Сәрсенбі, 18 Қараша 2026
Жаңалықтар 102 0 пікір 18 Қараша, 2026 сағат 15:04

Құрылтай қаржыны қайда бағыттап жатыр?

Сурет: ЖИ арқылы жасалған / qumash.kz.

Қазақстанда елді өркендетудің басты қаржылық құжаты – 2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасы талқылануда. Осы маңызды құжаттың қыр-сыры, депутаттардың бастамалары мен әлеуметтік протекция мәселелері жөнінде Абай.кз кеңінен сөз етпекші.

Жаңа Бюджет кодексі: Философия қалай өзгеруде?

Бюджет процесінің жаңа жүйесі тек қаражатты механикалық бөлуге емес, нақты нәтижеге қол жеткізуге негізделген. Басты назар экономиканың шынайы мүмкіндіктері мен мемлекеттің ұзақмерзімді міндеттемелеріне аударылып отыр.

Қаржы саласындағы өзгерістердің негізгі бағыттары:

2027 жылы меншікті кірістер (трансферттерсіз) 19,9 триллион теңгені құрайды деп күтілуде. Жалпы шығыстар 30,2 триллион теңге шамасында жоспарланған.

Депутаттар бюджеттің қосымша изъятиялар мен мемлекеттік қарызға байланып қалуын шектеу қажеттігін алға тартуда. Стратегиялық мақсат – өңдеу өнеркәсібін, шағын және орта бизнесті дамыту арқылы өз кіріс базамызды кеңейту.

Дефицитті 2027 жылғы 4,6 триллион теңгеден 2029 жылға қарай 1 триллион теңгеге дейін төмендету жоспарланған. Мұндағы басты талап – қаржылық тәртіп халықтың әлеуметтік шығындары мен өмір сүру сапасына кесірін тигізбеуі тиіс.

Президент Жолдауы және «Халықтық құрылыс» бағдарламасы

Мемлекет басшысының жаңа Жолдауындағы міндеттерді орындау үшін бюджеттен ауқымды қаражат қарастырылған. Халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған түйінді тұстар:

2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап ең төменгі жалақы 85 мыңнан 110 мың теңгеге көтеріледі. Бұл шара бюджет саласындағы 370 мыңға жуық қызметкерді қамтиды. Сондай-ақ алғашқы медициналық-санитариялық көмек мамандарының жалақысы стажына байланысты 40%-ға дейін өседі.

Ұлттық қордан бөлінетін 5 триллион теңгелік нысаналы трансферт аясында 347 стратегиялық нысан (ауруханалар, перзентханалар, жылу желілері, су жүйелері және көлік жолдары) салынбақ. Бұл шамамен 13 миллион адамға сапалы инфрақұрылымдық игіліктерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Депутаттық корпус қандай өзгерістер енгізді?

Құрылтай депутаттары өңірлердің нақты қажеттіліктерін ескере отырып, бюджет жобасына бірқатар маңызды түзетулер енгізді. Атап айтқанда:

  • Мемлекет басшысы мен Үкімет резервінен, сондай-ақ мемлекеттік борышқа қызмет көрсету шығындарын оңтайландыру арқылы қосымша қаржы бағытталды.
  • Астананы ауыз сумен қамту (Қ. Сәтпаев каналынан құбыр тартуу), шекарадағы өткізу пункттерін жаңғырту, «Балқаш» АЭС-іне қатысты ізденіс жұмыстары және өрт қауіпсіздігін күшейту шаралары қаржыландырылатын болды.
  • Депутаттардың бастамасымен өңірлердегі 52 инфрақұрылымдық жобаны (жылу-энерго жүйелерін жаңғырту, газбен қамту, Павлодардағы әуежайды реконструкциялау, Шымкентте поликлиника салу) жүзеге асыруға қосымша 47 миллиард теңге қарастырылды.

Сарапшылардың пікірінше, қалыптасып жатқан бюджет тек әлеуметтік міндеттемелерді орындап қоймай, нақты экономикалық секторды қолдауға бағытталған. Дегенмен, бөлінген копееканың әрбір тиыны мақсатты жұмсалып, халықтың тұрмыс сапасының нақты жақсаруы басты бақылауда болуы тиіс. Әрбір бюджеттік теңге азаматтардың игілігі үшін жұмыс істеуі керек деген осы!

Abai.kz

0 пікір