Jana Konstitusiya – dәuirding syrtqy syn-qaterlerine berilgen jauap!
Senat Tóraghasy Mәulen Áshimbaevtyng «Reformalar mәni-6: Qúbylmaly әlemdegi strategiyalyq mýmkindikter» atty jana maqalasynda Qazaqstannyng jelilik egemendik qaghidatyna negizdelgen syrtqy sayasy jәne geoekonomikalyq strategiyasynyng jana modelin qalyptastyru mәselesine erekshe mәn berilgen.
Avtor atap ótkendey, Memleket basshysynyng sheshimderi búl proseste sheshushi ról atqaryp, damudyng jana ýlgisine kóshudi qamtamasyz etti.
«Preziydentimiz Qasym-Jomart Kemelúly Toqaevtyng tiyimdi әri janashyl sayasaty últymyz ýshin jana mýmkindikter terezesin aiqara ashyp otyr. Sol tereze arqyly yqpaldy, demokratiyalyq memleketke ainalghan, quatty instituttary qalyptasqan, ónirlik kóshbasshy jәne XXI ghasyrdaghy jana jahandyq tәrtipten layyqty ornyn alghan bolashaq Qazaqstannyng jarqyn beynesin aiqyn kóremiz», – deydi Mәulen Áshimbaev.
Maqalada әlemdik jýiening transformasiyalanuy jaghdayynda Qazaqstan alpauyt memleketterding mýddelerine beyimdeludi qoyyp, ózining kýrdeli baylanys jelisin qúrugha kóship jatqany aitylghan. Múnda elimiz shetkeri element emes, jahandyq prosesterding manyzdy әri taptyrmas qatysushysy retinde kórinedi.
Mәulen Áshimbaevtyng pikirinshe, jana shynayylyqta «quatty memleket – jahandyq aghyndar ótetin hab nemese torap ispettes», al әlemdik sayasattyng logikasy: «kimde-kim osynday toraptar men baylanystargha baqylau jasasa, sol әlemdi baqylauyna alady» degen formulamen anyqtalady.
Osy túrghyda jelilik egemendikting negizgi úghymy engiziledi, búl beyimdelu sayasatynan jahandyq jýiede óz qúndylyghyn jasau strategiyasyna kóshudi bildiredi.
«Eger klassikalyq kópvektorlyq – janjaldaspau óneri bolsa, jelilik egemendik – basqagha qajetti bolu óneri», – dep atap ótti Senat Tóraghasy.
Búl modeliding is jýzinde jýzege asyryluyna erekshe kónil bólingen. Maqalada kólik jәne logistikalyq dәlizderding damuy arqasynda Qazaqstan negizgi naryqtar men ekonomikalyq kenistikterdi baylanystyra otyryp, «geografiyalyq tyghyryqtan Euraziyadaghy manyzdy toghyz joldyng torabyna» ainalyp otyrghany atap ótilgen.
Jana strategiya elimizdi jahandyq arhiytekturadaghy rólin kýsheyte otyryp, «tenizge shyghatyn joly joq landlocked elden qúrlyqty baylanystyratyn land-linked elge» ainaluyna mýmkindik beretini basa aitylady.
Palata Spiykeri Preziydent Qasym-Jomart Toqaevtyng qúbylmaly әlem tetikterin kóregendikpen týisinui jәne innovasiyalyq sayasatynyng arqasynda Qazaqstan baylanysqa, iykemdilikke jәne jahandyq jýiening taptyrmas elementi bolu qabiletine negizdelgen memlekettilikting jana ýlgisin qalyptastyryp otyr degen qorytyndy jasaydy.
Abai.kz