Tól tarihymyzdy tereng zerdeleu, ónerimiz ben mәdeniyetimizdi órkendetu baghytynda әli de auqymdy júmystar atqaryluy tiyis. 

Últtyq qúryltaydyng V otyrysynda memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev mәdeny múralardy halyqaralyq dengeyde jandandyru jayly aitty.

"Últtyq biregeyligimizdi óner arqyly aishyqtau, últymyzdy úiystyratyn jana jobalardy jýzege asyru – tatulyqty nyghaytatyn manyzdy bastama. Jastardyng kýsh-quaty, ynta-jigeri, janashyrlyghy men jasampazdyghy kez kelgen salada zor serpin beredi. Sondyqtan, biz óskeleng úrpaqqa әrdayym jan-jaqty qoldau kórsetemiz. Olardyng boyyna últtyq qúndylyqtarmen qatar jana zamangha tәn ozyq qasiyetterdi siniruge barynsha jaghday jasaymyz. Búghan deyin Últtyq qúryltay alanynda elimizding ruhany múrasyn jahangha tanytu jóninde birqatar bastama kóterildi. Osyghan sәikes josparly júmystar jýrip jatyr. Mәselen, on tórt jyldan keyin alghash ret "Qandar shejiresi" qoljazbasy YuNESKO-nyng "Álem jady" derekti múralar tizimine endi. Biyl jazda Koreya Respublikasynyng Pusan qalasynda Býkilәlemdik múralar komiytetining kezekti otyrysy ótedi. Sol jiynda Manghystaudyng jer asty meshitterin YuNESKO tizimine engizu mәselesi qaralady", – dedi  Toqaev.

Onyng aituynsha, qazir Qazaqstan materialdyq emes mәdeny múralar tizimine óz nysandaryn belsendi týrde úsynyp otyrghan 25 elding qataryna kiredi.

"Alayda, múnymen toqtap qalugha bolmaydy. Tól tarihymyzdy tereng zerdeleu, ónerimiz ben mәdeniyetimizdi órkendetu baghytynda әli de auqymdy júmystar atqaryluy tiyis. Búl sharalar aldaghy uaqytta da jýieli týrde jalghasady. Elimizde tanymdyq әri tarihy mәni zor nysandar az emes. Mysaly, taza aghashtan salynghan Jarkent meshiti – qytay sәuletshileri men úighyr sheberlerining qolynan shyqqan biregey tuyndy. Al Almatydaghy Voznesensk kafedraldy shirkeui de airyqsha tarihy eskertkish sanalady. Tatulyq pen dostyqtyng simvolyna ainalghan osy eki ghimarat "birlik pen kelisim" qaghidatynyng naqty kórinisi deuge bolady. Úly dalanyng әrbir tasynda tarihtyng izi jatyr. Sonyng biri – Qarataudaghy petroglifter. Tórt myng jyldyq tarihy bar Tanbaly tastar tórt órkeniyetting taghdyry men tamyry terende jatqanyn kórsetedi. Ghalymdarymyz Qyzylorda oblysyndaghy Sauysqandyqta jәne Týrkistan oblysyndaghy Arpaózen aumaghynda jalpy sany 17 mynnan astam petroglif tapty. Osynday qúndy jәdigerlerimiz ben últtyq dәstýrlerimiz YuNESKO-nyng Býkilәlemdik múralar tizimine enuge әbden layyq dep sanaymyn. Osy baghyttaghy júmystardy jandandyrudy tapsyrdym", – dedi Toqaev.

Sonymen qatar, preziydent Abay ilimi últtyq biregeyligimizdin, últtyq bolmysymyzdyng ózegi boluy tiyis deydi. Onyng oi-tolghamdary qansha uaqyt ótse de ózektiligin joghaltpaydy.

"Adal azamat" tújyrymdamasy úly oishyldyng "tolyq adam" ilimimen tyghyz ýndes. Biz Abaydyng qara sózderin YuNESKO-nyng "Álem jady" derekti múralar tizimine engizuimiz qajet. Ál-Faraby men Qoja Ahmet Yasauy ilimderi de últ ruhaniyatynyng biyik shyny sanalady. Ashyghyn aitsaq, biz úly babalarymyzdyng ósiyetterin kóbine mereytoylar qarsanynda ghana eske alamyz. Búl azdyq etedi. Sondyqtan Ál-Farabi, Qoja Ahmet Yasauy jәne Abay ilimderin jan-jaqty zerdeleytin ghylymy jiyndardy túraqty týrde ótkizu qajet. Búl eng aldymen ózimiz ýshin kerek. Olardyng múrasy – últtyq ruhaniy-filosofiyalyq negizimizding tiregi", – dedi ol.

Abai.kz