Tenge baghamynyng qúldyrauy, jekelegen qalalar men tútastay ónirlerde karantin engizu – osynyng bәri azyq-týlik ónimderine súranystyng artuyna yqpal etti. Al búl biylikting barlyq kýsh-jigerine qaramastan, baghanyng ósuine әser etpey qoymady. Nәtiyjesinde bir ay ishinde Qazaqstanda azyq-týlik tauarlarynyng baghasy 1,7%-gha ósti. Nauryz aiynda bagha ósimining basty drayveri azyq-týlik tauarlary boldy.

Songhy ret azyq-týlik 2016 jyldyng sonynda qymbattaghan edi. Sol uaqytta qarashada ósu qarqyny 2% dengeyinde, jeltoqsanda 1,7% boldy. Al songhy 12 aida baghanyng ósui 9,3% qúrady, búl jalpy inflyasiya qarqynynan bir jarym ese tez.

2020 jyldyng I toqsanynda azyq-týlik baghasy 3,6%-gha ósti. Biraq búl 2019 jylmen salystyrghanda az: sol jyly qantar-nauryzda búl kórsetkish 3,8%-dy qúraghan bolatyn.

Azyq-týlik ónimining qaysysy bәrinen jyldam kóterildi?

Birinshi kezekte –  kókónister. Nauryzda olardyng baghasy 8,5%-gha ósti (jyl basynan beri - 21,1%-gha). Búl kóktemning alghashqy aiy ýshin әdettegiden góri kóp: nauryz aiyndaghy baghanyng osylay qattyqymbattauy songhy 10 jylda bolghan joq. Eng qymbattaghany kartop, onyng baghasy 14,4%-gha ósti. Sonymen birge, Pavlodar oblysynda ol birden 43,9%-gha, Núr-Súltanda - 36,8%-gha artty. Biraq Aqtóbe oblysynda bagha ósimi bar bolghany 1,3%-dy qúrady.

Jemis-jiydekterge keletin bolsaq, importqa tәueldilikting joghary boluyna qaramastan, baghanyng kýrt ósuine jol berilmedi. Olardyng ósimi  1,6%-gha artty. Búl rette eki ónirde, Qostanay jәne Shyghys Qazaqstan oblystarynda, olar tipti qoljetimdi boldy (tiyisinshe 0,5% jәne 0,3%-gha ghana artqan).

Bakaleya ónimderining baghasyn ústap túru mýmkin boldy... Biraq barlyq azyq-týlikting emes....

Qazaqstanda qant 2019 jyldyng mausymynan 2020 jyldyng aqpanyn qosa alghanda toghyz ay qatarynan arzandady, ol óz baghasyn 26,5%-gha joghaltty. Biraq nauryz aiynda dinamika ózgerdi, búl rette tolqular manyzdy ról atqardy. Bir ay ishinde onyng qúny 8,5%-gha artty. Sonymen qatar, songhy 10 jylda qant baghasynyng ýsh ret ósu qarqyny qazirgige qaraghanda joghary boldy. Songhy ret bagha 2016 jyldyng shildesinde kóterildi (+11,3%, biraq kelesi 10 aida olar 14,5%-gha tómendedi). Ónirler arasynda baghanyng ósui boyynsha Pavlodar oblysy (+28,9%) jәne Shymkent (+18%) kósh bastady, al búl qymbatshylyq Manghystau oblysyna deyin jetken joq, múnda qant baghasy kerisinshe týsude (-0,9%).

Esesine bakaleya ónimderining baghasyn ústap túru mýmkin boldy. Jalpylay alghanda jarma 0,8%-gha qymbattady, al joghary súranysqa ie kýrish nauryz aiynda tipti 0,7%-gha arzandady. Tórtinshi ay qatarynan onyng baghasy týsti. Súranysy joghary qaraqúmyq jarmasy 2,5%-gha qymbattady. Búl da azdap kóterilgen: 2019 jyldyng IV toqsanynda, eshqanday jaghdaylarsyz qaraqúmyq baghasy ¼-ge ósken.

Makaron ónimderinde bagha ósimi aitarlyqtay kóp bolghan joq, qymbatshylyq bir aidyng qorytyndysy boyynsha 1,4%-dy qúrady, al 2019 jyldyng nauryzynda ol 0,3payyzgha joghary boldy. Sonymen qatar, júmyrtqa baghasynyng mausymdyq tómendeui jalghasuda, olar 0,4%-gha arzandady.

Nazerke Altayqyzy

Abai.kz