Seysenbi, 14 Şilde 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 61755. Jazılğandar — 35911. Qaytıs bolğandar — 375
Özekti 761 10 pikir 25 Mamır, 2020 sağat 13:39

Qwqın qorğay biletin sauattı wrpaq dayındauımız kerek!

QR Bilim jäne ğılım ministri
A.Q.Aymağanbetov mırzağa!

Qwrmetti Ashat Qanatwlı!

Qazaqtıñ ğwlama jazuşısı Mwhtar Äuezov atamız: «El bolamın deseñ besigiñdi tüze», degen eken. Bilim men ğılımnıñ altın besigi mektep ekeni barşağa ayan. Mekteptegi tärbie men bilim qanday bolsa, eldiñ bolaşağı da sonday boları sözsiz. Endigi jerde bilim men ğılımdı alğa qoyatın kez keldi.
Bilim ministrleri jii auısqan sayın mektep nauqandıq, qajetsiz «reformalardan» köz aşpadı. Sodan bilim men wlttıq tärbie köp aqsadı. Jaña ministr kelgen sayın biz de öz wsınısımızdı jasaudan jalıqpay kelemiz. Ondağı bastı maqsatımız: bilimi men ğılımı damığan örkenietti el bolu. Sizdiñ mwğalimniñ märtebesin köteru turalı bastamañızdı oqıp quanıp otırmız. Sizden zor ümit kütkennen keyin, wsınıs jazğandı jön sanadım.

Meniñ wsınısım: mektepte 5 pen 11-sınıptıñ arasında jas erekşeligine qaray «zañ» pänin engizu qajet. Ol üşin barlıq pedagogikalıq universitetterde «zañ» päniniñ mwğalimi mamandığın dayındaytın arnayı bölim aşıluı tiis. Elimiz qwqıqtıq zayırlı memleket bolğanımen, halqımızdıñ qwqıqtıq sauatı öte tömen. Bizdiñ qarapayım halqımız zañ bilmegennen keyin, öz adal eñbegin talap ete almaytın, öz qwqın özi qorğay almaytın jağdayğa jetti. Azamattarımız kün sayın, alayaqtardıñ aldauına tüsip, jem bolıp jür. Elimizde sıbaylas-jemqorlıqtıñ azaymay otıruınıñ bastı sebebi de sol. Bizdiñ zañ bilmegendigimiz, zañ aldındağı jauapkerşilikten qwtqara almaydı. Sondıqtan da bizdiñ köptegen azamattarımız naqaqtan türmede otır.

Mektepte köptegen pänder 11 jıl boyı tereñdetilip oqıtıladı. Biraq şınayı ömirde sol oqığandarımızdı paydalana bermeymiz. Mısalı, ömirde fizikadan formula şeşe almağannan nemese orıs ädebietinen Puşkinniñ öleñin jatqa bilmegenen qorlıq körgen jerimiz joq. Biz tek qana zañ bilmegennen, öz qwqımızdı özimiz qorğay almağannan qiındıq körip kelemiz. Eger de är azamat zañdı jaqsı biletin bolsa, öz qwqın özi qorğaytın boladı. Ärine, qazir 9,10-sınıptarda «qwqıq negizderi» päni jüredi, biraq onı zañ mamanı emes, tarihşı nemese sağatı jetpegen muzıka päniniñ mwğalimi de oqıta beredi. Onıñ özinde «qwqıq negizderi» sabağı 10-sınıpta qosımşa sabaq retinde jüredi. Balalarımızdıñ qwqıq jağınan sauatsız boluı – zañdılıq.

Al zañ pänin oqıtu üşin artıq sağattı qaydan aluğa boladı?

Qazir de mektepte «özin-özin tanu» päni 1-11 sınıptıñ arasında oqıtıladı. Bwl pän jılda qaytalana beretin öte wqsas taqırıptardan twradı.

Sondıqtan da, «özin-özi tanu» päni tek bastauış sınıptarda jürse. Ekinşi, artıq sağattı orıs tiline bergen. Sebebi, orıs tili men ädebieti biriktirilip aptasına 3 sağat 11 jıl boyı oqıtıladı. Biz nege, özge memlekettiñ tiline oqıtuğa milliardtağan qarjı jwmsap, basımdılıq beremiz?! Sol eki pänniñ sağatın azaytıp, «zañ tanu» sabağın oqıtuğa boladı. Sonda mektepte 7 jıl «zañ» pänin oqığan bala mektep bitirgen kezde qılmıstıq, äkimşilik, azamattıq, tipti şetel zañdarın tolıq biletin, özi de zañmen jüretin sauattı azamat bolıp şığadı. Sol kezde elimizde jemqorlıq ta azayadı, qoğam da örkendep damitın boladı.

Adamğa ömir sürui üşin aua qanday qajet bolsa, qoğamda erkin ömir süru üşin zañdı bilu sonday qajet. Biz sonda ğana zayırlı, qwqıqtıq demokratiyalıq memleketke aynalamız. Zañ tüzelse, zamanda tüzeledi!

Jänibek Qojıq,

QR Prezidenti janındağı Wlttıq keñes müşesi.

Abai.kz

10 pikir