Qazaqstan elding dәrilik qauipsizdigin qamtamasyz etu baghytynda eleuli nәtiyjege qol jetkizdi. Dәrilik zattardy tanbalau jәne qadaghalau jýiesining derekteri boyynsha otandyq óndiristegi dәrilik preparattardyng ýlesi zattay kórsetkishte (qaptama men dozalar sany boyynsha) 40%-gha jetti.

Búl kórsetkish halyqtyng otandyq óndiristegi dәrilik zattarmen naqty qamtamasyz etilu dengeyin kórsetip, últtyq farmasevtikalyq salanyng kezen-kezenimen damyp kele jatqanyn aighaqtaydy.

Densaulyq saqtau ministrliginde atap ótkendey, naryqty zattay kórsetkishter arqyly baghalau dәrilik zattardy tútynu qúrylymyn barynsha obektivti týrde taldaugha mýmkindik beredi.

Qúndyq mәnde otandyq preparattardyng ýlesi shamamen 15%-dy qúraydy. Búl patenttik qorghauda túrghan innovasiyalyq importtyq dәrilik zattardyng joghary qúnymen baylanysty.

Naryqty zattay kórsetkishter arqyly taldaugha kóshu halyq ýshin dәrilik zattardyng qoljetimdilik dengeyin jәne densaulyq saqtau jýiesin qamtamasyz etudegi otandyq óndirushilerding naqty rólin dәlirek baghalaugha mýmkindik beredi.

Dәrilik qamtamasyz etu salasyndaghy jýieli reformalar birqatar manyzdy nәtiyjelerge qol jetkizuge mýmkindik berdi. Atap aitqanda, bagha belgileu jýiesin reformalau nәtiyjesinde TMKKK jәne MÁMS shenberinde dәrilik zattardyng shekti baghasy orta eseppen 15%-gha, al kóterme jәne bólshek sauda segmentterinde 26%-gha tómendedi. Búl halyq ýshin dәri-dәrmekterding qoljetimdiligin arttyrdy.

Manyzdy baghyttardyng biri satyp alu jýiesin ontaylandyru boldy. Birynghay distribiutor óndirushi zauyttarmen tikeley kelisimsharttar tәjiriybesin aitarlyqtay keneytti, búl deldaldar sanyn qysqartugha mýmkindik berdi. Sonymen qatar BÚÚ jýiesining halyqaralyq úiymdary — PROON, YuNIYSEF jәne STOP-TB arqyly jýrgiziletin satyp alular kólemi 87%-gha artty, al otandyq óndirushilermen úzaq merzimdi kelisimsharttar kólemi 43%-gha ósti.

Osy sharalardyng nәtiyjesinde budjet qarajaty aitarlyqtay ýnemdeldi. 2025 jyldyng qorytyndysy boyynsha ýnemdeu 70,5 mlrd tengeni, al 2026 jyldyng alghashqy ailarynda 47 mlrd tengeni qúrady. Bosatylghan qarajat pasiyentterdi dәrilik qamtamasyz etudi keneytuge baghyttaluda.

Dәrilik qamtamasyz etu jýiesin damytuda sifrlandyru da manyzdy ról atqarady. Dәrilik zattardy tanbalau jәne qadaghalau jýiesin engizu preparattardyng qozghalysynyng býkil tizbegining — óndiris jelisinen bastap pasiyentke jetkiziletin әrbir qaptamagha deyin — ashyqtyghyn qamtamasyz etedi. Búl baqylau sapasyn arttyryp, eldegi dәrilik qamtamasyz etu jýiesine degen senimdi kýsheytuge yqpal etedi.

Abai.kz