Beysenbi, 2 Şilde 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 41065. Jazılğandar — 13614. Qaytıs bolğandar — 188
Körşiniñ köleñkesi 3109 18 pikir 24 Aqpan, 2020 sağat 16:00

Separatister kimge senedi?

Keyingi kezderi elimizde, äsirese, teristik öñirlerde separatistik piğıldıñ beleñ alıp ketkendigi kim-kimdi de alañdatpay qoymaydı. Täuelsizdigimiz üşin asa qauipti qwbılıstıñ özge wlt ökilderi köp şoğırlarlanğan jerlerde köbirek bayqalıp qalatındığı da jasırın jayt emes. Ötkende ğalamtorda Temirtauda twratın orıs jigitiniñ ayılın jimastan: «Qazaqstan Reseyge qosıluı kerek. Onı osında twratın adamardıñ bäri de qoldaydı. Onıñ işinde qazaqtar da az emes», - dep aşıq aytuı bärimizdi de oylantpay qoymaydı.

«Jatsa-twrsa körşimizdiñ eteginen wstaudı armandaytındar biren-saran ğoy», - dep, «halıqtar dostığı» jaylı ertegige senip, arqamızdı keñge salıp jüre bersek, tübi opıq jerimiz aydan anıq. Öytkeni sol temirtaulıq separatistiñ jaqtastarı bizdiñ Qostanayda da tabılıp jatır. 

Jaqında ğana osı ğalamtorda belgili bloger Marğwlan Boranbay öz blogında qostanaylıq Dmitriy Gonçarenko degenniñ öz üyinde şalqalap jatıp alıp, Qazaqstandı aşıq jaqtırmaytındığın, büyreginiñ Reseyge aşıq bwrıp twratındığın, elimizdiñ soltüstik öñiriniñ körşimizge qosıluı kerek ekendigin, al özi osını aşıq qoldaytındığın, mwnday sayasat üşin kezinde Ukrainanıñ Donbass oblısına barıp soğısqandığın eşkimnen qısılmastan aşıqtan-aşıq jayıp salğandığın körsetip, bärimizdi mwnday jikşilderden saq boluğa şaqırdı.

Ärine, keyin bwl jigit ğalamtorğa şığıp, öziniñ qateleskendigin aytıp, keşirim swradı. Mwnısı, ärine, aşıqtan-aşıq kölgirsuşilik. Äytpese, bala emes, şağa emes, soqtalday jigittiñ ayday älem aldında auzına ie bola almay, ne bolsa, sonı ayta saldım degenine kim senedi? Sirä, qazaqtı añqau, alday salamın ğoy dep oylasa kerek. Alayda, separatist şıraq, qattı qatelesedi. Qazirgi közi aşıq, köñili oyau, wltjandı qazaq jigitteri eşkimge de esesin jibermesi haq. Gonçarenkonıñ qorıqqandığı da osıdan şığar.

Jalpı, separatizm degen päle qaydan şığadı? Onı qorektendiretin ne närse? Ol negizinen böten wlttıñ ökilderi basım twratın, solardıñ üstemdigi ünemi bayqalıp otıratın, qazaq tilin müldem qajetsiz etetin, elimizdiñ salt-dästür men mädenietine mensinbey qaraytın öñirlerde mindetti türde boy körsetip qaladı. Keşegi düngen oqiğasında osınday belgilerdiñ körinis tapqandığın da eşkim teriske şığara qoymas.

Mine osınday qaiuipti qwbılıs bizdiñ Qostanay öñirinde de jeterlik. Ömirimizdiñ barlıq salasında orıs tili üstemdik qwrğan. Bas qosular men jinalıstardıñ barlığı derlik osı tilde ötkiziledi. Ana tilimizdiñ taza jetimdik körip jürgendigin qalay jasıramız? Köşede jarnamalardıñ qazaqşasındağı qetelerden köz sürinedi. Al orısşasınan onday kemşilikti şam alıp izdeseñ da taba almaysıñ. Mwnıñ özi memlekettik märtebe alğan tilimizdi sıylau nemese qadirleu degen wğımğa sıya qoyar ma eken?

Al endi oblısımızdıñ qalalarındağı köşe atauların özgertu turalı mäsele köterilse osındağı özge wlt ökilderi bir kisidey öre türegeledi. Osıdan kelip, oblıs ortalığındağı eñ jaqsı, eñ keñ köşelerdi Puşkin, Gogol', Çehov pen Tolstoy sekildi ötken künderdiñ elesine aynalğan aqın-jazuşılar ielengen. Beyne bir köşelerdiñ attarı özgerse, küni erteñ elimizdegi hal-ahual kürt naşarlap, eşteñeden pana tappay dalada qalatınday sezinedi. Osıdan bolar, Qostanaydan keyingi iri qala sanalatın Rudnıy şaharanıñ eñ bastı dañğılın «kün kösemnen» alıp tastauğa eşkimniñ de därmeni jeter emes. Bilik ekibastan jaltaq. Solardıñ qas-qabağına qaraydı. Osıdan da şığar, Rudnıy qalasınıñ äkimi Baqıtjan Ğayazov köşelderdi özgertpeu jaylı moratoriy jariyalap tastadı.

Tağı bir jaman qwbılıs, keyingi kezderi Qostanaydağı dükenderdiñ barlığı derlik orısşa atauğa ie bolıp jatır. Mäselen, mwnda qazir «Topolek», «Kuroçka Ryaba», «U Zahvatovoy» sekildi ataulardan ayaq alıp jüre almaysız. 

Mwnı az deseñiz, «Kostanay plaza», «Mart», «Apel'sin» sekildi dübara attardı qosıñız. Sonda eñ bolmasa düken attarı bwyırmağan ana tilimizdiñ jağdayına anıq qanığarsız.

Al qala körkin keltiretin eskertkişterden qazaqtıñ isi müldem de sezilmeydi. Mwnda orıstıñ aqını Puşkinnen bastap, fracuzdardıñ Napoleon, Janna d. Ark sekildi äygili twlğaları bärimizge de şekesinen qaraydı. 

Minekey, qazaqtıñ tili men mädenieti saltanat qwrmağan jerde separatistik piğıldıñ etek jayıp ketetindigine tañ qaluğa da bolmas.

Jaybergen Bolatov

Abai.kz

18 pikir