سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ «رەفورمالار ءمانى-6: قۇبىلمالى الەمدەگى ستراتەگيالىق مۇمكىندىكتەر» اتتى جاڭا ماقالاسىندا قازاقستاننىڭ جەلىلىك ەگەمەندىك قاعيداتىنا نەگىزدەلگەن سىرتقى ساياسي جانە گەوەكونوميكالىق ستراتەگياسىنىڭ جاڭا مودەلىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرىلگەن.

اۆتور اتاپ وتكەندەي، مەملەكەت باسشىسىنىڭ شەشىمدەرى بۇل پروتسەستە شەشۋشى ءرول اتقارىپ، دامۋدىڭ جاڭا ۇلگىسىنە كوشۋدى قامتاماسىز ەتتى.

«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ ءتيىمدى ءارى جاڭاشىل ساياساتى ۇلتىمىز ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر تەرەزەسىن ايقارا اشىپ وتىر. سول تەرەزە ارقىلى ىقپالدى، دەموكراتيالىق مەملەكەتكە اينالعان، قۋاتتى ينستيتۋتتارى قالىپتاسقان، وڭىرلىك كوشباسشى جانە XXI عاسىرداعى جاڭا جاھاندىق تارتىپتەن لايىقتى ورنىن العان بولاشاق قازاقستاننىڭ جارقىن بەينەسىن ايقىن كورەمىز»، – دەيدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

ماقالادا الەمدىك جۇيەنىڭ ترانسفورماتسيالانۋى جاعدايىندا قازاقستان الپاۋىت مەملەكەتتەردىڭ مۇددەلەرىنە بەيىمدەلۋدى قويىپ، ءوزىنىڭ كۇردەلى بايلانىس جەلىسىن قۇرۋعا كوشىپ جاتقانى ايتىلعان. مۇندا ەلىمىز شەتكەرى ەلەمەنت ەمەس، جاھاندىق پروتسەستەردىڭ ماڭىزدى ءارى تاپتىرماس قاتىسۋشىسى رەتىندە كورىنەدى.

ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ پىكىرىنشە، جاڭا شىنايىلىقتا «قۋاتتى مەملەكەت – جاھاندىق اعىندار وتەتىن حاب نەمەسە توراپ ىسپەتتەس»، ال الەمدىك ساياساتتىڭ لوگيكاسى: «كىمدە-كىم وسىنداي توراپتار مەن بايلانىستارعا باقىلاۋ جاساسا، سول الەمدى باقىلاۋىنا الادى» دەگەن فورمۋلامەن انىقتالادى.

وسى تۇرعىدا جەلىلىك ەگەمەندىكتىڭ نەگىزگى ۇعىمى ەنگىزىلەدى، بۇل بەيىمدەلۋ ساياساتىنان جاھاندىق جۇيەدە ءوز قۇندىلىعىن جاساۋ ستراتەگياسىنا كوشۋدى بىلدىرەدى.

«ەگەر كلاسسيكالىق كوپۆەكتورلىق – جانجالداسپاۋ ونەرى بولسا، جەلىلىك ەگەمەندىك – باسقاعا قاجەتتى بولۋ ونەرى»، – دەپ اتاپ ءوتتى سەنات توراعاسى.

بۇل مودەلدىڭ ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرىلۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. ماقالادا كولىك جانە لوگيستيكالىق دالىزدەردىڭ دامۋى ارقاسىندا قازاقستان نەگىزگى نارىقتار مەن ەكونوميكالىق كەڭىستىكتەردى بايلانىستىرا وتىرىپ، «گەوگرافيالىق تىعىرىقتان ەۋرازياداعى ماڭىزدى توعىز جولدىڭ تورابىنا» اينالىپ وتىرعانى اتاپ وتىلگەن.

جاڭا ستراتەگيا ەلىمىزدى جاھاندىق ارحيتەكتۋراداعى ءرولىن كۇشەيتە وتىرىپ، «تەڭىزگە شىعاتىن جولى جوق landlocked ەلدەن قۇرلىقتى بايلانىستىراتىن land-linked ەلگە» اينالۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىنى باسا ايتىلادى.

پالاتا سپيكەرى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇبىلمالى الەم تەتىكتەرىن كورەگەندىكپەن ءتۇيسىنۋى جانە يننوۆاتسيالىق ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان بايلانىسقا، يكەمدىلىككە جانە جاھاندىق جۇيەنىڭ تاپتىرماس ەلەمەنتى بولۋ قابىلەتىنە نەگىزدەلگەن مەملەكەتتىلىكتىڭ جاڭا ۇلگىسىن قالىپتاستىرىپ وتىر دەگەن قورىتىندى جاسايدى.

Abai.kz