قازىر الەم بۇرىن-سوڭدى بولماعان وزگەرىسكە ءتۇسىپ، بۇۇ-نىڭ ءبىر ورتالىقتان باسقارۋشىلىعىن كەيبىر الپاۋىت مەملەكەتتەر كەرەك تە قىلمايتىن بولدى. جان-جاعىمىز جاڭا سوعىس وشاقتارىنا اينالىپ، ونىڭ لەبى بارلىق قۇرلىقتى قامتىدى.

بۇدان ەلىمىز قالاي جول تاۋىپ شىعادى دەگەن ساۋال شىنىمەن ويلاندىرا باستادى. جانە وعان جاۋاپ وقۋ بىلىمگە، عىلىمعا دەن قويۋ ارقىلى قورعانىسىمىزدى تەحنيكالىق تۇرعىدان وركەندەتۋ ەكەندىگى داۋ تۋدىرمايدى.

عىلىم مەن ءبىلىمدى دامىتۋ – الەمدى وزگەرتەدى. ونى اينالامىزدان كورىپ ءجۇرمىز. عىلىمى وزىق ەلدىڭ – قارۋى دا جويقىن. عىلىمى جۇيرىك ەلدىڭ مايداندا كۇشى دە مىقتى. ەگەر قازاقستان عىلىمعا، بىلىمگە كوڭىل بۇرماسا – قازاقستان تۇتىنۋشى ەل بولىپ قالا بەرمەك. وندايدا قازاقستاننىڭ قورعانىس ونەركاسىبى دە، باسقاسى دا بولمايدى. قازىرگىدەي جاھاندىق تەندەنتسيالارعا قاراي قورعانىس ستراتەگيالارى دا وزگەرىپ وتىراتىنى بەلگىلى. وسى تۇستا 4 ماڭىزدى ماسەلەنى اتاپ ايتار ەدىم:

اسكەري الەۋەتتى جاڭارتۋ: زاماناۋي قارۋ-جاراق پەن تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ، اسكەري دايىندىقتى ارتتىرۋ.

ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك: حالىقارالىق ۇيىمدارعا مۇشە بولۋ ارقىلى بىرلەسكەن قورعانىس جۇيەسىن قۇرۋ.

اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك: كيبەرشابۋىلداردان قورعانۋ، دەزينفورماتسيامەن كۇرەسۋ.

ازاماتتىق قوعامدى جۇمىلدىرۋ: حالىقتىڭ پاتريوتتىق رۋحىن كوتەرۋ، قورعانىس ىسىنە قولداۋ كورسەتۋ.

مىنە، وسىنداي ءتورت قۇبىلامىز تەڭ بولۋ ءۇشىن بار كۇشتى وقۋ ءبىلىمدى دامىتۋعا جۇمساۋعا ءتيىسپىز. ءبىلىمدى ەل عانا ءوز ەلىنىڭ ەگەمەندىگىن قورعاي الادى. كەز كەلگەن مەملەكەت زاماناۋي قارۋ-جاراقتى وزىندە شىعارماسا، ونىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىنىڭ ءبىر تامىرى كەم سوعىپ جاتادى. ءوندىرۋشى ەل مەن ساتىپ الۋىشى ەلدىڭ اراسالماعى جەرمەن كوكتەي دەسەك ارتىق ايتپايمىز. تەك ءوز قارۋىمىز بولعان جاعدايدا عانا مازاسىز الەمدە ۇيقىمىز ءتۇزۋ بولادى. بۇعان تەك بىلىممەن عانا قول جەتكىزەمىز.

وسى رەتتە ۇسىنىلىپ وتىرعان كونستيتۋتسيا جوباسىنا ءبىر كوز جۇگىرتىپ، عىلىم مەن ءبىلىم مەملەكەت قىزمەتىنىڭ ستراتەگيالىق باسىم باعىتتارى رەتىندە بەكىتىلگەنىنە نازار بۇرا كەتكەن ءجون. بۇل وزگەرىس ەلدىڭ بولاشاعىن ادامي كاپيتالمەن بايلانىستىرادى، تابيعي رەسۋرستاردان گورى زياتكەرلىك الەۋەتكە باسىمدىق بەرەدى. راسىندا سولاي: مادەنيەت پەن ءبىلىم، عىلىم مەن يننوۆاتسيا قۇندىلىقتارى نەگىزگى باعدار بولۋى كەرەك-اق. سول سەبەپتى دە بۇل باعىت كونستيتۋتسيانىڭ نەگىزگى يدەياسى رەتىندە ايقىندالعان. 3-باپتىڭ 2-تارماعىندا: «قازاقستان ادام كاپيتالىن، ءبىلىمدى، عىلىمدى، يننوۆاتسيانى مەملەكەت قىزمەتىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتى» دەپ تانيدى. بۇل العاشقى رەت نەگىزگى زاڭ دەڭگەيىندە عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ باسىمدىعىن بەكىتىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. ءتىپتى پرەامبۋلانىڭ وزىندە «ءبىلىم، عىلىم مەن يننوۆاتسيا قۇندىلىقتارىن باعدارعا الىپ» العا جىلجيتىنىمىز جايلى ايتىلعان.

انىعى سولاي – بۇگىنگى تەندەنتسيادا ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتپاي، تاۋەلسىزدىكتى ۇستاپ تۇرۋ قيىن، مەملەكەتتى قورعاۋ قيىن. عىلىم مەن ءبىلىمىسىز قاي مەملەكەت بولسىن، وزگەلەردىڭ الدىندا دارمەنسىز. مىنە، وسى دارمەنسىزدىكتەن قازاق ەلىنىڭ قۇتىلۋى زاڭمەن بەكىتىلۋى ءجون-اق...

نۇرگەلدى ابدىعانيۇلى

Abai.kz