بۇگىن سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى قولداۋ جانە دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ ماقۇلداندى. 

— اتالعان زاڭ پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماسىمەن ازىرلەندى. مەملەكەت باسشىسى 2023 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەلىمىزدە كرەاتيۆتى ەكونوميكانىڭ جان-جاقتى دامۋىنا بارلىق جاعداي جاساۋ قاجەتتىگىن اتاپ وتكەن بولاتىن. ۇسىنىلىپ وتىرعان زاڭ وسى تاپسىرمانى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان. زاڭنىڭ ماقساتى — ەلىمىزدە كرەاتيۆتى يندۋستريانى دەربەس ءارى ەكونوميكالىق ماڭىزى بار سەكتور رەتىندە قالىپتاستىرۋ، سونداي-اق شىعارماشىلىق الەۋەتتى ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتۋ ءۇشىن ينستيتۋتسيونالدىق جانە قۇقىقتىق نەگىزدەردى ايقىنداۋ. بۇل رەتتە كرەاتيۆتى يندۋستريا ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا، جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جانە شاعىن ءارى ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن پەرسپەكتيۆالى باعىت رەتىندە قاراستىرىلادى، — دەدى سەناتور ايگۇل قاپباروۆا.

وسى زاڭمەن «مادەنيەت تۋرالى»، «كينەماتوگرافيا تۋرالى»، «مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» جانە «مەملەكەتتىك مۇلىك تۋرالى» زاڭدارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەدى.

اتاپ ايتقاندا، كرەاتيۆتى يندۋستريا سالاسىنا قاتىستى بىرقاتار جاڭا ۇعىمدىق انىقتامالار ناقتىلانىپ، كرەاتيۆتى يندۋستريا سۋبەكتىلەرىنىڭ ءتىزىلىمى ەنگىزىلەدى، سونداي-اق ولاردى ونلاين فورماتتا ەسەپكە الۋ تەتىگى كوزدەلەدى. بۇل سالانىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا، ناقتى ستاتيستيكالىق دەرەكتەر قالىپتاستىرۋعا جانە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن جۇيەلى تۇردە جوسپارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

— سونىمەن قاتار ۋاكىلەتتى ورگانعا كرەاتيۆتى يندۋستريا سۋبەكتىلەرىنىڭ ءتىزىلىمىن قالىپتاستىرۋ جانە جۇرگىزۋ، سونداي-اق مەملەكەتتىك قوسا قارجىلاندىرۋ اياسىندا جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ پروتسەسىن مونيتورينگىلەۋ جونىندەگى قۇزىرەتتەر بەرىلەدى. بۇل نورمالار مەملەكەتتىك جانە جەكە سەكتور اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋگە، ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا كرەاتيۆتى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا، شىعارماشىلىقپەن اينالىساتىن ازاماتتار مەن تالانتتاردىڭ تانىلۋىنا جانە ولاردىڭ الەۋەتىن ىسكە اسىرۋعا جاعداي جاساۋ جونىندەگى وكىلەتتىكتەر بەرىلەدى. سونىمەن قاتار كرەاتيۆتى يندۋستريالاردا ەڭبەك ەتەتىن جۇمىسكەرلەردىڭ قۇقىقتارى زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەكىتىلەدى. بۇدان بولەك، شەتەلدىك شىعارماشىلىق ۇجىمدار مەن ورىنداۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن مادەني-بۇقارالىق ءىس-شارالاردى الدىن الا كەلىسۋ ءتارتىبى ايقىندالادى. سونداي-اق فيلمدەردى پروكاتقا دەيىن ساراپتاۋ، پروكاتتاۋ كۋالىگىن بەرۋ مەرزىمىن ۇلعايتۋ، جاستاردى كرەاتيۆتى قىزمەتكە تارتۋ جانە رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مادەنيەت ۇيىمدارىنىڭ مۇلكىن جالعا بەرۋ ءتارتىبى ناقتى رەگلامەنتتەلەدى، — دەدى سەناتور.

ونىڭ پايىمىنشا، اتالعان زاڭ كرەاتيۆتى ەكونوميكانى دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى كەشەندى قۇقىقتىق نەگىزدى قالىپتاستىرادى. ول حالقىمىزدىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا، باسەكەگە قابىلەتتى كرەاتيۆتى ونىمدەردى جاساۋعا جانە ولاردى ىشكى ءارى سىرتقى نارىقتا ءتيىمدى مونەتيزاتسيالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا، «مادەنيەت تۋرالى» زاڭعا مىناداي نەگىزگى نورمالار ەنگىزىلەدى:

— تۇجىرىمدامالىق اپپارات كەڭەيتىلەدى (كرەاتيۆتى يندۋستريالاردىڭ جۇمىسكەرى مەن سۋبەكتىسىنىڭ انىقتامالارى، سونداي-اق ەسەپكە الۋدىڭ

