Konstitusiyalyq reforma jónindegi komissiya elding jana Konstitusiyasynyng jobasyn jariyalady. Qazirgi uaqytta joba halyq arasynda keninen talqylanuda. Qazaqstan Halyq partiyasy elding jana Negizgi zanynyng jobasyn qoldaytyny turaly resmy mәlimdeme jasady.

«…Biz búl qújatty Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyng sayasy reformalaryn iske asyrudyng jәne «Ádiletti Qazaqstan» qúrudyng zandy әri kezekti kezeni dep baghalaymyz, – delingen mәlimdemede. – Joba biylik tarmaqtarynyng tengerimin qamtamasyz etetin jәne jana sayasy shynayylyq ýshin qúqyqtyq negiz qalyptastyratyn negizgi institusionaldyq ózgeristerdi bekitedi…»

QHP parlamenttik fraksiyasynyng jetekshisi, Zannama jәne sot-qúqyqtyq reforma komiytetining hatshysy Magerram Magerramov atap ótkendey, komissiya otyrystarynda bastamalar men úsynystar múqiyat qaralyp, talqylandy jәne barlyq «artyqshylyqtar» men «kemshilikter» saraptaldy.

Suret: halykpartiyasy.kz saytynan alyndy.

– Elding jana Negizgi Zany jobasynyng ereksheligi ony ashyq talqylau jәne jana normalar men erejelerdi jan-jaqty pysyqtau boldy, – dedi M.Magherramov. – Jana Konstitusiyany újymdyq qatysudyn, azamattardyn, sayasy partiyalardyn, qoghamdyq úiymdar men sarapshylardyng birlesip atqarghan júmysynyng nәtiyjesi dep qabyldau kerek.

Konstitusiyalyq reformagha QR Preziydenti Qasym-Jomart Toqaevtyng Qazaqstanda bir palataly Parlament qúru turaly bastamasy negiz boldy. QHP 2023 jylghy partiyalyq baghdarlamasynda osynday iydeyany algha tartty. Partiyalyqtar bir palataly Qúryltaygha kóshu «Yqpaldy Parlament» qaghidatyn iske asyrudy ontayly qamtamasyz etedi dep sanaydy.

«…Jobany múqiyat zerdelegennen keyin biz partiyamyzdyng baghdarlamalyq ústanymymen ýndesetin negizgi novellalargha qoldau bildirgimiz keledi», – delingen mәlimdemede. – Biz sayasy jýieni damytudaghy manyzdy qadam bir palataly Parlament – Qúryltay joghary ókildi organynyng mәrtebesin konstitusiyalyq túrghyda bekitudi dúrys dep sanaymyz. Biz saylaualdy baghdarlamamyzda bir palataly modelige kóshudi qoldaghan bolatynbyz jәne býgin búl óte dúrys sheshim bolghanyn kórip otyrmyz. Sebebi ol memleketting qazirgi damu baghytyna tolyq sәikes keledi. Bir palataly modelige kóshu «Yqpaldy Parlament» qaghidatyn iske asyrugha, artyq burokratiyalyq buyndardy joigha jәne deputattardyng jeke jauapkershiligin arttyrugha mýmkindik beredi. Búghan azamattardyng eldi basqarugha qatysuyn institusionaldyq túrghyda bekitetin Qazaqstan Halyq Kenesi instituty manyzdy tolyqtyru retinde engizilip otyr. QHP ókilderining pikirinshe, «enbek etu qúqyghy» degen tújyrymdamanyng qoldanyluy әleumettik-qúqyqtyq kepildikting mәnin kýsheytip, atalghan qúqyqty iske asyru ýshin jaghday jasaugha baghyttalghan memleketting progressivti mindettemelerin aiqynday týsedi.

