Jeksenbi, 15 Qırküyek 2019
Jañalıqtar 2081 0 pikir 30 Mausım, 2009 sağat 21:35

Baqıtjan BOZDANWLI. JILIOYDIÑ ORTALIQ AURUHANASINA QAMQORLIQ KEREK

Ötken jılı audan halqın medicinalıq qamtudıñ jay-japsarı jöninde baspasözde jazuday-aq jazıldı. Oblıstıq «Atırau» gazetinde «Auqattı audannıñ saulığında aqau bar, onı qalpına keltiru – birinşi kezektegi mindet» (3 şilde, 2008j.), «Tosınnan kün suıtsa, qiındıq bolar türi bar» (18 qazan, 2008j.) jäne «Tesik ökpe qazınalı aymaqtıñ qorqınışına aynaldı» (29 mamır, 2008j.) degen sıni äri saraptama materialdar jariyalanıp, kemşilikti tüzetudiñ naqtı joldarı körsetilgen edi.
Densaulıq saqtau mäselesi sol kezderi audandıq mäslihattıñ sessiyasında ädeyi qaralıp, jwmıstı jaqsartuğa bağıttalğan şaralar da alınğan.
Qısqası, bwdan istiñ alğa jıljuı bayqalmadı. Jaqında audandıq mäslihat janındağı «Halıqtı äleumettik qorğau, densaulıq saqtau, bilim, mädeniet jäne jastar jönindegi» twraqtı komissiyası kezekti otırısında bwrın sessiyada qarağan osı mäsele turalı şeşimniñ orındalu barısın jäne oblıstıq gazette köterilgen joğarıdağı sıni materialdağı atalğan kemşilikterdiñ qanşalıqtı iske asqandığın qaradı.
Twraqtı komissiyada audandıq mäslihat hatşısı M.Kenğanov söylep, bwl mäseleniñ sessiyada köterilgendigin, «Atırau» gazetinde birneşe ret sıni materialdar jarıq körgendigin tilge tiek etti.

