Särsenbi, 3 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 11571. Jazılğandar — 5941. Qaytıs bolğandar — 44
Alaşorda 2263 2 pikir 24 Naurız, 2020 sağat 13:42

Azattıq qozğalısınıñ jalaugeri

Biıl wlı täuelsizdik küreskeri Mwstafa Şoqaydıñ tuğanına 130 jıl tolıp otır. Osı datağa oray atı älemge mäşhür qayratkerdiñ wlt-azattıq qozğalıs sındı qwbılıs şındığın qarastıru jäne halıqtardıñ jaña sovettik imperiya ahualında şınayı azattıq aludı közdegen qozğalısı qisının (teoriyasın) jasau jolına şağın şolu jasayıq.

Otarlıq ozbırlıqtan qorğanu üşin  türk halıqtarınıñ birlesu jolımen jürip, ıntımaqtasa damuı jäne küresui qajettigi HH ğasır tabaldırığınan birge attağan imperiyadağı jalpırevolyuciyalıq qozğalıspen  astasa öristegen wlt-azattıq qozğalıstar barısında ayqındala tüsti (osı jerde «türk» degen terminniñ jazıluına baylanıstı mınanı ayta ketken jön: qazaqşa ädebiette köbine «türik halıqtarı» degen tirkes qoldanıladı, biz mwnı sonşalıqtı tura emes dep esepteymiz, öytkeni wlı türik halqınıñ atauın barlıq türkilerge qoldanu arqılı özge tuıs halıqtardıñ barşası sonıñ wlıstarı tärizdenip, ataulardağı şatasulardı tuğızadı, sondıqtan  orıs ğılımi ädebietindegi «tyurk» atauınıñ mäsele mänin dwrıs aşatının moyındau läzim, yağni tübi bir tuıs halıqtardıñ qazaqı jalpılamalıq  atauın «türik» dep emes, «i» ärpinsiz «türk» dep qoldanu  ädil bolmaq, sonda «türk halıqtarı» sanatına türik, äzirbayjan, tatar, başqwrt, qazaq, özbek, qırğız, türikmen, t.b. jatatını ayqın körinip twradı dep oylaymız). Mwstafa Şoqay mwnı Petrogradtağı student şağınan bastap añğarıp, 1917 jılı monarhiya qwlağannan keyin Mwsılman komitetinde, odan Memlekettik dumanıñ Mwsılman frakciyası janındağı Wyımdastıru byurosında qızmet atqarğan şaqtarında  meylinşe ayqın wğa tüsti. Reseydiñ demokratiyalıq federaciya bolu jolın tañdağanı ayqındalıp kele jattı,  tiisinşe, azattıqqa qoldarı jetken imperiya halıqtarı endi federaciya qwramında avtonomiya aludı añsadı. Osı orayda Türkistan ölkesi halıqtarın da jaña qwrılımda ömir süruge dayındau kerektigin wlt qayratkerlerinen ömirdiñ özi talap etken.

Jas küresker Mwstafa Şoqay Piterden eline qaray saparğa şığar aldında, poyızğa minuge rwqsat alu üşin, 1917 jılğı naurızdıñ 20-larında, sonıñ aldında ğana  revolyuciyaşıl mekemeniñ alğaşqı basşısı bolıp saylanğan kisige – Petrograd Jwmısşı deputattarı keñesiniñ (Petrosovettiñ) törağası socialist Nikolay Semenoviç Çheidzege kirdi. Karlo Çheidze revolyuciyalıq qozğalısqa jastayınan,  studenttik şağınan aralasqan, «Kommunistik partiya manifesin» 90-şı jıldarı gruzin tiline twñğış audarğan, 1892 jıldan Zakavkaz'edegi alğaşqı social-demokratiyalıq wyımnıñ, 1898 jıldan RSDJP-nıñ müşesi bolğan, 4-şi Memlekettik dumada men'şevikter frakciyasın basqarğan, patşa Dumanı tarqatqanda, oğan moyınswnbay qwrılğan Memduma Komitetiniñ qwramına kirgen 53 jastağı täjiribeli sayasatker bolatın. Mwstafa oğan öziniñ alğa qoyğan maqsatın aytadı. Onı estigen Çheidze şoşıp ketip: «Joldas Şoqaev, otandastarıñızğa avtonomiya turalı ayta körmeñiz. Öytkeni, birinşiden, qazir bwl jöninde söz qozğauğa erte, al, ekinşiden, sizdiñ Türkistan sekildi mädenieti, tili men dini müldem bölek elge avtonomiya äperu – separatizmge anıq qadam basu degen söz. Al revolyuciyalıq jäne demokratiyalıq Rossiyadan tısqarı jasalğan separatizm sizdiñ halqıñızğa payda bermeydi»,  – dep qarsılıq  bildirdi.