«…Biz ýshin әleumettik-enbek salasyndaghy ústanymdardyng naqtylanuy erekshe manyzgha iye», – dep atap ótti partiya ókilderi. – Biz Konstitusiya jobasynyng 27-babyndaghy «enbek erkindigi» degen tújyrymnyng ornyna «Ár adam enbek etuge qúqyly» degen naqty norma engizilgenin ong baghalaymyz. Búl norma Ekonomikalyq, әleumettik jәne mәdeny qúqyqtar turaly Halyqaralyq paktqa say keledi jәne memleketti júmyspen qamtu men layyqty enbek jaghdayymen qamtamasyz etuge baghyttaydy. Biz ýshin búl prinsip túrghysynan asa manyzdy, sebebi enbek adamnyng qúqyghy men mýddesin qorghau ýnemi Qazaqstan Halyq partiyasynyng basty basymdyghy bolghan jәne osylay bolyp qala beredi…»

Búl kózqarasqa QHP deputaty Irina Smirnova pikir bildirdi.

Suret: halykpartiyasy.kz saytynan alyndy.

– Úsynylyp otyrghan normany bekitken jaghdayda memleket barlyq tuyndaytyn mindetterimen birge azamattargha enbek etu mýmkindigin qamtamasyz etui tiyis, – dep mәlimdedi mәjilismen.

Qújatta qoldanystaghy Konstitusiyanyng ong tústary saqtalghan. Jana jobada partiyanyng osyghan deyin kótergen jer qoynauy men tabighy baylyqtar turaly bastamasy bap retinde qaldyrylghan.

«…Biz irgeli ekonomikalyq negizderding sabaqtastyghyn atap ótemiz, – delingen QHP mәlimdemesinde. – Jobanyng 8-babynda jer jәne onyng qoynauy halyqqa tiyesili ekeni jónindegi negizgi norma saqtalghan. Qazaqstan Halyq partiyasy últtyq baylyqtyng әr azamatqa qyzmet etuin talap ete otyryp, dәl osy ústanymdy berik qorghady. Sonymen qatar búl resurstyq irgetas jana strategiyalyq vektormen tolyqtyrylyp otyr: 3-bapta memlekettik qyzmetting basym baghyty retinde adam kapitaly, ghylym men bilim damytylatyny jariyalanghan. Biz tabighy baylyqtan týsken tabysty bilim men azamattardy damytugha investisiyalau arqyly Ádiletti Qazaqstan qúru negizin qalyptastyratyn tәsildi dúrys dep sanaymyz…»

QHP deputaty Islam Súnqardyng pikirinshe, búl óte manyzdy tolyqtyru.

Suret: halykpartiyasy.kz saytynan alyndy.

– Jana Konstitusiyada bilim, ghylym, mәdeniyet jәne innovasiyalar negizgi basymdyq bolyp naqtylandy, – dep týsindirdi mәjilismen. – Búl memleketting bolashaghy miyneraldy resurstar men tabighy baylyqta emes, adam kapitaly men azamattardyng jetistiginen kórinis tabatynyn aiqyndaydy. Búl týbegeyli jәne manyzdy betbúrys.

Partiyanyng mәlimdemesi zang jobasyn joghary baghalaumen týiindeldi.

«…Biz preambulanyng iydeologiyalyq mazmúnyn qoldaymyz, onda Úly Dalamen tarihy sabaqtastyq, «Zang jәne Tәrtip» qaghidatyna sonday-aq , әdilettilik iydealdaryna adaldyq bekitilgen. Qújatta qoghamnyng túraqtylyghynyng negizi bolyp tabylatyn etnosaralyq jәne konfessiyaaralyq kelisimge erekshe nazar audaru manyzdy, – delingen. – Jana Konstitusiya memlekettilikting odan әri damuy ýshin qúqyqtyq shenber qalyptastyryp, demokratiya instituttarynynyng ókildigimen azamattardy biriktiredi. Qazaqstan Halyq partiyasy basty oryngha Adam men Azamattyyng mýddesi qoyylghan jobany qoldaydy…»

Abai.kz