Nauryz meyramy - Últtyq ónerding órnegi
Nauryz – tabighatpen birge týlep, adamzat sanasyn janghyrtatyn úly mereke. Búl – ótken men býgindi jalghap, últtyng ruhany tamyryn terennen qozghaytyn, bereke men birlikting bastauy sanalatyn qasiyetti kýnder. Qazaq halqy ýshin Nauryz tek kýntizbelik meyram ghana emes, ol – tútas dýniyetanym, ómir salty, izgilik pen janarudyng simvoly.
Biyl Almaty qalasynda әz-Nauryz airyqsha mazmúnmen atalyp ótti. 21-23 nauryz kýnderi «Alatau» dәstýrli óner teatry úiymdastyrghan auqymdy merekelik baghdarlamalar qala túrghyndary men qonaqtaryna erekshe ruhany syy tartty. Astana alany, Abay alany jәne Jibek joly Arbat alany ýsh kýn boyy últtyq ónerding ordasyna ainalyp, halyqtyq merekening naghyz kórinisin pash etti.
Merekelik is-sharalardyng basty ereksheligi – onyng mazmúnynda últtyq ónerding barlyq qyrlarynyng qamtyluy boldy. «Alatau» dәstýrli óner teatrynyng ónerpazdary dәstýrli әn, kýi, jyr-terme jәne últtyq biyding ýzdik ýlgilerin sahnalap, kórermendi qazaqy ruhpen susyndatty.
Dәstýrli әn – halqymyzdyng jan dýniyesining ainasy. Sahnada oryndalghan әrbir әn kórermenning jýregine jol tauyp, tereng sezim men saghynyshqa toly әuender arqyly ótken tarihpen tildeskendey әser qaldyrdy. Ánshilerding sheberligi men dauys mәneri últtyq vokal ónerining biyik dengeyin taghy bir mәrte dәleldedi.
Kýy – qazaqtyng ýnsiz shejiresi. Dombyranyng kýmbirlegen ýni arqyly keng dala, erlik pen eldik, múng men quanysh qatar órilip, kórermenning jan dýniyesin baurap aldy. Árbir kýide halyqtyng taghdyry, bolmysy men filosofiyasy kórinis tapty.
Jyr-terme óneri de merekening manyzdy bóligine ainaldy. Jyraulardyng tolghaulary men termeleri arqyly ómirding mәni, adamgershilik qúndylyqtar, últtyng taghylymy keninen nasihattaldy. Búl – tek óner emes, úrpaq tәrbiyesining qaynar kózi ekeni anyq sezildi.
Al últtyq by sahnanyng sәnin keltirip, merekege erekshe dinamika syilady. By arqyly qazaq halqynyng minezi, túrmys-tirshiligi, tabighatpen ýndestigi kórkem tilmen jetkizildi. Ásem qimyl, ýilesimdi plastika men últtyq naqyshtaghy kostumder kórermen kózayymyna ainaldy.
Astana alany men Abay alany, Jibek joly Arbat búl kýnderi tek konserttik alang emes, halyqtyng basyn qosqan ruhany kenistikke ainaldy. Ár jerde estilgen dombyra ýni, әuelegen әn, jyr shumaqtary men by yrghaghy qalagha erekshe jylylyq pen merekelik kónil-kýy syilady. Qala túrghyndary men qonaqtary búl kýnderi últtyq mәdeniyetting baylyghyn sezinip, ruhany janghyrudyng shynayy kórinisine kuә boldy.
«Alatau» dәstýrli óner teatrynyng búl bastamasy – últtyq ónerdi nasihattaudaghy manyzdy qadam. Teatr újymy sahna mәdeniyeti arqyly halqymyzdyng asyl múrasyn zamanauy kórermenge jetkizuding jarqyn ýlgisin kórsetti. Búl – tek konsert emes, mәdeny missiya, últtyng ruhyn kóteretin iygi is.
Nauryz – janaru men janghyrudyng bastauy. Osynday mazmúndy sharalar arqyly últtyq qúndylyqtar dәriptelip, jas úrpaqqa ónege úsynylady. Almatyda ótken Nauryz merekesi – dәstýr men zamanauilyqtyng ýilesim tapqan jarqyn kórinisi boldy.
Úlystyng úly kýni әr jýrekke jylu syilap, elding yntymaghyn arttyra bersin. Al últtyq óner – últtyng mәngilik jany retinde úrpaqtan úrpaqqa jalghasa bermek.
Ardaq Berkimbay
Abai.kz