түркі ынтымақтастығы ұйымдарының қызметі» тақырыбындағы пленарлық отырыс болды. Басқосу түркі ынтымақтастығының жетекші халықаралық ұйымдарының басшыларын бір алаңға жинап, ортақ құндылықтарды сақтау, мәдени ықпалдастықты тереңдету, ғылым, білім және гуманитарлық ынтымақтастықты дамыту, сондай-ақ алдағы бірлескен қызметтің басым бағыттарын айқындау мәселелері бойынша пікір алмасудың маңызды алаңына айналды.

Пленарлық отырыста ресми баяндама жасаған Түркі мәдениеті және мұрасы қорының президенті, профессор Ақтоты Райымқұлова осыдан жүз жыл бұрын Бакуде қаланған ғылыми және мәдени ынтымақтастық дәстүрлері бүгінде түркі мемлекеттерінің саяси ерік-жігері мен түркі ынтымақтастығы халықаралық ұйымдарының бірлескен қызметінің арқасында жаңа даму кезеңіне қадам басқанын атап өтті.

Қор президенті Әзербайжан Республикасының Үкіметіне, Әзербайжан Республикасының Мәдениет министрлігіне және Бірінші Түркологиялық құрылтайдың 100 жылдығына арналған Түркі әлемі апталығын ұйымдастыруға атсалысқан барлық серіктес ұйымдарға ризашылығын білдірді.

Өз сөзінде профессор Ақтоты Райымқұлова Түркі мәдениеті және мұрасы қорының Түркі әлемі апталығының бағдарламасына белсенді қатысып отырғанын атап өтті. Оның айтуынша, Қор жүзеге асырып жатқан бастамалар ортақ түркі мұрасын зерттеуге және кеңінен насихаттауға, ғылыми ынтымақтастықты кеңейтуге, сондай-ақ түркі халықтары арасындағы мәдени ықпалдастықты одан әрі нығайтуға бағытталған.

Сонымен қатар Қор президенті Қордың бастамасымен Baku TV телеарнасымен бірлесіп Бірінші Түркологиялық құрылтайдың 100 жылдығына арналған арнайы сұхбаттар топтамасы дайындалғанын хабарлады. Жоба аясында Түркі әлемінің көрнекті ғалымдары мен зиялы қауым өкілдері Құрылтайдың тарихи маңызы, түркі халықтарының ортақ ғылыми-мәдени мұрасы және оның қазіргі кезеңдегі өзектілігі жөніндегі ой-пікірлерімен бөлісті.

Сөзінің соңында профессор Ақтоты Райымқұлова мерейтойлық іс-шаралар мұнымен шектелмейтінін атап өтті. Жыл соңында Түркі мәдениеті және мұрасы қорының бастамасымен, Әзербайжан Республикасының Мәдениет министрлігінің, түркі мемлекеттерінің ЮНЕСКО жанындағы тұрақты өкілдіктерінің және халықаралық түркі ынтымақтастығы ұйымдарының қатысуымен Париж қаласындағы ЮНЕСКО штаб-пәтерінде Бірінші Түркологиялық құрылтайдың 100 жылдығына арналған халықаралық іс-шара өткізу жоспарлануда. Бұл бастама Құрылтай мұрасын халықаралық деңгейде кеңінен дәріптеуге, ортақ мәдени жадыны нығайтуға және Түркі әлемі елдері арасындағы гуманитарлық ынтымақтастықты дамытуға маңызды үлес қосады.

Пленарлық отырыста сондай-ақ Әзербайжан Республикасы мәдениет министрінің орынбасары Фарид Джафаров, ТҮРКСОЙ ұйымының Бас хатшысы Сұлтан Раев, Түркі академиясының президенті Шахин Мұстафаев және Юнус Емре институтының басшысы Абдуррахман Әли сөз сөйледі.

Түркі ынтымақтастығы халықаралық ұйымдары басшыларының баяндамаларынан кейін «Бірінші Түркологиялық құрылтайдың 100 жылдығы (1926–2026)» естелік белгісін салтанатты түрде табыстау рәсімі өтті.

Abai.kz