ءتول تاريحىمىزدى تەرەڭ زەردەلەۋ، ونەرىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى وركەندەتۋ باعىتىندا ءالى دە اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋى ءتيىس. 

ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ مادەني مۇرالاردى حالىقارالىق دەڭگەيدە جانداندىرۋ جايلى ايتتى.

"ۇلتتىق بىرەگەيلىگىمىزدى ونەر ارقىلى ايشىقتاۋ، ۇلتىمىزدى ۇيىستىراتىن جاڭا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ – تاتۋلىقتى نىعايتاتىن ماڭىزدى باستاما. جاستاردىڭ كۇش-قۋاتى، ىنتا-جىگەرى، جاناشىرلىعى مەن جاسامپازدىعى كەز كەلگەن سالادا زور سەرپىن بەرەدى. سوندىقتان، ءبىز وسكەلەڭ ۇرپاققا ءاردايىم جان-جاقتى قولداۋ كورسەتەمىز. ولاردىڭ بويىنا ۇلتتىق قۇندىلىقتارمەن قاتار جاڭا زامانعا ءتان وزىق قاسيەتتەردى سىڭىرۋگە بارىنشا جاعداي جاسايمىز. بۇعان دەيىن ۇلتتىق قۇرىلتاي الاڭىندا ەلىمىزدىڭ رۋحاني مۇراسىن جاھانعا تانىتۋ جونىندە بىرقاتار باستاما كوتەرىلدى. وسىعان سايكەس جوسپارلى جۇمىستار ءجۇرىپ جاتىر. ماسەلەن، ون ءتورت جىلدان كەيىن العاش رەت "قاندار شەجىرەسى" قولجازباسى يۋنەسكو-نىڭ "الەم جادى" دەرەكتى مۇرالار تىزىمىنە ەندى. بيىل جازدا كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پۋسان قالاسىندا بۇكىلالەمدىك مۇرالار كوميتەتىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى وتەدى. سول جيىندا ماڭعىستاۋدىڭ جەر استى مەشىتتەرىن يۋنەسكو تىزىمىنە ەنگىزۋ ماسەلەسى قارالادى", – دەدى  توقاەۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، قازىر قازاقستان ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرالار تىزىمىنە ءوز نىساندارىن بەلسەندى تۇردە ۇسىنىپ وتىرعان 25 ەلدىڭ قاتارىنا كىرەدى.

"الايدا، مۇنىمەن توقتاپ قالۋعا بولمايدى. ءتول تاريحىمىزدى تەرەڭ زەردەلەۋ، ونەرىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى وركەندەتۋ باعىتىندا ءالى دە اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋى ءتيىس. بۇل شارالار الداعى ۋاقىتتا دا جۇيەلى تۇردە جالعاسادى. ەلىمىزدە تانىمدىق ءارى تاريحي ءمانى زور نىساندار از ەمەس. مىسالى، تازا اعاشتان سالىنعان جاركەنت مەشىتى – قىتاي ساۋلەتشىلەرى مەن ۇيعىر شەبەرلەرىنىڭ قولىنان شىققان بىرەگەي تۋىندى. ال الماتىداعى ۆوزنەسەنسك كافەدرالدى شىركەۋى دە ايرىقشا تاريحي ەسكەرتكىش سانالادى. تاتۋلىق پەن دوستىقتىڭ سيمۆولىنا اينالعان وسى ەكى عيمارات "بىرلىك پەن كەلىسىم" قاعيداتىنىڭ ناقتى كورىنىسى دەۋگە بولادى. ۇلى دالانىڭ ءاربىر تاسىندا تاريحتىڭ ءىزى جاتىر. سونىڭ ءبىرى – قاراتاۋداعى پەتروگليفتەر. ءتورت مىڭ جىلدىق تاريحى بار تاڭبالى تاستار ءتورت وركەنيەتتىڭ تاعدىرى مەن تامىرى تەرەڭدە جاتقانىن كورسەتەدى. عالىمدارىمىز قىزىلوردا وبلىسىنداعى ساۋىسقاندىقتا جانە تۇركىستان وبلىسىنداعى ارپاوزەن اۋماعىندا جالپى سانى 17 مىڭنان استام پەتروگليف تاپتى. وسىنداي قۇندى جادىگەرلەرىمىز بەن ۇلتتىق داستۇرلەرىمىز يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنۋگە ابدەن لايىق دەپ سانايمىن. وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى جانداندىرۋدى تاپسىردىم", – دەدى توقاەۆ.

سونىمەن قاتار، پرەزيدەنت اباي ءىلىمى ۇلتتىق بىرەگەيلىگىمىزدىڭ، ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ وزەگى بولۋى ءتيىس دەيدى. ونىڭ وي-تولعامدارى قانشا ۋاقىت وتسە دە وزەكتىلىگىن جوعالتپايدى.

"ادال ازامات" تۇجىرىمداماسى ۇلى ويشىلدىڭ "تولىق ادام" ىلىمىمەن تىعىز ۇندەس. ءبىز ابايدىڭ قارا سوزدەرىن يۋنەسكو-نىڭ "الەم جادى" دەرەكتى مۇرالار تىزىمىنە ەنگىزۋىمىز قاجەت. ءال-فارابي مەن قوجا احمەت ياساۋي ىلىمدەرى دە ۇلت رۋحانياتىنىڭ بيىك شىڭى سانالادى. اشىعىن ايتساق، ءبىز ۇلى بابالارىمىزدىڭ وسيەتتەرىن كوبىنە مەرەيتويلار قارساڭىندا عانا ەسكە الامىز. بۇل ازدىق ەتەدى. سوندىقتان ءال-فارابي، قوجا احمەت ياساۋي جانە اباي ىلىمدەرىن جان-جاقتى زەردەلەيتىن عىلىمي جيىنداردى تۇراقتى تۇردە وتكىزۋ قاجەت. بۇل ەڭ الدىمەن ءوزىمىز ءۇشىن كەرەك. ولاردىڭ مۇراسى – ۇلتتىق رۋحاني-فيلوسوفيالىق نەگىزىمىزدىڭ تىرەگى", – دەدى ول.

Abai.kz