قازىرگى اقپاراتتىق قوعام جاعدايىندا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ شىعارماشىلىعىن دامىتۋ ماسەلەسى ەرەكشە ماڭىزعا يە بولىپ وتىر. ويتكەنى شىعارماشىلىق قابىلەت – تۇلعانىڭ ينتەللەكتۋالدىق، ەموتسيالىق جانە الەۋمەتتىك تۇرعىدان جەتىلۋىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى.

بۇگىنگى تاڭدا تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ قارقىندى دامۋى بالالارعا ارنالعان كونتەنتتىڭ مازمۇنى مەن فورماسىن تۇبەگەيلى وزگەرتتى. وسىعان بايلانىستى بالالار اۋديتورياسىنا ارنالعان ساپالى، تاربيەلىك ءمانى جوعارى، تانىمدىق مازمۇنداعى كونتەنت ءوندىرۋ وزەكتى ماسەلەگە اينالدى.

بالالار شىعارماشىلىعى – تەك سۋرەت سالۋ، ولەڭ جازۋ نەمەسە ءان ايتۋ سياقتى ءداستۇرلى ونەر تۇرلەرىمەن شەكتەلمەيدى. ول قازىرگى كەزەڭدە انيماتسيا، قىسقامەتراجدى فيلمدەر، تسيفرلىق ديزاين، باعدارلامالاۋ، روبوت تەحنيكاسى، الەۋمەتتىك جوبالار ازىرلەۋ سەكىلدى جاڭا باعىتتاردى دا قامتيدى. مۇنداي قىزمەت تۇرلەرى جاس بۋىننىڭ سىني ويلاۋىن، ماسەلەنى شەشۋ قابىلەتىن، ۇجىممەن جۇمىس ىستەۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرادى. سوندىقتان بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىن اشۋ – ەلدىڭ ادامي كاپيتالىنا سالىناتىن ماڭىزدى ينۆەستيتسيا.

سوڭعى جىلدارى بالالار كونتەنتىنە دەگەن سۇرانىس ارتىپ كەلەدى. الايدا نارىقتا ۇسىنىلاتىن ونىمدەردىڭ بارلىعى بىردەي ساپالى دەۋگە كەلمەيدى. كەيبىر كونتەنت تۇرلەرى بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرىنە سايكەس كەلمەيدى نەمەسە تاربيەلىك ءمانى تومەن بولۋى مۇمكىن. وسى تۇرعىدان العاندا بالالار كونتەنتىن ازىرلەۋدە پەداگوگيكا، پسيحولوگيا جانە مادەنيەتتانۋ سالالارىنىڭ عىلىمي ۇستانىمدارى ەسكەرىلۋى ءتيىس. بالالارعا ارنالعان بەينەماتەريالدار، مۋلتفيلمدەر، كىتاپتار مەن ويىندار ولاردىڭ تىلدىك قورىن بايىتىپ، ەستەتيكالىق تالعامىن قالىپتاستىرىپ، ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا باۋلۋى قاجەت.

قازاقستان جاعدايىندا بالالار كونتەنتىن دامىتۋدا مەملەكەتتىك تىلدەگى ساپالى ونىمدەردىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ اسا ماڭىزدى. قازاق تىلىندەگى مۋلتفيلمدەر، تانىمدىق باعدارلامالار، بالالار باسىلىمدارى مەن ينتەرنەت جوبالار جاس ۇرپاقتىڭ انا تىلىنە قىزىعۋشىلىعىن كۇشەيتەدى. سونىمەن قاتار ۇلتتىق فولكلور، تاريحي تۇلعالار، سالت-ءداستۇر نەگىزىندە دايىندالعان كونتەنت بالالاردىڭ مادەني سايكەستىگىن نىعايتادى. بۇل باعىتتا وتاندىق ستۋديالار مەن شىعارماشىلىق ۇيىمداردىڭ جۇمىسىنا قولداۋ كورسەتۋ قاجەت.

بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ شىعارماشىلىعىن دامىتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى – قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى مەن مادەني ورتالىقتاردىڭ قىزمەتى. ونەر مەكتەپتەرى، جاس تەحنيكتەر ستانتسيالارى، دەبات كلۋبتارى، مەديا ستۋديالار مەن تەاتر ۇيىرمەلەرى وقۋشىلاردىڭ قابىلەتىن ەرتە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي ورتالاردا بالا ءوز ويىن ەركىن جەتكىزۋدى، يدەيا ۇسىنۋدى جانە شىعارماشىلىق باستامالاردى ىسكە اسىرۋدى ۇيرەنەدى.

اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردە وسىنداي ينفراقۇرىلىمدى كەڭەيتۋ ماڭىزدى.
تسيفرلىق كەڭىستىكتە بالالار كونتەنتىن دامىتۋدا قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالماۋى ءتيىس. ينتەرنەت پلاتفورمالاردا بالالار پسيحولوگياسىنا تەرىس اسەر ەتەتىن نەمەسە جالعان اقپارات تاراتاتىن ماتەريالدار كەزدەسەدى. سوندىقتان اتا-انالاردىڭ مەدياساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ، بالالارعا تسيفرلىق مادەنيەت نەگىزدەرىن ۇيرەتۋ، قاۋىپسىز ونلاين ورتا قالىپتاستىرۋ – ۋاقىت تالابى. بۇل رەتتە مەكتەپ، وتباسى جانە قوعام بىرلەسە ارەكەت ەتۋى كەرەك.

جاسوسپىرىمدەر شىعارماشىلىعى كوبىنە ءوزىن-ءوزى تانىتۋ قاجەتتىلىگىمەن بايلانىستى. وسى كەزەڭدە ولار مۋزىكا، ادەبيەت، بەينەبلوگ، فوتوگرافيا، الەۋمەتتىك جەلىدەگى اۆتورلىق جوبالار ارقىلى ءوز پىكىرىن بىلدىرۋگە ۇمتىلادى. ەگەر بۇل ۇدەرىس دۇرىس باعىتتالسا، جاس بۋىننىڭ ازاماتتىق بەلسەندىلىگى ارتىپ، جاۋاپكەرشىلىك سەزىمى قالىپتاسادى. سوندىقتان جاسوسپىرىمدەردىڭ باستامالارىن قولداپ، ولاردى مادەني جانە الەۋمەتتىك جوبالارعا تارتۋ ماڭىزدى.

قورىتىندىلاي كەلە، بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ شىعارماشىلىعى – قوعامنىڭ بولاشاعىن ايقىندايتىن ستراتەگيالىق رەسۋرس. ال بالالار كونتەنتى – سول شىعارماشىلىق الەۋەتتى قالىپتاستىراتىن نەگىزگى قۇرالداردىڭ ءبىرى. ساپالى، تاربيەلىك ءمانى جوعارى، ۇلتتىق مازمۇنداعى جانە زاماناۋي تەحنولوگيالارعا بەيىمدەلگەن كونتەنت ءوندىرۋ ارقىلى وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ جان-جاقتى دامۋىنا جول اشۋعا بولادى. دەمەك، بالالار شىعارماشىلىعىن قولداۋ مەن بالالار كونتەنتىن جەتىلدىرۋ – مەملەكەت، قوعام جانە وتباسى ءۇشىن ورتاق مىندەت.

ءابىل-سەرىك الىاكبار

Abai.kz