Beysenbi, 4 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 12067. Jazılğandar — 6574. Qaytıs bolğandar — 48
Talqı 1922 11 pikir 7 Säuir, 2020 sağat 11:56

Abzal Qwspan: Türmedegi zeynetkerler men äyelderdi bosatu kerek

Belgili zañger, qwqıq qorğauşı Abzal Qwspan älemde küş alıp kele jatqan qauipti indettiñ elimizde de jıldam taraluına baylanıstı prezident Toqaevtıñ atına qarata aşıq hat jariyalaptı. Onda elişilik masştabta qabıldanıp jatqan şaralardıñ mañızdılığına toqtala kele, koronavirus infekciyasın jwqtıru qaupi asa joğarı tağı bir mekemeniñ nazardan tıs qalğanın aytıptı. Ol – tergeu izolyatorları men türmeler.

Zañger Abzal Temirğaliwlınıñ aytuınşa, elimizdegi tergeu izolyatorları men türmelerdegi jağday halıqaralıq talaptarğa mülde say kelmeytini sebepti atalğan mekemelerde virustıñ taraluı qaupi joğarı.

Osığan baylanıstı türmeler men tergeu izolyatorlarındağı jazası asa auır emes, kisi öltirmegen, qoğamğa qauip töndirmeytin nemese jaza merzimi ayaqtaluğa jaqın, ekonomikalıq qılmıstar boyınşa sottalğan azamattardı, sonıñ işinde zeynetkerler men äyelderdiñ jazaların jeñildetip, üyqamaqqa jiberu turalı wsınıs aytıptı. Tipti, mwnday praktikanı älemniñ özge memleketteriniñ de qoldana bastağanın, mısal etipti.

«Abai.kz» erkin aqparat alañı. Oy jarıstırıp, pikir talastıru oqırman enşisinde. Endeşe biz redakciyamızdıñ elektrondı poştasına kelgen zañger Abzal Qwspannıñ Prezident atına qarata jazğan üşbu hatın qoğam talqısına wsınğandı jön kördik. Talqılayıq. Atalğan mäselegen qatıstı oy-pikir nemese saualdarıñızğa zañger sayt betinde jauap beruge äzir ekenin eskertemiz...


Qazaqstan Respublikasınıñ

Prezidenti Q.K. Toqaevqa!

Qwrmetti Qasım-Jomart Kemelwlı!

Özderiñiz biletindey, qazirgi uaqıtta bükil älemde, sonıñ işinde bizdiñ memlekette, koronavirus infekciyasınıñ taraluınıñ aldın alu üşin birqatar mañızdı şaralar qabıldanuda. Men sizdiñ 2020 jıldıñ 23 naurızında, tötenşe jağday jönindegi memlekettik komissiyanıñ otırısında söylegen söziñizdi mwqiyat tıñdap şıqtım. Bwl twrğıda, bilik qabıldağan şaralardıñ arqasında memleketimiz bwl indetke qarsı twra alatındığına eş kümän joq.

Sonımen birge, meni, qwqıq qorğauşı, käsibi advokattı, memleket qabıldap jatqan şaralarğa qaramastan, halıqtıñ keybir toptarı äli de osal ekeni, olardıñ koronavirus infekciyasın jwqtıru qaupi öte joğarı ekeni alañdatadı. Bwl kategoriyadağı adamdar tobına oqşaulanbağan ortadağı adamdardı jatqızuğa boladı.

Bügingi tañda qılmıstıq jauapkerşilikke tartılğan nemese qılmıstıñ ärtürli sanattarı boyınşa sottalğandardı oqşaulau orındarında (tergeu izolyatorları men türmeler) otırğandardıñ sanı öte köp ekeni eşkimge qwpiya emes. Bwl orındarda infekciyanıñ taralu qaupi de joğarı.

Tergeu izolyatorları men türmelerdegi jağday halıqaralıq standarttarğa say kelmeytini aytpasa da belgili. Tamaq sapası, qalıptı ömir süru jağdayınıñ bolmauı (jürip-twruınıñ şektelui, medicinalıq kömektiñ bolmauı, kün säulesi, taza aua jäne t.b.) adamnıñ immunitetin aytarlıqtay tömendetedi jäne organizmin älsiretedi.

Osığan baylanıstı uäkiletti organnıñ türmelerdegi jäne tergeu izolyatorlarındağı adamdarmen kezdesuge tıyım salu turalı qabıldağan şaraları jetkiliksiz jäne virustıñ taralu qaupin tömendetpeydi.

Mısalı, Nwr-Swltan qalasındağı tergeu izolyatorı sanitarlıq talaptarğa säykes kelmeydi. Ondağı sottaluşılar tar bölmede virus jwqtıratın tışqandar qaptap jürgenin jäne qamaudağılar sol las bölmelerde, bir bwrışında tamaq işip, bir bwrışında däretke otırıp, bir bwrışında wyıqtaytındarın aytıp şağımdanuda.

Mwnday jağdayda eger virus koloniyağa jetse, ondağı adamdardıñ ömirine aytarlıqtay qauip tönedi.

Keybir memleketter osı jağdaydı tüsinip, twrmeler men tergeu izolyatorların bosatıp jatır. Äsirese, jaza merzimi ayaqtaluğa jaqın adamdardı bosatuğa kirisken. Şarttı türde merziminen bwrın bosatu turalı ötinişterge negizsiz bas tartqan mekeme basşılarınıñ ötinişterin qayta qarauda. Tergeu izolyatorlarında qamauda wstau türindegi bwltartpau şaraları neğwrlım jwmsartılğan şaralarğa auıstırıluda.

Sud'yalar mwnday mäselelerdi qarau kezinde tolıp ketken kameralardı bosatu maqsatında orındı jäne wtımdı principterdi basşılıqqa aluda.

Mäselen, Iranda apattıñ aldın alu jäne jappay ölim ıqtimaldığın joyu üşin 85 mıñ twtqın bosatıldı. Pol'şada twtqındalğan jäne sottalğan adamdarğa jazasın üyde öteu mümkindigi berildi. Ukraina da osınday şaralar qarastırıluda.

Joğarıda aytılğandardı negizge ala otırıp, Sizden tergeu izolyatorlarında jäne koloniyalarında wsaq qılmıstar üşin sottalğan, qoğamğa qauip töndirmeytin, asa auır emes qılmıs jasağandardı, ekonomikalıq jäne jemqorlıqqa baylanıstı isti bolğan adamdardı, sonımen qatar, zeynet jasına jetkender men äyelderdi bosatudı qarastıruıñızdı swraymın.

Mwnday şaralar virus jwqtırğandardıñ sanın azaytuğa septigin tigizetinine senimdimin. Sonımen qatar bwl memleket üşin ekonomikalıq twrğıdan da tiimdi.

Koronaviruspen küreske bizdiñ memleketimiz aytarlıqtay qomaqtı qarjı jwmsap otır. Sonıñ işinde tergeu izolyatorları men koloniyalardağı adamdardı asırau üşin de az qarajat jwmsalıp jatqan joq. Türmedegi bir adamnıñ as-suına byudjetten künine 4 mıñ teñge jwmsaladı. Qamau orındarınan 30 mıñ adamdı bosatu arqılı bir ayda 3,6 milliard teñge nemese bir jılda 43,2 milliard teñge ünemdeuge boladı.

Abzal Qwspan

Abai.kz

11 pikir