قازاقستانعا تانىمال جۇپ ءزاۋلىم ۇيلەرىن كورسەتىپ ەدى. ىلە-شالا سوناۋ "ەسكى قازاقستان" كەزىندە-اق بانك اشىپ، ميللياردەر اتانعان ءبىر بايباتشا ءوزىنىڭ حان سارايىنداي ءۇيىن كورسەتتى.

كارل ماركس العاشقى كاپيتالدىڭ قالاي جيناقتالاتىنى تۋرالى نە دەپ ەدى؟

حالىقتىڭ ۇلكەن بولىگى كەدەيشىلىك دەڭگەيىندە ءومىر سۇرەتىن ەلدە ونداي بايلىقپەن ماقتانۋ ەڭ الدىمەن سول بايلاردىڭ وزدەرى مەن وتباسىلارى ءۇشىن زيانى تيگىزۋى مۇمكىن ەكەنىن دە ەسكە سالۋ ارتىق بولماسا كەرەك..

"مارشال روكوسسوۆسكي ەلدەگى ەڭ سۇلۋ ايەلمەن ويناس جاسايدى. نە ىستەيمىز؟" - دەگەن بەرياعا ستالين:

- نە ىستەۋشى ەدىك؟ تىنىش قانا كۇندەپ وتىرامىز" دەگەن ەكەن..

"الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق" كەرەك بولسا، ءبىز تىنىش قانا ىشتەي كۇندەپ وتىرماي، ويىمىزدى جازا وتىرايىق..

بايلىق پەن قاراپايىمدىلىق ەگىز (تاريحي ساباق جانە زاماناۋي ەتيكا)

بايلىق — ادامنىڭ مۇمكىندىگىن عانا ەمەس، ونىڭ ىشكى مادەنيەتى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن دە سىنايتىن قۇرال.

كارل ماركس العاشقى كاپيتالدىڭ جينالۋ جولدارىن سيپاتتاعاندا، ونىڭ كوبىنە ادىلەتسىزدىك پەن قايشىلىققا تولى بولاتىنىن ايتقان. الايدا، سول كاپيتالدى يگەرۋدىڭ ەكى ءتۇرلى جولى بار: ءبىرى — ءسان-سالتاناتپەن ماقتانۋ، ەكىنشىسى — قوعام يگىلىگىنە جاراتۋ.

1. الەمدىك ۇلگى

تاريحتا بايلىعىن ماقتانىش ەمەس، امانات رەتىندە كورگەن تۇلعالار از ەمەس:

چاك فيني 8 ميلليارد دوللار تاپسا دا، ءومىر بويى 15 دوللارلىق ساعات تاعىپ، جالدامالى پاتەردە تۇردى. ول بارلىق بايلىعىن ءبىلىم مەن مەديتسيناعا جۇمساپ، «نولدىك تەڭگەرىممەن» ومىردەن ءوتۋدى ماقسات ەتتى جانە وعان جەتتى. ول ءۇشىن بايلىق — ماقتانىش ەمەس، ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ قۇرالى بولدى.

ۋوررەن باففەت الەمدەگى ەڭ باي ادامداردىڭ ءبىرى بولا تۇرا، 1958 جىلى ساتىپ العان ەسكى ۇيىندە تۇرادى جانە تاڭعى اسىن قاراپايىم اسحانادان ىشەدى.

ول بايلىعىنىڭ 99%-ىن قايىرىمدىلىققا قالدىرۋ تۋرالى ۋادە بەرگەن.

2. «حان سارايلارى» مەن قوعامدىق رەزونانس (قازاقستاندىق كونتەكست)

سوڭعى ۋاقىتتا وتاندىق كاسىپكەرلەر مەن تانىمال تۇلعالاردىڭ وزدەرىنىڭ ءزاۋلىم ۇيلەرىن، سالتاناتتى ءومىرىن جارىسا كورسەتۋى قوعامدا ۇلكەن سۇراق تۋدىردى.

حالىقتىڭ باسىم بولىگى ەكونوميكالىق قيىندىقتاردى باستان كەشىپ جاتقاندا، مۇنداي «كورسەتىلىمدەر» ەكىۇداي سەزىم ۇيالاتادى.

