تولستوي تۋرالى، ءبىر ماجىلىستە، مەن اكەيدەن: «ءسىز تولستوي تۋرالى جاي اڭگىمەڭىزدە دە، تولستوي تۋرالى جازعان ولەڭىڭىزدە دە وتە باعالايسىز» — دەدىم. سوندا، اكەي ايتتى: «مەن تولستويدى بۇرىن دا باعالايتىنمىن. اسىرەسە مەن تولستويدان ءۇش سۇراق سۇرادىم. سول سۇراقتارىما تولستوي ماعان وتە قىمباتتى جاۋاپ قايىردى. سول جاۋاپتارى مەنى تولعاندىرىپ، عيبرات الاتىن ساباق بولىپ، كوڭىلىمدە ورناپ قالدى.

1. ادامنىڭ ارىنا تيەتىن جاعىمسىز قىلىقتاردىڭ ءوزىم بىلەتىن ءبارىن ءتىزىپ جازدىم دا، «وسىلاردىڭ ىشىندە جانە ءبىز بىلەتىن، ارعا ەڭ اۋىر تيەتىن نە؟» — دەدىم.

تولستوي بۇعان: «وسى جازعاندارىڭنىڭ ءبارى دە ادامشىلىق ارعا تيەتىن نارسەلەر. مەنىڭشە، ارعا ەڭ اۋىر تيەتىن ءىس بار. ول — ەگەر ادام كوپشىلىككە، نە جالپى قوعامعا زيان كەلەتىن حاقيقات ءىستى ءبىلىپ، سونى ءۇش نارسەدەن قورعانىپ، سول حاقيقاتتى ايتپاي قالسا، سول ارعا وتە اۋىر تيەدى.

ءبىرىنشى، سەن وتە باي بولىپ، سول حاقيقاتتى ايتساڭ، مالىڭا، زيانى تيسە، ەكىنشى، سەن مانساپ يەسى بولىپ، سول حاقيقاتتى ايتساڭ، ءمانسابىڭنان ايرىلاتىن بولساڭ، ءۇشىنشى، سول حاقيقاتتى ايتساڭ، باسىڭ جازالاناتىن بولسا. مىنە، وسى ءۇش ءتۇرلى زارداپتاردان قورعانىپ، كوپكە زيان كەلەتىن حاقيقاتتى بىلە تۇرا ايتپاي قالساڭ، ارعا ەڭ اۋىر تيەتىن وسى» — دەدى.

2. «ءىرى شىعارمالار جازۋعا بەت الدىم. بۇعان قانداي كەڭەس بەرەسىز؟» — دەپ، كولەمدى شىعارما جازۋ جايىندا اقىل سۇرادىم.

تولستوي بۇعان: «كوپ ادامدار قاتىسقان كولەمدى شىعارما بولسىن، نە ۇساق اڭگىمە بولسىن، الدىمەن سول اڭگىمەنىڭ ۋاقيعاسىنا، ءىس-ارەكەتىنە جازۋشى ءوزى ارالاسقانداي جەتىك بولۋعا كەرەك. سول ۋاقيعانىڭ ءىزى، سىرى، قوعامعا بايلانىستى ارەكەتىنە جازۋشى ءوزى ارالاسقانداي جەتىك بولۋعا كەرەك. سول ۋاقيعانىڭ جايى جازۋشىعا ايناداي ايقىندالىپ، سەزىلىپ تۇرعانداي بولۋى كەرەك. ولاي بولماعان كۇندە، اڭگىمە ءدال، قىزىقتى بولىپ شىقپايدى. «كولەڭكەگە قاراپ پىشكەن تون بويعا شاق كەلمەيدى» دەگەن ماتەلدى جازۋشى ويدان شىعارماۋعا كەرەك. ىشىنە ارالاسپاي، سىرتتاي وي جوتامەن جازعان شىعارما شىندىققا جاناسپاي، قىزىقتى بولىپ شىقپايدى»، — دەدى.

3. «جازۋشى، ونىڭ ىشىندە مەن، ءوز جازعانىمنىڭ دۇرىس تەرىسىن سىناي المايمىن. ءوز شىعارماسىنىڭ قاتەسىن قانداي ادىسپەن كورىپ، سىناپ - تۇزەۋگە بولادى؟» — دەدىم.

بۇل ءۇشىنشى سۇراعىما تولستوي: «جازۋشىنىڭ ارتىق قاسيەتى — ءوز قاتەسىن كورىپ، سونى تۇزەي الۋى. بۇل اركىمنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. «بىرەۋدىڭ قاتەسىن بىرەۋ كورەدى» — دەگەن دە بار. بارىنەن، ادام ءوز قاتەسىن ءوزى كورىپ، ءوزى تۇزەگەنى ارتىق. ءوز قاتەسىن ءوزى تۇزەي الاتىن قاسيەت ادامنىڭ ءوز بويىندا بار. ول ادامعا بىتكەن — اق جۇرەك.

ەگەر ادام ءوز ىستەگەن ءىسىن، جازعان ءسوزىن اق جۇرەگىنە سىناتا بىلسە، اق جۇرەكتىڭ نازىك سەزىمىن اشىپ بەرە الادى. اقىل-تولعاۋىنان وتكەن قورىتىندىنى جۇرەك ەلەگىنەن وتكىزۋ كەرەك. جۇرەك ىمبالىنا بەرىلىپ داعدىلانعان ادام ءوز ءمىنىن دە، باسقانىن ءمىنىن دە كورە الادى. سوندىقتان، ءادىل سىنشىڭ — اق جۇرەگىڭ»، — دەدى. وسىنداي اقىل-كەڭەس بەرگەن تولستويدى مەن ۇستازىم دەپ باعالاپ، ارداقتايمىن!» — دەدى اكەي.

جازبا الەۋمەتتىك جەلىدەن الىندى.

Abai.kz