ەلىمىزدە جاڭا مىس بالقىتۋ زاۋىتى اشىلىپ، ەندى الەمنىڭ مىس كارتاسىندا كەلەسى ساتىعا وتتىك. بۇگىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ونىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ، ەلىمىزدىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىنە قاتىستى بىرقاتار ماڭىزدى دەرەكتەردى جاريالادى.

قازىر قازاقستاندا 9,5 مىڭنان استام كەن ورنى بار. جىلىنا شامامەن 160 ميلليون توننا كەن وندىرىلەدى. ونىڭ ىشىندە 3,5 ميلليون تونناعا جۋىق مىس كونتسەنتراتى شىعارىلادى. بۇل وراسان زور شيكىزاتتىق بازا. بىراق شيكىزات قورىنىڭ مول بولۋى اۆتوماتتى تۇردە جوعارى ەكونوميكالىق تابىس اكەلمەيدى. نەگىزگى تابىس سول شيكىزاتتى وڭدەۋ، تازارتۋ جانە ودان دايىن ونەركاسىپتىك ءونىم ءوندىرۋ ارقىلى قالىپتاسادى.

پرەزيدەنت وسى ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋداردى.

«جالپى، ەلىمىزدەگى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ دامۋ قارقىنى جاقسى دەپ ايتۋعا بولادى. بىلتىر وڭدەۋ سالاسىنداعى جالپى ءونىم كولەمى 60 ميلليارد دوللارعا جەتتى. سوڭعى ءۇش جىلدا ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا 540 يندۋستريالىق جوبا ىسكە قوسىلدى. سونىڭ ارقاسىندا 50 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى پايدا بولدى»، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەنىڭشە، بۇل جەردە ەڭ ماڭىزدى كورسەتكىش وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ 60 ميلليارد دوللارلىق كولەمى عانا ەمەس. سوڭعى ءۇش جىلدا ىسكە قوسىلعان 540 جوبانىڭ ەكونوميكالىق قايتارىمى، تەحنولوگيالىق دەڭگەيى جانە ولاردىڭ اينالاسىندا قالىپتاساتىن وندىرىستىك تىزبەكتەر الدەقايدا ماڭىزدى.

ەندى جاڭا مىس زاۋىتىنا كەلەيىك. كاسىپورىن جىلىنا 300 مىڭ توننا كاتودتى مىس وندىرۋگە ءتيىس. بۇل قازاقستاننىڭ ىشكى سۇرانىسىن تولىق قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي، ەكسپورتتىق الەۋەتىن دە كەڭەيتۋى مۇمكىن.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا جاڭا كاسىپورىن جىلىنا 300 مىڭ كاتودتى مىس شىعارادى. بۇل ىشكى نارىقتىڭ سۇرانىسىن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە جەتەدى. وسى زاۋىت ىسكە قوسىلعان سوڭ قازاقستان جوعارى ساپالى تازارتىلعان مىس وندىرەتىن جەتەكشى ەلدەردىڭ وندىعىنا كىرە الادى.

مىس كونتسەنتراتى ءالى تۇپكىلىكتى دايىن مەتالل ەمەس. ونى بالقىتىپ، تازارتۋ ارقىلى كاتودتى مىس الامىز. ال كاتودتى مىس ەلەكتر كابەلدەرىن، ترانسفورماتورلاردى، ەلەكتر قوزعالتقىشتارىن جانە باسقا دا ونەركاسىپتىك ونىمدەردى وندىرۋگە قاجەت. ياعني مىس كونتسەنتراتىن ەكسپورتتاۋ مەن سول مىستان ەلەكتر جابدىعىن شىعارۋ اراسىندا بىرنەشە تەحنولوگيالىق ساتى جانە قوسىمشا تابىس جاتىر. قازاقستان ءۇشىن ستراتەگيالىق مۇمكىندىك تە وسىندا.

الەمدە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى، داتا-ورتالىقتار، ەلەكتر كولىكتەرى جانە ەلەكتر جەلىلەرىن جاڭعىرتۋ باعىتتارى مىسقا دەگەن سۇرانىستى قالىپتاستىرىپ وتىر. دەمەك، ءبىز ءۇشىن مىستى جاي عانا قازىپ، سىرتقا ساتۋدان گورى ونى ەل ىشىندە بارىنشا تەرەڭ وڭدەۋدىڭ ەكونوميكالىق ءمانى ارتىپ كەلەدى.

جاڭا زاۋىتتا التىن مەن كۇكىرت قىشقىلىن ءوندىرۋ دە جوسپارلانعان. بۇل شيكىزاتتىڭ قۇرامىنداعى پايدالى كومپونەنتتەردى كەشەندى يگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بىراق ءبىر نارسەنى تۇسىنگەن ءجون. كاتودتى مىس ءوندىرۋ دەگەن تەرەڭ وڭدەۋدىڭ سوڭعى نۇكتەسى ەمەس، كەلەسى ونەركاسىپتىك كەزەڭنىڭ نەگىزى.

بىزگە ەندىگى جەردە مىس سىمى، كابەل، ەلەكتر تەحنيكاسى، ەلەكتر جابدىقتارى جانە ماشينا جاساۋ وندىرىستەرىن دامىتۋ قاجەت. سوندا عانا شيكىزاتتان تۇسەتىن تابىستىڭ كوبىرەك بولىگى قازاقستان ەكونوميكاسىندا قالادى. باي مەملەكەت دەگەنىمىز جەر استىندا بايلىعى كوپ ەل ەمەس. سول بايلىقتان ەڭ كوپ ەكونوميكالىق قۇن جاساي الاتىن ەل عانا ءوزىن بايمىن دەپ ايتا الادى.

ايبار ولجاەۆ

Abai.kz