Alayda revolyuciyalıq oqiğalar jıldam öristep, sayasi oydı qarqındı türde damıtıp jattı. Çheidze jazda Jwmısşı jäne soldat deputattarı keñesteriniñ 1-şi Bükilreseylik s'ezinde VCIK törağası bop saylanıp, küzde arnayı şaqırılğan Bükilreseylik demokratiyalıq mäslihattıñ jwmısın kirispe söz söylep aşqanda, «jağdaydı qalay parıqtap, ne isteu kerektigi turalı» mäsele qoydı. Eldegi bilikti wyımdastıru jöninde ötken mäjiliste belsendi röl atqarıp, soñğı koaliciyalıq Uaqıtşa ükimetti qwruğa qatıstı. Sosın Gruziyağa ketti de, revolyuciyaşıl Reseyge qaytıp oralğan joq. Mwstafağa bergen keñesiniñ qateligin özi däleldegendey bop, Gruziyanıñ täuelsizdigi turalı deklaraciyağa qol qoydı, Zakavkaz'e seyminiñ törağası boldı, Gruziyağa Qızıl armiya kirgennen keyin birjola Franciyağa emigraciyağa ketti. Onıñ aqıl-keñesine qwlaq aspay, tuğan ölkesinde revolyuciyaşıl Resey memleketiniñ qwramında bolatın Türkistan mwhtariyatın jariyalauğa atsalısqan Mwstafa Şoqay da avtonomiya astanası Qoqan qandı qırğınğa wşırağannan soñ sovet ökimetinen birjola jerigen. Sosın arağa biraz uaqıt salıp, ol da Franciyadan orın tepti.

Şetelde Mwstafa reseylik jäne türkistandıq emigranttarmen birge qoyan-qoltıq eñbek etti. Orıs jäne europalıq baspasöz ben özi serikterimen arnayı aşqan jurnaldarı betterinde bol'şevizmniñ qılmıstarın äşkereledi, bostandıq ideyaların taratumen jäne azattıq qozğalısınıñ zaman talabına say teoriyasın jasaumen şwğıldandı. Ömiriniñ mänine aynalğan wlt azattığı jolındağı küresiniñ alğaşqı kezeñinde ol Türkistan ölkesi mwsılmandarınıñ 1917 jıldıñ säuirindegi 1-şi s'ezinde qwrılğan Ortalıq keñes (Wlttıq ortalıq) törağası bolıp saylanğan. Türkistan avtonomiyasınıñ jobasın jasauğa belsene qatısqan. Ölkede Resey federativtik respublikasınıñ qwramdas bir böligi boludı közdegen avtonomiya qwru jönindegi ideya bolaşaq bükilreseylik qwrıltayşı jinalısta qoldau  tabadı dep ümittengen. YAğni tuğan elinde avtonomiyalıq birlik qwruğa wmtılğanmen, Çheidze saqtandırğan separatizmdi müldem auızğa almağan-dı. Östip, orıs demokratiyasına senimin joğaltpay, Mwstafa avtonomiya mäselesiniñ Bükilreseylik Qwrıltayşı jinalısta şeşiluine qaldıru jağında boldı. Belgili qayratker Seräli Lapin  basqaratın «Ulema» qoğamı (dini ğwlamalar ortalığı) şwğıl şariğat sotın engizu sındı şetin wsınıs jasağanda, odan keyin ölkeniñ Reseyden bölinui jöninde batıl ideya kötergende de,  ol Wlttıq ortalıq atınan kelissöz jürgizip, mwnday qadamdarğa barudıñ erteligin, ölke bolaşağına qatıstı mäselelerge saqtıqpen qarau qajettigin däleldedi.