Ötken jılı audan halqın medicinalıq qamtudıñ jay-japsarı jöninde baspasözde jazuday-aq jazıldı. Oblıstıq «Atırau» gazetinde «Auqattı audannıñ saulığında aqau bar, onı qalpına keltiru – birinşi kezektegi mindet» (3 şilde, 2008j.), «Tosınnan kün suıtsa, qiındıq bolar türi bar» (18 qazan, 2008j.) jäne «Tesik ökpe qazınalı aymaqtıñ qorqınışına aynaldı» (29 mamır, 2008j.) degen sıni äri saraptama materialdar jariyalanıp, kemşilikti tüzetudiñ naqtı joldarı körsetilgen edi.
Densaulıq saqtau mäselesi sol kezderi audandıq mäslihattıñ sessiyasında ädeyi qaralıp, jwmıstı jaqsartuğa bağıttalğan şaralar da alınğan.
Qısqası, bwdan istiñ alğa jıljuı bayqalmadı. Jaqında audandıq mäslihat janındağı «Halıqtı äleumettik qorğau, densaulıq saqtau, bilim, mädeniet jäne jastar jönindegi» twraqtı komissiyası kezekti otırısında bwrın sessiyada qarağan osı mäsele turalı şeşimniñ orındalu barısın jäne oblıstıq gazette köterilgen joğarıdağı sıni materialdağı atalğan kemşilikterdiñ qanşalıqtı iske asqandığın qaradı.
Twraqtı komissiyada audandıq mäslihat hatşısı M.Kenğanov söylep, bwl mäseleniñ sessiyada köterilgendigin, «Atırau» gazetinde birneşe ret sıni materialdar jarıq körgendigin tilge tiek etti.
Biraq äzirge bwğan qwlaq asqan eşkim joq. Auruhana jağdayı bügin de müşkil. Su, jılu joq. Kanalizaciya jwmıs jasamaydı. Auruhanada em alıp jatırğan sırqattar qıs mezgilinde äjethanağa sırtqa şığuğa mäjbür.
Auruhanada jatqan adamdarğa jağday jasalmağan. Tok mäselesi şeşilmegen. Därigerlerdiñ aqılı qızmet körsetui jöninde kümändi jaylar köp. Bir derek. Qan tobın ayıru qızmetiniñ bağası Atırauda 600 teñge bolsa, Jılıoyda 2200 teñge. Nege olay? Därigerlerdiñ jwmıs kezinde araq-şarap işip alıp jüretindigi turalı dabıldar da bar.
Jaqında oblıs äkimi B.Rısqaliev audan äkiminiñ esebin tıñdağan jiında, sonday-aq, oblıstıq tärtiptik keñes otırısında da audannan densaulıq saqtau salasındağı kemşilikterdi ötkir sınğa aldı. Audanda ökpe aurularınıñ sanı da ösip baradı.
Audan äkiminiñ orınbasarı A.Äbenov bılay dedi: - Bwl jıl sayın jır bolıp kele jatqan mäsele. Sebebi mınau. Toktı jürgizgen «Kazkomservis» jauapkerşiligi şekteuli seriktestigi negizgi jwmıstardı ayaqtamay ketken. «Atırau-Jarıq» mekemesi onı qabıldamağan.
Su mäselesi boyınşa rezervuar qondırayıq, su işuge jaramasa da äjethana men kanalizaciya jasaytın boladı ğoy degen wsınıs auruhananıñ bas därigeri T.Qalievke aytılğan bolatın. Tipti onı eski auruhanağa da qoyuğa boladı. Biraq ol orındalğan joq. Jılu mäselesi boyınşa aytarım – mwnda 1000 tonnalıq eki qazandıq qoyılğandığı ras. Biraq auruhananı jılıtuğa qazandıqtardıñ küşi jetpeydi. Auıstıru kerek.
Bas däriger T.Qaliev keybir kürdeli mäselelerdiñ bas-basına auızşa toqtalıp äri jazbaşa türde mälim etti. Onıñ aytuınşa, aldımen auruhananıñ auız sumen qamtıluı. -Jaz aylarınıñ özinde su qwbırları arqılı jüretin su qısımınıñ azayuı saldarınan apta boyı auruhanağa su mülde jürmeytin kezi jii. Ol künderi swranıs boyınşa tasımal su qazandıqtarınan nasospen bölimşelerge beriledi. 155 tösektik auruhana men balalar jäne äyelder emhanasın tasımal sumen qamtamasız etu qiınnıñ qiını. Şının aytu kerek, auız suğa qaralğan aqşa uaqıtında audarıladı. Biraq tasımal suğa ketken qarajat auız suğa qaralğan qarajat şığınınan artıq bolğandıqtan, berejaq bolıp şıqtıq,- dedi bas däriger.
Qosalqı tok közi haqında bılay der edim. Auruhana tokpen qamtıluı jöninde birinşi kategoriyalı mekemege jatadı. 2003 jılı auruhana jaña ğimaratı iske qosıldı. Sodan beri jeti jıl ötse de 73 mıñ halqı bar Jılıoy audanı men vahtalıq ädispen qızmet etetin şet el azamattarınıñ auruhanalıq qızmet körsetetin 155 tösektik auruhanağa qosalqı ekinşi tok közin ornatu şeşilmey-aq qoydı. Bwrınğı generator 1996 jılı iske qosılıp, 2005 jılı isten şıqtı. Kürdeli jöndeuden ötkizu üşin mamandar şaqırılıp, sol generatordıñ jöndeuge kelmeytindigi anıqtaldı.
Tığırıqtan şığu jolı – ekinşi tok közine jäne jaña generator ornatu ekendigi audan basşılarınıñ qaperine berildi.
