Últtyq akademiyalyq kitaphanasynda Qazaqstan Respublikasy Bas redaktorlar klubynyng úiymdastyruymen «Konstitusiyalyq reforma – 2026: sóz bostandyghy, aqparat ýshin jauapkershilik jәne jeke derekterdi qorghau» taqyrybynda dóngelek ýstel ótti.

Is-sharagha «Bas redaktorlar kluby» qoghamdyq birlestigining mýsheleri, jetekshi búqaralyq aqparat qúraldarynyng basshylary, media salasynyng sarapshylary men ardager jurnalister qatysty. Dóngelek ýsteldi Qazaqstan Respublikasy Parlamenti Senatynyng deputaty, Bas redaktorlar klubynyng tóraghasy B.N. Jeksenbay jýrgizdi:

«Sóz bostandyghy — demokratiyalyq memleketting negizgi qúndylyghy. Jana Konstitusiyada ol búqaralyq aqparat qúraldarynyng erkindigimen birge naqty kepildendirilui tiyis. 

Sonymen qatar, sóz bostandyghy men azamattardyng ar-namysy, jeke derekterining qauipsizdigi arasyndaghy tepe-tendik konstitusiyalyq dengeyde aiqyndaluy qajet. Al jauapkershilik qúqyqtyq, әdil әri tengerimdi bolyp, jurnalistik zertteu men qoghamdyq syngha kedergi keltirmeui tiyis.»

Dóngelek ýstel barysynda 2026 jylghy konstitusiyalyq reformanyng negizgi baghyttary, sóz bostandyghynyng qazirgi mazmúny, aqparat taratudaghy jauapkershilik, jala men ar-namys mәseleleri jan-jaqty talqylandy. Qatysushylar adam qúqyqtary men bostandyqtaryn qorghau, sonday-aq sifrlyq kenistiktegi jana qauip-qaterlerge qúqyqtyq jauap beru qajettigin atap ótti.

Jiynda QR Parlamenti Mәjilisining deputaty M.S. Bashimov, «Qazaqstan» RTRK» AQ tóraghasy E. Búrahan, «Habar» agenttigi» AQ tóraghasy K.B. Oishybaev, «Qazcontent» AQ tóraghasy A. Zadabek jәne basqa da sala ókilderi bayandama jasap, media kenistikting ózekti mәseleleri boyynsha pikir almasty.

Jaryssóz barysynda Almaty qalasy, Almaty oblysy, Soltýstik Qazaqstan, Qyzylorda, Ontýstik Qazaqstan jәne Atyrau oblystarynan onlayn formatta qatysqan jurnalister men media basshylar óz qalalarynan qosylyp, jana Konstitusiya jobasyna qatysty pikirleri men úsynystaryn bildirdi. Sonymen qatar, Almaty qalasynan media maytalmandary men  basshylary Ál-Faraby atyndaghy QazÚU jinaldy. Óz pikirlerin úsyndy.

Talqylau kezinde sóz bostandyghynyng demokratiyalyq qoghamdaghy negizgi qúndylyqtardyng biri ekeni, sonymen qatar aqparat taratudaghy jauapkershilik, jalghan aqparattyng aldyn alu jәne azamattardyng ar-namysy men qadir-qasiyetin, jeke derekterin qorghau arasyndaghy qúqyqtyq tepe-tendikti saqtau qajettigi atap ótildi.

Is-shara qorytyndysy boyynsha dóngelek ýstelding rezolusiyasy qabyldandy. Qújatta konstitusiyalyq reformanyng negizgi baghyttary boyynsha media qauymdastyqtyng ústanymy men úsynystary jýielenip, sóz bostandyghyn, búqaralyq aqparat qúraldarynyng erkindigin jәne aqparat alu men taratu qúqyghyn Konstitusiyada berik bekitu qajettigi atap ótildi.

Rezolusiyada sóz bostandyghy men aqparat taratudaghy jauapkershilik, azamattardyng ar-namysy men qadir-qasiyetin, iskerlik bedeli arasyndaghy qúqyqtyq tepe-tendikti saqtau konstitusiyalyq dengeyde naqty aiqyndaluy tiyis ekeni kórsetildi. Qatysushylar jalghan aqparat pen jala jabu ýshin kózdeletin jauapkershilik normalary әdil, naqty jәne tengerimdi boluy, sonymen qatar jurnalistik zertteu jýrgizuge jәne qoghamdyq manyzy bar syn aitugha kedergi keltirmeui qajet degen ortaq pikirge keldi.

Sonday-aq rezolusiyada aqparat taratudaghy jauapkershilik, jeke ómirge qol súqpaushylyq jәne adamnyng qadir-qasiyetin saqtau qazirgi aqparattyq jәne sifrlyq dәuirding basty konstitusiyalyq qúndylyqtarynyng biri retinde tanylyp, búl baghyttaghy normalardy halyqaralyq standarttar men ýzdik tәjiriybelerdi eskere otyryp naqtylau úsynyldy.

Qújatta búqaralyq aqparat qúraldarynyng konstitusiyalyq reformany kәsibi, tengerimdi jәne jauapkershilikpen jariyalau arqyly qoghamdaghy qúqyqtyq mәdeniyetti nyghaytudaghy erekshe róli atap ótildi. Jurnalistik qauymdastyq jana Konstitusiya jobasyn odan әri qoghamdyq jәne saraptamalyq talqylaugha belsendi qatysugha dayyn ekenin bildirdi.   

Qabyldanghan rezolusiya Qazaqstan Respublikasy Bas redaktorlar klubynyng 2026 jylghy 9 aqpanda ótken dóngelek ýstelining qorytyndy ústanymyn bildiredi jәne uәkiletti memlekettik organdar men mýddeli taraptargha úsynys sipatynda joldanatyn bolady.

Abai.kz