Biraq Petrogradtağı Qazan töñkerisi,  artınşa Taşkentte de ölke biligin bol'şevikterdiñ basıp aluı jağdaydı şielenistirip jibergen edi.  Taşkenttegi sovet ökimetiniñ basşıları Qoqanda jariyalanğan Türkistan mwhtariyatı ükimetiniñ qızmetine kedergi keltirudiñ qilı amaldarın jasadı da, aqırı, joyqın qarulı küş qoldanıp, joydı. Astırtın jağdayğa köşken Mwstafa Şoqay jaralı soldatşa kiinip, jaralını kütimge alğan medbike keypindegi zayıbı Mariyamen birge qwpiya türde 1918 jılğı 1 mamırda (Türkistan ölkesiniñ sovettik avtonomiyası jariyalanğan merekeli küni) Türkistan ölkesimen birjola qoştasıp, poyızben Taşkentten şığıp ketti. Alaşorda qayratkerlerimen birge barıp, Qwrıltayşı jinalıs Komiteti Ufada, Samarada ötkizgen jinalıstarğa qatıstı. Odan qazaq dalası arqılı Kaspiyge jetip, kememen Bakuge keldi. Sosın Tifliske auıstı. Eki jıldan keyin, 1921 jılğı aqpanda, qalağa Qızıl armiya kirgende, äueli Stambulğa ketti, onda ağılşın, türik basılımdarına maqalalar jazdı. Sodan soñ sol jazda Parijge bardı. Aq emigraciya baspasözinde – Aleksandr Kerenskiydiñ «Dni», Pavel Milyukovtiñ «Poslednie novosti» gazetterinde qızmet atqardı. 1923 jılı Parijdiñ oñtüstik irgesindegi Nojan-syur-Marn qalasına ornıqtı. Osı jılı europalıq jwrtşılıq aldında «Rossiya sayasatı jäne Türkistan wlttıq qozğalısı» degen taqırıppen alğaşqı därisin ötkizdi. Osı taqılettes däristerdi  Mwstafa Parijde ğana emes, Londonda da, Varşava men Stambulda da oqıp jürdi. Kavkaz, Ukraina, Türkistan halıqtarınıñ Wlttıq Qorğanıs organı «Prometey» jurnalınıñ redakciyalıq alqasında istedi. «Franciya-Şığıs» komitetiniñ jinalısında «Türkistannıñ qazirgi jağdayı turalı» bayandama jasadı. Halıqaralıq ister korol'dik institutınıñ şaqıruı boyınşa Londonda «Sovet Odağı jäne Şığıs Türkistan» attı bayandamasın jasadı. Sol uaqıttarda Mwstafa Parijde qwrılğan Türkistannıñ wlttıq birligi wyımın basqardı, bol'şevikterdiñ Türkistandağı sayasatı jönindegi äşkerelegiş maqalaların europalıq basılımdarda wdayı jariyalap twrdı.

Şeteldegi sayasi qızmeti barısında Mwstafa Şoqay, ärine, tuğan ölkesiniñ sovet biliginen azattıq aluı üşin küresu mäselesin bir sät te esinen şığarğan joq.  Emigraciyadağı külli sayasi qızmeti, Europa socialisterimen jwmısı onıñ negizgi maqsatın naqtılay tüsti. Sol jaqta onıñ qazaq sayasi oyın damıtqan, türk halıqtarınıñ wlt-azattıq qozğalısı teoriyasın täpsirlegen, jalpı älem demokratiyasına ortaq qoğamdıq oy-pikir qazanın tasıtqan orasan zor sayasi jäne ğılımi-publicistikalıq jwmısı öristep, jiırma şaqtı jıl boyı tolastağan joq.