ونلاين-پلاتفورماسى جانە قولداۋ رەتىندە كرەاتيۆتى يندۋستريالار سۋبەكتىلەرىنىڭ ءتىزىلىمى ەنگىزىلەدى);

— كرەاتيۆتى يندۋستريالار قۇقىقتىق رەتتەۋ سالاسىنا ەنگىزىلەدى، مادەني جانە كرەاتيۆتى قىزمەت تۋرالى ەرەجەلەر ناقتىلانادى;

— مادەنيەت سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ءتىزىلىمدى قالىپتاستىرۋ جانە جۇرگىزۋ، مەملەكەتتىك مادەنيەت ۇيىمدارىنىڭ مۇلكىن جالعا الۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ، سونداي-اق مەملەكەتتىك قوسا قارجىلاندىرۋ كەزىندە جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ مونيتورينگى جونىندەگى قۇزىرەتى ايقىندالادى;

— اكىمدىكتەرگە كرەاتيۆتى يندۋستريالارداعى كاسىپكەرلىك ارقىلى ءوزىن-ءوزى تانىتۋى جانە تالانتتاردى دامىتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ جونىندە وكىلەتتىكتەر بەرىلەدى;

— كرەاتيۆتى يندۋستريا جۇمىسكەرلەرىنىڭ قۇقىقتارى بەكىتىلەدى (اقپاراتتى قورعاۋ، ءۇشىنشى تۇلعالاردى تارتۋ، كاسىبي بىرلەستىكتەرگە قاتىسۋ، مادەني ۇيىمدارعا قول جەتكىزۋ);

— ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ شەتەلدىك ۇجىمدار مەن ورىنداۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ويىن-ساۋىق مادەني-بۇقارالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋدى ولار وتكىزىلگەنگە دەيىن 30 جۇمىس كۇنى بۇرىن كەلىسۋ مىندەتى بەلگىلەنەدى، كەلىسۋ ءتارتىبىن ۋاكىلەتتى ورگان ايقىندايدى;

بۇدان بولەك، «كينەماتوگرافيا تۋرالى» زاڭعا مىناداي نورمالار ەنگىزىلەدى:

— فيلمگە پروكاتتاۋ كۋالىگىن الۋعا ءوتىنىشتى قاراۋ مەرزىمىن 7-دەن

30 جۇمىس كۇنىنە دەيىن ۇلعايتۋ;

— ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ زاڭدا بەلگىلەنگەن بەلگىلەردى انىقتاۋ جانە ءفيلمدى كورۋدىڭ جاس ساناتىن ايقىنداۋ ءۇشىن ساراپتاما كوميسسياسىنىڭ فيلمگە پروكاتقا دەيىنگى ساراپتاما جۇرگىزۋى، سونداي-اق مۇنداي كوميسسيانىڭ ۇيىمداستىرىلۋ جانە جۇمىس ىستەۋ ءتارتىبىن ايقىنداۋى.

«مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» زاڭعا جاستاردى كرەاتيۆتى قىزمەتكە تارتۋعا جانە ونىڭ كرەاتيۆتى يندۋستريالار سالاسىنداعى كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىگىن دامىتۋعا جاردەمدەسۋگە، سونداي-اق وسى سالاداعى جاستار باستامالارى مەن جوبالارىن قولداۋ جونىندەگى شارالاردى ازىرلەۋدى جانە ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان نورمالار ەنگىزىلەدى.

سەناتور رۋسلان رۇستەموۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، بۇگىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە كرەاتيۆتى ورتالىقتار اشىلعانىن ەسكە سالدى. بۇل — كرەاتيۆتى يندۋستريانى تەك ءىرى قالالاردا عانا ەمەس، وڭىرلەردە دە ناقتى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

— 2024 جىلدان باستاپ كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ جەكەلەگەن قىزمەت تۇرلەرى ءۇشىن 2-4% مولشەرىندەگى ارنايى بولشەك سالىق ەنگىزىلدى. بۇل شارا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتتى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە سالا سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 17%-عا ارتتى. قازىرگى كەزدە كرەاتيۆتى يندۋستريا سالاسىندا 150 مىڭعا جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدى، ال سۋبەكتىلەر سانى 46 مىڭنان استى. 2029 جىلعا قاراي سالانىڭ جالپى ىشكى ونىمدەگى ۇلەسىن 2%-عا دەيىن ارتتىرۋ، ەكسپورت كولەمىن 115 ملن اقش دوللارىنا جەتكىزۋ جانە جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىن 180 مىڭ ادامعا دەيىن كوبەيتۋ جوسپارلانعان، — دەدى دەپۋتات.

ايتا كەتەيىك، بىلتىر كۇزدە كرەاتيۆتى يندۋسترياعا جاتاتىن قىزمەت تۇرلەرى بەكىتىلدى.

بۇعان دەيىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تمد اياسىندا كرەاتيۆتى يندۋستريا قاۋىمداستىعىن قۇرۋ باستاماسىن كوتەرگەن ەدى.

Abai.kz