ستالين مەن بەريا اراسىنداعى مارشال روكوسسوۆسكيدى «تىنىش قانا كۇندەۋ» تۋرالى اڭگىمە — بۇل تەك قىزعانىش ەمەس، بۇل قوعامداعى ادىلەتسىزدىك سەزىمىنىڭ ىشتەي ءپىسىپ-جەتىلۋى.

بايلىقتى اسىرا كورسەتۋ، اسىرەسە كاپيتالدىڭ جينالۋ تاريحىنا قاتىستى سۇراقتار كوپ ەلدە، يەسىنىڭ وزىنە دە، ونىڭ جاقىندارىنا دا الەۋمەتتىك جانە مورالدىق قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن.

3. بايلىق ەتيكاسى: نەگە جاسىرعان دۇرىس؟

بايلىقتى جاريا ەتپەۋ مەن قاراپايىمدىلىقتىڭ بىرنەشە ماڭىزدى سەبەبى بار:

• الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق

باي مەن كەدەي اراسى وتە الشاق قوعامدا بايلىقپەن ماقتانۋ — وتقا ماي قۇيعانمەن تەڭ. قاراپايىمدىلىق — بۇل حالىققا دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى.

• قاۋىپسىزدىك جانە ەتيكا

ناعىز قايىرىمدىلىق ءانونيمدى بولادى. دجوردج يستمان (Kodak نەگىزىن قالاۋشى) ميلليونداعان دوللاردى «ميستەر سميت» دەگەن اتپەن قايىرىمدىلىق قورلارىنا اۋدارىپ، اتىن جاسىرعان. بۇل تۇلعانىڭ رۋحاني بيىكتىگىن كورسەتەدى.

• ۇرپاق تاربيەسى

ءزاۋلىم ساراي مەن شەكسىز بايلىق ىشىندە وسكەن ۇرپاق ەڭبەكتىڭ قادىرىن بىلمەي قالۋى مۇمكىن. چاك فيني مەن ۋوررەن باففەتتىڭ بالالارىنا تەك ءبىلىم بەرىپ، بايلىقتى حالىققا قالدىرۋى — ناعىز كورەگەندىك.

ميللياردەر بولۋ — جەتىستىك، بىراق ميللياردەر بولا تۇرا ادام_بولىپ_قالۋ — ەرلىك.

قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋ، بايلىقتى ماقتانىش ەمەس، مىندەت دەپ ءبىلۋ — بۇگىنگى تاڭداعى ناعىز تەكتىلىكتىڭ بەلگىسى.

چاك فيني ايتقانداي «ولگەننەن كەيىن قايىرىمدىلىق جاساعاننان گورى، ءتىرى كەزىڭدە بەرگەنىڭ الدەقايدا قيسىندى».

ال سول بەرۋ پروتسەسى نەعۇرلىم دابىرا بولماسا، سوعۇرلىم قۇندى.

سۋرەتتە ءۇندىستاننىڭ مۋمباي قالاسىندا ورنالاسقان، سىرت كەلبەتى ەرەكشە، 27 قاباتتى قۇنى ميلليارد دوللاردى قۇرايتىن "انتيليا" اتتى عيمارات.

بيىكتىگى 173 مەتر بولاتىن بۇل عيماراتتىڭ يەسى — ميللياردەر مۋكەش امباني.

ول مۇندا وتباسىمەن جانە 600 ادامنان تۇراتىن قىزمەت كورسەتۋشى پەرسونالمەن بىرگە تۇرادى.

جالپى اۋدانى - 48 000 شارشى مەتر.

تۇراتىن پاتەرلەردەن بولەك، ءۇيدىڭ ىشىندە اسپالى باقتار، ەكى قاباتتى فيتنەس-ورتالىق جانە 50 ادامعا ارنالعان كينوتەاتر بار.

عيمارات شاتىرىندا ءۇش تىكۇشاق الاڭى ورنالاسقان، ال جەراستى گاراجى 168 اۆتوكولىككە ارنالعان.

ءومىر شىنىبەكۇلى

Abai.kz