تۇركى الەمى اپتالىعى: اقتوتى رايىمقۇلوۆا بايانداما جاسادى
ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى، ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جانە ءبىلىم مينيسترلىگى جانە ازەربايجان ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ باستاماسىمەن باكۋ جانە حانكەندى قالالارىندا ءبىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتايدىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان اۋقىمدى «تۇركى الەمى اپتالىعى» باستالدى. 2026 جىلعى 29 ماۋسىم مەن 3 شىلدە ارالىعىندا وتەتىن مەرەيتويلىق ءىس-شارالار گەيدار اليەۆ ورتالىعى عيماراتىنداعى سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىمەن باستاۋ الدى.
العاشقى كۇننىڭ نەگىزگى ءارى ماڭىزدى ءىس-شارالارىنىڭ ءبىرى «تۇركى الەمى – ءبىرتۇتاس وتباسى: ورتاق ماقساتتار جولىنداعى حالىقارالىق تۇركى ىنتىماقتاستىعى ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتى» تاقىرىبىنداعى پلەنارلىق وتىرىس بولدى. باسقوسۋ تۇركى ىنتىماقتاستىعىنىڭ جەتەكشى حالىقارالىق ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارىن ءبىر الاڭعا جيناپ، ورتاق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ، مادەني ىقپالداستىقتى تەرەڭدەتۋ، عىلىم، ءبىلىم جانە گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ، سونداي-اق الداعى بىرلەسكەن قىزمەتتىڭ باسىم باعىتتارىن ايقىنداۋ ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماسۋدىڭ ماڭىزدى الاڭىنا اينالدى.
پلەنارلىق وتىرىستا رەسمي بايانداما جاساعان تۇركى مادەنيەتى جانە مۇراسى قورىنىڭ پرەزيدەنتى، پروفەسسور اقتوتى رايىمقۇلوۆا وسىدان ءجۇز جىل بۇرىن باكۋدە قالانعان عىلىمي جانە مادەني ىنتىماقتاستىق داستۇرلەرى بۇگىندە تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرى مەن تۇركى ىنتىماقتاستىعى حالىقارالىق ۇيىمدارىنىڭ بىرلەسكەن قىزمەتىنىڭ ارقاسىندا جاڭا دامۋ كەزەڭىنە قادام باسقانىن اتاپ ءوتتى.
قور پرەزيدەنتى ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە، ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت مينيسترلىگىنە جانە ءبىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتايدىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان تۇركى الەمى اپتالىعىن ۇيىمداستىرۋعا اتسالىسقان بارلىق سەرىكتەس ۇيىمدارعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ءوز سوزىندە پروفەسسور اقتوتى رايىمقۇلوۆا تۇركى مادەنيەتى جانە مۇراسى قورىنىڭ تۇركى الەمى اپتالىعىنىڭ باعدارلاماسىنا بەلسەندى قاتىسىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، قور جۇزەگە اسىرىپ جاتقان باستامالار ورتاق تۇركى مۇراسىن زەرتتەۋگە جانە كەڭىنەن ناسيحاتتاۋعا، عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە، سونداي-اق تۇركى حالىقتارى اراسىنداعى مادەني ىقپالداستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا باعىتتالعان.
سونىمەن قاتار قور پرەزيدەنتى قوردىڭ باستاماسىمەن Baku TV تەلەارناسىمەن بىرلەسىپ ءبىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتايدىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان ارنايى سۇحباتتار توپتاماسى دايىندالعانىن حابارلادى. جوبا اياسىندا تۇركى الەمىنىڭ كورنەكتى عالىمدارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قۇرىلتايدىڭ تاريحي ماڭىزى، تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق عىلىمي-مادەني مۇراسى جانە ونىڭ قازىرگى كەزەڭدەگى وزەكتىلىگى جونىندەگى وي-پىكىرلەرىمەن ءبولىستى.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا پروفەسسور اقتوتى رايىمقۇلوۆا مەرەيتويلىق ءىس-شارالار مۇنىمەن شەكتەلمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. جىل سوڭىندا تۇركى مادەنيەتى جانە مۇراسى قورىنىڭ باستاماسىمەن، ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ، تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ يۋنەسكو جانىنداعى تۇراقتى وكىلدىكتەرىنىڭ جانە حالىقارالىق تۇركى ىنتىماقتاستىعى ۇيىمدارىنىڭ قاتىسۋىمەن پاريج قالاسىنداعى يۋنەسكو شتاب-پاتەرىندە ءبىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتايدىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق ءىس-شارا وتكىزۋ جوسپارلانۋدا. بۇل باستاما قۇرىلتاي مۇراسىن حالىقارالىق دەڭگەيدە كەڭىنەن دارىپتەۋگە، ورتاق مادەني جادىنى نىعايتۋعا جانە تۇركى الەمى ەلدەرى اراسىنداعى گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ماڭىزدى ۇلەس قوسادى.
پلەنارلىق وتىرىستا سونداي-اق ازەربايجان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى فاريد دجافاروۆ، تۇركسوي ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى سۇلتان راەۆ، تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى شاحين مۇستافاەۆ جانە يۋنۋس ەمرە ينستيتۋتىنىڭ باسشىسى ابدۋرراحمان ءالي ءسوز سويلەدى.
تۇركى ىنتىماقتاستىعى حالىقارالىق ۇيىمدارى باسشىلارىنىڭ باياندامالارىنان كەيىن «ءبىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتايدىڭ 100 جىلدىعى (1926–2026)» ەستەلىك بەلگىسىن سالتاناتتى تۇردە تابىستاۋ ءراسىمى ءوتتى.
Abai.kz