Mwstafa ezilgen wlt tilinde (barlıq türk halıqtarı tüsinetin türki-şağatayşa) baspasöz qwralın aşuğa tırıstı. Arnayı baspasöz jwrtşılıqqa wlttıq qozğalıstıñ maqsat, mwrattarın jetkizip, olardı, ärine, birinşi kezekte türkistandıqtardı täuelsizdik ideyaları aynalasına toptastıru jolına qızmet etuge tiis edi. Söytip ol   Stambulda sayasi kürestegi üzeñgiles joldası Ahmedzäki Uälidimen birge «Yeni (jaña) Türkistan» (1927–1931) jurnalın aştı. Ekeui äueli Petrogradta Memlekettik dumanıñ Mwsılman frakciyası janındağı Wyımdastıru byurosında, sosın Taşkentte şañıraq kötergen sayasi wyımdarda  qızmettes bolğan şaqtardan birin-biri jaqsı biletin. Közqarastarı jaqın bolatın. Emigraciyada  qwrılğan Türkistan wlttıq qozğalısınıñ sayasi organı retindegi osı basılım betterinde Türkistannıñ wlttıq täuelsizdigine jetu, sol maqsatta  türk halıqtarı arasındağı ıntımaqtastıqtı küşeytu ideyasın däyektey tüsu közdeldi. Basılım jayında jazğan maqalasında Mwstafa Şoqay Türkistan sayasi emigranttarınıñ öz otanınan şalğayda jürgen az ğana tobı «Yeni Türkistan» jurnalın şığaruğa kirisip otırğanın  ayta kelip, emigraciyağa ketkenderdiñ kimder ekenin: «Biz – imperatorlıq Reseydiñ aşıq ta qaytpas jauları, orıs imperializmi men wltşıl wlıderjavaşıldıqtıñ dwşpandarı, biz – oktyabr' revolyu- ciyasınıñ wlttıq öz tağdırın özi ayqındau turalı wranına aşıq ta şın jürekten qosılğandar  jäne eşqanday böten oy bükpey, sovet ökimetimen onıñ är halıqtıñ Reseyden bölek, derbes memlekettik ğwmır keşuge haqılığı jönindegi deklaraciyası negizinde qızmettes boluğa niettengender (bizdiñ aramızdağılardıñ köbi is jüzinde qızmettes boldı da), biz, Şığıstı imperialistik bölip alu delinetinniñ eñ şeşimtal qarsılastarı...» – dep jiktep tüsindirgen edi. Mine, osınday közqarastağı azamattar öz otanın tastap, şetelge ketuge mäjbür boldı. Al mwnıñ qalay jäne qanday maqsatta jasalğanın Mwstafa üzeñgilesterimen birge qolğa alınğan osı jurnal betterinde äñgimelep bermekke, sovet ökimetiniñ sayasatın taldap, orıs emes jwrttarğa azattıq äperdik, teñdikke qoldarın jetkizdik degen aldamşı sözderin älem aldında äşkereleuge niettenedi.

Barlığı otız toğız sanı şıqqan «Yeni Türkistan»   betterinde äriptesterdiñ  wlttıq täuelsizdik jäne türk halıqtarınıñ ruhani birligi haqındağı oy-pikirleri jarıq kördi. Solardıñ qatarında Mwstafanıñ bol'şevikterdiñ Türkistandağı wlt sayasatınıñ ideyalıq jäne praktikalıq qırların  qarastırğan, ölkede jürgizgen aştıq sayasatın äşkerelegen, sonday-aq ölkedegi orıs pereselenderi, bayırğı Twran memleketi, şeşimin tabuı tiis wlttıq mäsele, basqa da mañızdı jäytter turalı maqalaları jariyalandı. Jurnaldı şığaru barısında onıñ wyımdastıruşıları arasındağı keybir közqaras qayşılıqtarı ayqındala kele, Mwstafa jaña basılım aşudı közdep, qajetti dayındıq jwmıstarın jürgizdi. Söytip Berlinde «YAş (jas) Türkistan» (1929–1939) jurnalın şığarudı jolğa qoyıp, özi bas redaktorı boldı. Jurnaldıñ alğaşqı sanındağı «Bizdiñ jol» attı bas maqalada osı sayasi basılımnıñ bastı maqsatı «Türkistannıñ bodandıqtan qwtıluı üşin küresu» ekenin basa ayttı. Bol'şevikterdiñ «proletariat degen taptı eşkim estimegen elde»... «türi – wlttıq, mazmwnı – proletarlıq» Türkistan respublikaların ömirge äkelgenin eske saldı. «Al bizdiñ mwratımız – Türkistanda türi jağınan da, mazmwnı jağınan da wlttıq bolatın memlekettik qwrılımğa qol jetkizu... sonda ğana halqımız öz jeriniñ nağız qojası bola aladı» dedi.

