الماتىدا تاڭبالى مۇراسى جاڭا قىرىنان تانىستىرىلىپ جاتىر
الماتىداعى قاستەەۆ مۋزەيىندە تاڭبالى پەتروگليفتەرىنە ارنالعان ەرەكشە كورمە اشىلدى. «تاڭبالى: بابالار كودى» دەپ اتالعان حالىقارالىق جوبا كونە مۇرانى زاماناۋي فورماتتا كورسەتۋدى ماقسات ەتەدى. كورمە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن، «تاڭبالى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە تابيعي مۋزەي-قورىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءوتىپ جاتىر.
بۇل جولى كورەرمەنگە تەك تاريحي جادىگەر ەمەس، سول مۇرانىڭ ىشكى ماعىناسى مەن رۋحاني مازمۇنى ۇسىنىلعان. ەكسپوزيتسيادا ەجەلگى جارتاس سۋرەتتەرى «بابالار كودى» رەتىندە بەرىلگەن. ياعني، پەتروگليفتەر ارقىلى اتا-بابالاردىڭ دۇنيەتانىمى، ميفولوگيالىق تۇسىنىگى، تابيعات پەن عارىش تۋرالى كوزقاراسى كورىنىس تابادى.
كورمە «تاڭبالى» مۋزەي-قورىعى مەن فوتوسۋرەتشى ۆلاديسلاۆ كيمنىڭ بىرلەسكەن جوباسى. اۆتور كونە تاڭبالاردى جاي عانا فوتو رەتىندە كورسەتۋمەن شەكتەلمەي، ولاردى زاماناۋي كوركەم تىلگە بەيىمدەگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە كورمەدە فوتوكارتينالار، ارت-وبەكتىلەر جانە تسيفرلىق فورماتتاعى جۇمىستار ۇسىنىلىپ وتىر.
جوبانىڭ باستى ەرەكشەلىگى – اۋتەنتتىلىككە باسىمدىق بەرىلۋى. ياعني، جۇمىستار زاماناۋي تاسىلمەن ۇسىنىلعانىمەن، نەگىزگى نازار پەتروگليفتەردىڭ تۇپنۇسقالىق سيپاتىن ساقتاۋعا اۋدارىلعان. كورمەدە جاساندى ينتەللەكت قولدانىلعان مۋلتيمەديالىق شەشىمدەر دە بار. بۇل كەلۋشىلەرگە كيەلى كەڭىستىكتىڭ اتموسفەراسىن وزگەشە قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
تاڭبالى – يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن، الەمدىك ماڭىزى بار جارتاس ونەرى ەسكەرتكىشى. وسى اۋماقتا شامامەن 5000-عا جۋىق پەتروگليف ساقتالعان. سولاردىڭ ىشىنەن ۇزاق ەڭبەكتىڭ ناتيجەسىندە 50 جۇمىس دايىندالعان. ال قازىرگى كورمەگە سونىڭ 13-ءى عانا قويىلىپ وتىر.
ەكسپوزيتسيادا «كۇنباستى» بەينەلەر، عۇرىپتىق كورىنىستەر، سونداي-اق جول، قوزعالىس پەن جاڭارۋ ماعىناسىن بەرەتىن سيمۆوليكالىق كومپوزيتسيالار بار. اۆتوردىڭ ايتۋىنشا، ءار تۋىندىنىڭ ءوز تاريحى بار جانە ولاردىڭ ارقايسىسى كونە ءداۋىردىڭ ەرەكشە بەلگىسىن جەتكىزەدى.
كورمەنىڭ اشىلۋىنا يۋنەسكو-نىڭ الماتىداعى ايماقتىق وكىلدەرى، شەتەلدىك جارتاس ونەرىن زەرتتەۋشىلەر، بۇكىلالەمدىك مۇرا نىساندارىنىڭ باسشىلارى، سونداي-اق قازاقستاندىق ارحەولوگتار، تاريحشىلار، ەتنولوگتار، مادەنيەتتانۋشىلار مەن مۋزەي ماماندارى قاتىستى.
جوبا اياسىندا حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا دا وتەدى. وندا جارتاس ونەرىن تانىستىرۋ مەن ناسيحاتتاۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرى تالقىلانادى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە، مۇنداي باستامالار تاڭبالى مۋزەي-قورىعىن حالىقارالىق دەڭگەيدە جارتاس ونەرىن زەرتتەۋ جانە تانىتۋ ورتالىعى رەتىندە نىعايتا تۇسەدى.
ايتا كەتەيىك، «تاڭبالى: بابالار كودى» كورمەسى قاستەەۆ مۋزەيىندە 24 ساۋىرگە دەيىن جالعاسادى.
Abai.kz