باياعىدا باۋىرجان مومىشۇلىنىڭ: «يا پولكوۆنيك ۆ وتستاۆكە، نو نە گراجدانين ۆ وتستاۆكە» دەگەنى وسىندايدا ەسكە تۇسەدى...

مەن ەشقاشان ەشقانداي پارتياعا مۇشە بولعان ەمەسپىن... سول سەكىلدى تۆورچەستۆولىق وداقتارعا دا مۇشەلىگىم شامالى. جاستاۋ كەزىمدە كينەماتوگرافيستەر وداعىنىڭ مۇشەسىنىڭ ءبىرى ەدىم... شيرەك عاسىر بولدى، ونىمەن دە حوش ايتىستىم...

ايتپاعىم باسقا...

مەن ساياساتكەر ەمەسپىن. الايدا مەنىڭ ءوز ويىم، ءوز پىكىرىم، ءوز كوزقاراسىم بار. جانە مەنىڭ بۇل ويىمدى ەشكىم وزگەرتە المايدى. قازاقتىڭ: «باس كەسپەك بولسا دا، ءتىل كەسپەك جوق» دەگەنى وسى بولار...

حوش دەلىك...

سونىمەن، ينتەرنەتتەن ومبىداعى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆ.ۆ. پۋتينمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ق.ك. توقاەۆتىڭ كەزدەسكەنىن وقىدىم. پرەزيدەنتتىڭ ءسوزىن تىڭدادىم. كوڭىلىم تولدى. وسى جولى قاسىم جومارت كەمەلۇلىنا ريزا بولدىم.

ومبى — كونە قازاق جەرى. 1716 جىلى پەتر ءى-ءنىڭ جارلىعىمەن ومبىداعى اسكەري بەكىنىس سالىنعان ەرتىستىڭ جاعالاۋى. بۇل تەك شوقان وقىعان شاھار ەمەس، بۇل — ءاليحان مەن ماعجاننىڭ، ساكەن مەن جۇسىپبەكتىڭ ءبىلىم العان، الاش جايلى ارمان-ويلاردىڭ تۋعان جەرى.

ومبى بىزگە ەرەكشە ىستىق. ويتكەنى قازاق ەلىنىڭ العاشقى استاناسى ورىنبوردىڭ سەرىگى. تەرىسكەيدەگى ءبىزدىڭ اماناتتارىمىز. سوندىقتان دا شەكارانىڭ ار جاعىندا قالعانمەن، سانامىزدان سارعايسا دا، كوكەيىمىزدەن كەتپەيتۇعىن قالا بۇل... ورتا ءجۇز مەكەن ەتكەن ءجۇز مىڭداعان باتىرلار مەن بابالاردىڭ، اقىندار مەن انالاردىڭ زيراتى قالعان كونە جەر.

قاسىم-جومارت بۇگىندە كەمەلىنە كەلگەن ساياساتكەر. كىمگە نە ايتۋدى، قالاي ايتۋدى بىلەدى.

رەسەيدى ءبىز پۋتين ارقىلى ەمەس، پۋشكين ارقىلى تانىدىق. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ ەلگە تاتيانا ەرتە كەلگەن. ونى بىزگە تانىستىرعان قۇنانبايدىڭ ابايى. ال ف. دوستوەۆسكي مەن شوقاننىڭ دوستىعىن بۇگىنگى شوۆينيست شەرمەندەلەر بىلمەيدى... بىلگىسى دە كەلمەيدى...

ءبىزدىڭ پرەزيدەنت كورشىنىڭ كوسەمىنە قاتتى ايتتى. «دوس جىلاتىپ ايتادى، دۇشپان كۇلدىرىپ ايتادى» دەگەن ماقالدى شىعارعان مەن ەمەس... قان توگىستى توقتاتۋ كەرەك دەدى.

«ەي، جاراندار! قانتوگىستى توقتاتىڭدار!» — دەپ ايتپاعان كەزىم جوق!

بۇل — ش.ايتماتوۆتىڭ «انا — جەر-انا» شىعارماسىنداعى جەر-انانىڭ ءسوزى. ۇلى گۋمانيستىڭ ءسوزىن ءبىزدىڭ پرەزيدەنت ەل جادىنا وسىلاي قايتا سالعان.

«ەلدەستىرمەك — ەلشىدەن، جاۋلاستىرماق — جاۋشىدان...» دەگەن وسى بولار. ۇعاتىن قۇلاق بولسا، ايتىلماي قالعان ءسوز جوق...

پۋتين ەندى نە دەر ەكەن قازاققا؟..

ال كەزىندە فەدور دوستوەۆسكي دوسىنا بىلاي دەگەن:

«دوروگوي چوكان چينگيسوۆيچ! ۆى پيشەتە، چتو ليۋبيتە مەنيا. ا يا ۆام سكاجۋ بەز تسەرەموني، چتو يا ۆاس پوليۋبيل بولشە، چەم سۆوەگو رودنوگو براتا. زا ۆسيۋ جيزن يا نە ۆسترەچال چەلوۆەكا، كوتورىي بىل بى منە تاك سيمپاتيچەن ي س كوتورىم يا چۋۆستۆوۆال بى سەبيا ستول رودستۆەننىم...»

دوستوەۆسكي تەك رەسەيدىڭ عانا ەمەس، ادامزاتتىڭ ۇلى ويشىل، گۋمانيست، فيلوسوف جازۋشىلارىنىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى.

ال الەكساندر سەرگەەۆيچ «پولتاۆا» پوەماسىندا بىلاي دەپتى...

«...نو ميروم كونچيلاس ۆوينا...»

پۋتين پۋشكين ەمەس، دەي تۇرعانمەن، نە دەيدى ەكەن؟.. كورەيىك.

تالعات تەمەنوۆ،

قازاقستاننىڭ حالىق ءارتيسى، 

Abai.kz