سوعىس رەسەيدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە جەتتى. ماسكەۋ مەن سانكت-پەتەربۋرگ ءوز الدىنا، ەندى مايدان شەبىنەن مىڭداعان شاقىرىم الىس جاتقان ايماقتار دا مازاسىزدانا باستادى. فرانتسۋزدىڭ بەدەلدى Le Monde باسىلىمى سەنساتسيالىق تالداۋ جاريالادى: ۋكراينا قارۋلى كۇشتەرىنىڭ (ۋقك) رەسەيدىڭ وتىن-ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىنا جاساعان سوققىلارى كرەمل مەن حالىق اراسىنداعى جىلدار بويى قالىپتاسقان «قوعامدىق كەلىسىمنىڭ» كۇلىن كوككە ۇشىرۋدا.

ول قانداي كەلىسىم ەدى؟ ستسەناري قاراپايىم بولاتىن: «بيلىك حالىققا تۇراقتىلىق پەن ءال-اۋقات بەرەدى، ال حالىق بۇعان جاۋاپ رەتىندە ساياسي بوستاندىقتاردىڭ شەكتەلۋىنە كوز جۇمادى». ەندى بۇل فورمۋلا جۇمىس ىستەمەي تۇر.

ومبىداعى سوققى جانە جانارماي داعدارىسى

6 شىلدەدە ومبى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنا ء(موز) جاسالعان ۇشقىشسىز ۇشاقتار سوققىسى رەسەيدەگى سوڭعى ونجىلدىقتاعى ەڭ اۋىر وتىن داعدارىسىن تۋدىردى. ەلدەگى ەڭ ءىرى زاۋىت جۇمىسىن توقتاتۋعا ءماجبۇر بولدى. ناتيجەسىندە:

• رەسەيدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى اجق-لاردا (ازس) ۇزىن-سونار كەزەك پايدا بولدى.
• جانارماي باعاسى شارىقتاپ، «قارا بازار» گۇلدەنە باستادى.
• بيلىك جاعدايدى تەز ارادا تۇراقتاندىرا الماي الەك.

ەۋروپالىق گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەت ەكونوميسى نيكولاي كۋلباكانىڭ ايتۋىنشا، رەسەيدىڭ ىشكى لوگيستيكاسى — ەڭ وسال تۇسى. جانارماي تاسىمالىن بىردەن تەمىرجولعا اۋىستىرۋ مۇمكىن ەمەس، ال ءۇندىستان سياقتى ەلدەردەن يمپورتتاۋ ماسەلەنى تەز ارادا شەشە المايدى.

ەكونوميكالىق تىعىرىق جانە بانك داعدارىسىنىڭ ەلەسى

ماسەلە تەك جانارمايدا ەمەس. بەرلين ەركىن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىسى اندرەي ياكوۆلەۆتىڭ پايىمداۋىنشا، بيلىك شابۋىلداردىڭ شىنايى اۋقىمىن جاسىرىپ، باعانى جاساندى ۇستاپ تۇرعاندىقتان، حالىق ۇرەيلەنىپ، جانارمايدى توننالاپ ساتىپ الۋدا. بۇل تاپشىلىقتى ودان سايىن ۋشىقتىرىپ جىبەردى.

فينليانديا بانكىنىڭ ەكونوميسى گەلي سيمولا رەسەي ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمى باياۋلاپ، بيۋدجەت تاپشىلىعى ارتقانىن ايتادى. «رەسەي ءالى دە سوعىستى قارجىلاندىرا الادى، بىراق الدا وتە قيىن شەشىمدەر قابىلداۋعا تۋرا كەلەدى»، — دەيدى ول.

بۇعان قوسا، ەۋروپالىق ارنايى قىزمەتتەردىڭ قۇپيا بايانداماسى دا جاريا بولدى: رەسەيدە جاپپاي بانكروتتىق پەن پروبلەمالىق كرەديتتەردىڭ كەسىرىنەن بانك داعدارىسى ءپىسىپ-جەتىلىپ كەلەدى. ال شىلدە ايىندا ەو دايىنداپ جاتقان جاڭا سانكتسيالار پاكەتى رەسەيدىڭ بانكتەرى مەن كريپتوجەلىلەرىن تىكەلەي نىساناعا الماق.

ءتۇيىن: پۋتين مەن رەسەيلىكتەر اراسىنداعى سەنىمگە سىزات ءتۇستى. تۇرعىندار «الىستاعى سوعىستىڭ» سالقىنىن ءوز قالتاسى مەن كۇندەلىكتى ومىرىنەن سەزىنە باستادى. رەسەي بۇل قارجىلىق جانە الەۋمەتتىك قىسىمعا قانشا ۋاقىت توتەپ بەرە الادى؟

ەلدەگى جانە الەمدەگى ەڭ ماڭىزدى گەوساياسي تەكەتىرەستەر مەن گەوەكونوميكالىق وزگەرىستەر تۋرالى ەڭ سوڭعى مالىمەتتى Abai.kz اقپاراتتىق پورتالى ۇسىنادى.

Abai.kz