Auruhananıñ käriz jüyeleri, örtke qarsı qwraldar, jılu qazandıqtarı jöninde mınanı aytuğa boladı. Auruhana paydalanuğa berilgende ört söndiru qondırğıları qaralmağan, auruhananıñ jertölesi (podvalı) joq, käriz jüyeleri qwyılğan cement eden astında ornalasqan küyinde tapsırılğan. Osınday qiındıqtar saldarınan käriz jüyeleri bir jıl ötpesten sır berdi. Käriz jüyeleri bitelip, las sudıñ auruhana işine qwyıluı jiilep ketti. 90 tösektik auruhana ğimaratında ornalasqan perzenthana, qatañ aurular bölimşeleri, operaciyalıq jäne bosandıru bloktarı, zerthananıñ käriz jüyelerine kürdeli jöndeu üşin kürdeli qarjı kerek.
Jılu qazandıqtarınıñ jılu berui auruhana ğimaratınıñ kölemine säykes kelmeydi. Jılu beru kölemi 1000 tekşe metr qwraytın jılu qazandığınıñ kölemi äldeqayda ülken ğimarattı jılıtuğa küşi jete bermeydi.
Auruhana terezeleri plastikten ornatılğan. 20 kameralıq, sapası naşar. Al bizdiñ audan klimatına 4 kameralıq tereze qajet. Auruhana ğimaratı silikatpen qaptalmağan. Osılardıñ saldarınan işine qalıptı jılu wstau mümkin bolmay otır.
Tüyindeme
Biz bwl mäsele jöninde audan äkimi orınbasarı M.Sağievtiñ pikirin de tıñdadıq. Söyte twra, biz halıqqa medicinalıq qızmet etu turalı birjaqtı äñgime qozğaudı jön dep tappadıq. Twraqtı komissiyada aytılğandarda stenografiyalıq täsilmen jazuımız da sondıqtan. Jiberilip otırğan olqılıqtardıñ kimnen ekendigin payımdau oqırmandarğa qiınğa soqpas. Söyte twra, kinäniñ basımırağı oblıstıq densaulıq saqtau departamentiniñ basşılarında ekendigi dausız. Öytkeni, qazir audandıq ortalıq auruhana tügeldey oblıstıq densaulıq saqtau departamentine qarap ketti. Tiın-tebenine deyin sodan aladı. Qarajat ta solardan bölinedi. Endeşe, departament basşıları özderiniñ bağınıştı salasına qamqorlıqpen qarauın jön dep bilemiz.
Osınıñ aldında ğana audandıq mäslihat hatşısı M.Kenğanov oblıstıq densaulıq saqtau departamentiniñ direktorına qatınas hat joldap, bügingi ortalıq auruhananıñ jwmısına qanağattanbaytındığın, onıñ jwmısına ötken jılı sessiyağa qarap osınday bağa berilgendigin qaperge berdi.
Oblıstıq «Atırau» gazetinde oblıstıq gazettiñ menşikti tilşisiniñ «Auqattı audannıñ saulığında aqau bar», «Tosınnan kün suıtsa, qiındıq bolar türi bar» attı sın maqalaları şıqtı. Osında audandıq auruhananıñ jağdayı tolıq körsetilip, kemşilikteri ötkir sınaldı. Sodan beri de auruhana jwmısında qozğalıs joq. Auruhanağa tüsken aurulardı qarau, emdeu, olarğa jağday jasau, qızmet körsetu därejesi öte tömen.
Adam densaulığın saqtau jöninde irili-wsaqtı problema joq. Bwl orayda bäri mañızdı. Endeşe, bwl saladağı jwmısqa selqos qarau oysırağan olqılıqqa aparıp soqtıradı.
Bwl jerde audan basşılarınıñ da jiberip otırğan kemşilikteri bar. «Mınau meniki, mınau seniki» demey, moyınğa tüsken küşti birge köteru, joğarı wyım basşılarınıñ aldına principti talap qoyu äli de jetkiliksiz. Tipti istep ketse qoldan kelmeytin problema joq ekendigi de añğarılıp qaldı basqosuda. Söz soñında mına mäseleni de aytpay ketudi ıñğaysız sanadıq.
Bwdan bwrın oblıstıq baspasöz betinde audandağı tolğaqtı mäseleler az köterilip jürgen joq. Biraq soğan jauap berip jatqan biliktegilerdi körmedik. Audandıq mäslihattıñ hatşısı bwdan bwrınıraq densaulıq saqtau jönindegi sessiyada qaralğan mäseleniñ orındaluı jäne oblıstıq gazette köterilgen kemşilikterdiñ qanşalıqtı iske asqandığın twraqtı komissiyanıñ otırısında qayta qarap, pısıqtauın orındı dep eseptedik. Mwnı bir jağınan gazet sınına jauap äri twraqtı komissiya şeşiminiñ arqauına aynalğandığı dep bilemiz. Mwnımen birge jergilikti halıq qalaulılarınıñ öz sessiyaların audandağı mañızdı mäselelerdi qozğap jürgeni öz aldına, bizdiñ de dabılımızğa qwlaq asıp, bizben birge halıqtıñ mwñın mwñdap, joğın joqtau, eldiñ eñsesin biiktetu jönindegi atqarıp jatqan jwmısına rizalığımızdı bildirudi artıq körmedik.
Jaqında osı dabıldar äser etti me, älde basqa da sebepteri bar ma - audandıq auruhananıñ bas därigeri T.Qaliev oblıstıq densaulıq saqtau basqarması bastığınıñ bwyrığımen jwmıstan bosatıldı. Audandıq auruhananıñ bas därigeri bolıp T.Qıdırbaev tağayındaldı.

 


Baqıtjan BOZDANWLI, «Atıraudıñ» menşikti tilşisi, Jılıoy audanı
«Atırau» oblıstıq gazeti

0 pikir