Osı wstanımğa adal «YAş Türkistan» jurnalı oqırmandarına türk halıqtarınıñ täuelsizdik üşin küresiniñ män-mağınasın, azattıq ideyaların jan-jaqtı jetkizuge tırıstı. Aldına türkterge ortaq tarihtı jañğırtıp, mädeniet pen tüsinikti til qalıptastırudı maqsat etip qoydı. Sovet Odağındağı ädemi de tätti wrandarmen bürkelgen bayırğı otarşıldıq äreketterdiñ jalğasıp kele jatqanın aşıp körsetip, bol'şevikterdiñ türk halıqtarın wlıstarğa bölşektep bileu äreketterin äşkereledi. Mwstafa 16-şı jılğı dürbeleñge baylanıstı Torğay dalasında özine taypalastarı tarapınan qoyılğan wsınıstı eske alıp jazğan  bir maqalasında: «Türkistannıñ wlt-azattıq tuın kötergen adam üşin arğın, qıpşaqtı bılay qoyıp, tipti özbek, qazaq, türikmen bolıp bölinudiñ özi Türkistan türikterin (türk halıqtarın – B.Q.) bölşektep, ölimge bastaytın jol ekenin jaqsı biletin edim», – dep jazğan edi. Ayqın da anıq osı közqarası onıñ türk halıqtarınıñ wlt-azattıq qozğalısın biliktilikpen, tereñ de jan-jaqtı taldauın jäne  azattıq jolındağı küres teoriyasın jasauın mümkin etti. Aqpan revolyuciyasınan keyin qazaq, özbek, qırğız, qaraqalpaq, türikmen halıqtarınıñ birigui jayındağı oy, otarşıldıq ozbırlıqqa türk-mwsılman ıntımaqtastığın qarsı qoyu äreketi imperiyadağı mwsılman qozğalısın jaña satığa kötergen. Twtas Türkistan ideyası ölkede 1917 jılı Türkistan avtonomiyası jariyalanuı arqılı naqtı is körinisine aynalğanı mälim. Emigraciyada sayasi küresin jalğastıru barısında Mwstafa  bwl ideyanı teoriyalıq twrğıda damıtıp, täuelsizdik üşin küres qwralına aynaldırdı. Täuelsizdikti közdegen qozğalısta ol türli wrandarmen kölegeylep, bwrınğı otarlıq jüyeni qayta ornıqtırğan Sovet Odağındağı barlıq türk halıqtarınıñ eñ aldımen birlesip qimıldauı qajet dep sanadı. «Wlttıq azattığımızğa tezirek qol jetkizetin birden-bir dwrıs jol – türikşildik (türkşildik – B.Q.) jolı» degen wstanımın tu etti. «YAş Türkistan» betterinde osı wstanımdı damıtıp, täuelsizdik bayrağın aybındata jelbiretetin asa zor mindetter äñgimelendi. Jalpı qoğamdıq damu üderisteri, älemde orın alıp jatqan oqiğalar, azattıq qozğalısınıñ türleri men küres täsilderi jayındağı Mwstafanıñ közqarastarı, türk halıqtarınıñ tarihı men mädenietine baylanıstı oy-pikirleri jurnalda jaqsı  bayandalıp, ayqın körinis tauıp jattı.

Mwstafa Şoqaydıñ ilanımınşa, tarihi otanın janınday jaqsı köretinder ğana onıñ azattığı men täuelsizdigi jolındağı nağız küresker bola aladı. Sondıqtan da ol «YAş Türkistan» basılımı betterinen oqırmandardı tuğan eli men jer-suınıñ tağdır-talayın jaqsı biluge, onı jaqsı körip, maqtanış ete aluğa ündedi.   Mwstafa azattıq qozğalısında tek türkistandıqtardıñ ğana emes, solarmen bir qatarda özge de türk jwrttarınıñ – qırımdıqtardıñ, tatar, başqwrt, äzirbayjandardıñ bir maqsatta küresuiniñ mañızdılığına nazar audardı. Türkistan birligi ideyasınıñ jaña mazmwnda tüsiniluine män berdi. «Türk is birligi» barşasına ülken küş-quat beretinin uağızdadı. Evreylerdiñ ömir saltınan «Varşavadağı bir evreydiñ tisi auırsa – Amerikadağı evreydiñ jağı sızdaydı» dep aytılatın qanattı sözdi keltirip, qazirgi wlt qayratkerleri de tap sol siyaqtı: «türk tektes bir el azap şekse – barşa türkter azap şegedi» deui qajet ekenin ayttı. Mwstafanıñ bwl közqarasın emigraciyadağı türk ziyalıları tolıq qoldadı. Mäselen, Ufa guberniyasınan şıqqan sayasi qayratker, zañger, ädebietşi, Qwrıltayşı jinalıs müşesi, emigrant Omer Tenerekoglı öziniñ de Mwstafa tärizdi jalpıtürktik közqarastı wstanatının habarlap, Rossiyadağı türk wlttıq mäselesi Türkistan täuelsiz bolğanda ğana şeşiletinine senetinin jazdı. Onı Äzirbayjannıñ  da, Qırımnıñ da täuelsizdigi şeşe almaytının, Edil boyı türkteriniñ mäselesi de Türkistan mäselesine baylanıstı ekenin ayttı.

