استانادا دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ساراپشىلارىنىڭ سەمىزدىككە قارسى جەدەل ءىس-قيمىل جوسپارىن ىسكە اسىرۋعا ارنالعان ميسسياسى باستالدى. بۇل تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى حابارلادى.

ءىس-شارا ۇلتتىق «جول كارتاسىن» قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. ول ارتىق دەنە سالماعىنىڭ پروفيلاكتيكاسى مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرىن مەديتسينالىق-سانيتاريالىق العاشقى كومەك (مساك) جۇيەسىنە بىرىكتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

كۇن ءتارتىبىنىڭ وزەكتىلىگى الاڭداتارلىق ستاتيستيكاعا بايلانىستى: STEPS 2024 زەرتتەۋىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا قازاقستاننىڭ ەرەسەك تۇرعىندارىنىڭ 58%-ى (18+) ارتىق دەنە سالماعىمەن ءومىر سۇرەدى. بۇل رەتتە سەمىزدىكتىڭ كلينيكالىق ءتۇرى ازاماتتاردىڭ 22,4%-دا تىركەلگەن.

بۇل جاعدايدا بالالار ورتاسىندا بىردەي اۋىر جاعداي بايقالادى: COSI (2020) زەرتتەۋىنە سايكەس ارتىق دەنە سالماعى 6-9 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ 20,6%-دا، ال سەمىزدىك 6,6%-دا بايقالادى. بۇل كورسەتكىشتەر مەملەكەتتىك دەڭگەيدە شەشۋشى شارالار قابىلداۋ قاجەتتىلىگىن كورسەتەدى.

جۇمىس ۇكىمەت باسشىسىنىڭ سەمىزدىكتىڭ تارالۋىن ازايتۋعا جانە سالاۋاتتى تاماق ورتاسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان كەشەندى جوسپار ازىرلەۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن جۇرگىزىلىپ جاتىر.

بۇل ماسەلەنى جۇيەلى تۇردە شەشۋ بارلىق بەيىندى ۆەدومستۆولاردىڭ كۇش-جىگەرىن شوعىرلاندىرۋدى جانە تەوريالىق تۇجىرىمدامالاردان پراكتيكالىق قۇرالداردى ىسكە اسىرۋعا كوشۋدى تالاپ ەتەدى.

ءىس-شارانى اشقان قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ءاليا رۇستەموۆا قابىلداناتىن شەشىمدەردىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

– سەمىزدىك – مەديتسينالىق ماسەلە عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ۇلتتىق جەدەل ارەكەت ەتۋ ساياساتىن قاجەت ەتەتىن قوعامدىق دەنساۋلىق پەن ەكونوميكاعا جاھاندىق سىناق. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – حالىقتىڭ دۇرىس تاماقتانۋىنا، سالىق ساياساتىنا جانە مەديتسينالىق جانە پروفيلاكتيكالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىنە نازار اۋدارا وتىرىپ، دالەلدەنگەن حالىقارالىق قۇرالداردى ءبىزدىڭ باسىمدىقتارىمىزعا بەيىمدەۋ، - دەدى ۆيتسە-مينيستر.

حالىقارالىق ساراپشىلار وسى باستامالاردى ىسكە اسىرۋدا قازاقستاندى قولداۋعا دايىن ەكەنىن راستايدى.

– قازاقستاندا ءبىز ارىپتەستەرمەن بىرگە ءتاتتى سۋسىنداردىڭ قولجەتىمدىلىگىن تومەندەتۋ جانە بالالاردى اگرەسسيۆتى ماركەتينگتەن قورعاۋ شارالارىنان باستاپ دارىگەرلەردى وقىتۋعا جانە ەمدەۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرىن ەنگىزۋگە دەيىن جان-جاقتى ءتاسىل قۇرىپ جاتىرمىز. ءبىزدىڭ ورتاق ماقساتىمىز - سەمىزدىك جانە ونىمەن بايلانىستى اۋرۋلاردىڭ تارالۋىن ايتارلىقتاي ازايتۋ، - دەپ اتاپ ءوتتى ددۇ-نىڭ قازاقستانداعى وكىلى سكەندەر سىلا.

العا قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قازاقستان سالاۋاتتى تاماقتانۋ ادەتتەرىن نورماتيۆتىك رەتتەۋ مەن ىلگەرىلەتۋدى قامتيتىن شارالار كەشەنىن ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. نەگىزگى باعىتتاردىڭ قۇرامىندا قانت بار سۋسىندارعا سالىق سالۋ، بالالارعا باعىتتالعان زياندى ونىمدەردىڭ ماركەتينگىن شەكتەۋ، سونداي-اق تۇتىنۋشىلاردى حاباردار ەتۋ ءۇشىن قاپتامالاردا فرونتالدى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ بولادى.

سونىمەن قاتار باستاپقى بۋىن دەڭگەيىندە مەديتسينالىق كومەكتى اۋقىمدى جاڭعىرتۋ جۇرگىزىلەتىن بولادى.

جالپى پراكتيكا دارىگەرلەرى «قىسقا ارالاسۋ» ادىستەمەلەرىنە وقىتۋدان وتەدى. بۇل سەمىزدىك قاۋپىن ەرتە كەزەڭدەردە انىقتاۋعا جانە پاتسيەنتتەردى كەشەندى مۋلتيديستسيپلينارلىق باسقارۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ءۇش كۇندىك ميسسيانىڭ قورىتىندىسى ناقتى ىسكە اسىرۋ مەرزىمدەرى جانە بەكىتىلگەن جاۋاپكەرشىلىك ايماقتارى بار پراكتيكالىق «جول كارتاسىن» بەكىتۋ بولادى. جوسپاردى 2030 جىلعا دەيىن ىسكە اسىرۋ ەل حالقىنىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان تۇراقتى تاماق ورتاسىن جانە پروفيلاكتيكانىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ جوسپارلانعان.

ايتا كەتەيىك، ءتيىمدى شارالار قابىلدانباسا، 2040 جىلعا قاراي الەمدە 220 ميلليوننان استام بالا سەمىزدىككە شالدىعۋى مۇمكىن. بۇل ەسكەرتۋ دۇنيەجۇزىلىك سەمىزدىك فەدەراتسياسىنىڭ ەسەبىندە كەلتىرىلگەن.

Abai.kz