Mwstafanıñ ilanımı boyınşa, türkşildik – türk halıqtarınıñ şığu tegine, mädeni-ruhani tirşiligine qatıstı mäsele. YAğni ol şıqqan tek pen mädeniet haqındağı mäsele retinde qarastırıluğa tiis. Al azattıq üşin, täuelsizdik üşin küres – kün tärtibindegi mäsele, bwl rette türk müddesin közdegender barlıq şınayı bostandıqtı añsağan halıqtarmen birlesip küresu kerek. Sondıqtan da ol qoğamdıq-sayasi taqırıptağı maqalalarında tek Türkistannıñ mwñ-mwqtajın ğana küyttemey, sovet biligi ezgisindegi ukrain, gruzin, äzirbayjan, Soltüstik Kavkaz, Edil boyı, Qırım halıqtarınıñ tınıs-tirşiligin arqau etti. Türk halıqtarınıñ ruhani jaqındığın ärqaşan este wstap, qanday jağdayda da bir-birine qol wşın berip jüruin jaqtay otırıp, Türkistan Wlttıq Birliginiñ öz işindegi ıntımaqtı küşeyte tüsuge, söytip, şeteldegi barşa wlttıq wyımdarmen twraqtı qarım-qatınas ornatuğa küş jwmsadı. Ortaq müdde üşin küresude birlikti nığayta tüsudiñ mañızdı ekendigin ärdayım eske salıp otırdı. Mwstafa Şoqay azattıq üşin küres qisının mäselege osılay keñinen qarau arqılı payımdadı. Ol on jıl boyı şığarğan «YAş Türkistannıñ» jüz on jeti sanı tügeldey türk wlt-azattıq qozğalısın teoriyalıq twrğıda negizdeuge qızmet etti.

Wlı küresker Berlinge jinalğan Türkistan jastarı aldında 1936 jılı  söz söyledi. Onda «jat ükimet... altı jwmhwrietke bölip» tastağan «Türkistan – bölinbes bir ölke» ekenine  jas azamattardıñ nazarın audardı.  Aldağı maqsat retinde, ölke jwrtınıñ öz wlttıq ökimetin qwru, «jalğız Türkistannıñ ğana emes, bütin türki halqınıñ dos bolıp, özara birlik piradarlıqpen jasap, sırtqı dwşpandarğa tolıqtığın bildirip qoyu» ekenin ayttı. «Europanıñ är tarapında jürgen, bügingi Türkiyada twrğan Türkistan jastarı, birlesiñder! Senderdiñ birlikteriñ, senderdiñ bir-biriñe küş qosularıñ elimizdiñ baqıtına qızmet etpek. Mwnı wmıtpañdar!» – dedi. «Kimnen tayaq jegendey bizdiñ türktiñ balası, aldırıp jürgen dwşpanğa – auızınıñ alası», – degen naqıl sözdi wmıtpauğa şaqırdı. Bes jıldan keyin, eki totalitarlıq memleket teketiresiniñ qwrbanına aynalğan san-mıñ soğıs twtqındarı qamalğan lager'lerdi 1941 jılğı tamızda aralap, türkistandıqtar aldında söylegen sözinde: «Alla bizge nemis twtqınınan qwtıluğa jäne öz üyimizde beybit jäne adal eñbegimizben ömir süruimizge kömektesetinine senemin. ...sender bäriñ de öz otanı bar birtwtas Türkistan halqınıñ wldarısıñdar dep esepteymin. ...Meniñ eñ negizgi qamqorlığım senderdiñ ärqaysıña bizdiñ bolaşaq otanımızdı – Türkistandı qwru üşin qajetti ärtürli iskerlik jwmıstarğa ornalastıru bolmaq», – dedi. Barşamızğa belgili, tağdır oğan josparın jüzege asırudı jazbadı...

Tura Mwstafa Şoqay añsağanday bolmağanmen, Türkistan ölkesiniñ bayırğı halıqtarı elu jıldan keyin, 1991 jılı,  özderiniñ täuelsiz memleketteriniñ tütinin tütetti. Sodan beride özindik joldarımen dami otırıp, qazirgi tañda tarihi tamırlastıqtarın bekite tüsetin mädeni is-şaralardı jüyeli türde birlesip jürgizip keledi...

Beybit Qoyşıbaev

Abai.kz

2 pikir