Jaqynda men Devid Perell men Sem Alitman arasyndaghy jeti minuttyq súhbatty tyndap shyqtym. Qysqa ghana әngime bolghanymen, onda jasandy intellekt pen jazu, bilim beru, qúraldardyng evolusiyasy jәne adamaralyq baylanys siyaqty talay manyzdy taqyryp qamtylghan.

Búl súhbat meni kópten mazalap jýrgen bir súraqqa jeteledi:

Biz jazudyng adam ýshin asa qúndy ekenin bilemiz. Jazu degenimiz oilaudyng ózi. Biraq jasandy intellekt mәtindi adamnan әldeqayda jyldam әri tiyimdi jasay alatyn zamanda, nege biz әli de adam jazghan dýniyelerdi oqimyz? Nege olar bizge tartymdy?

Jauaby qarapayym: biz tek sózdi nemese beyneni oqymaymyz, biz avtordyng ózimen baylanys ornatamyz.

Ózimning oqu tәjiriybemdi eske alamyn. Qyzyqty maqala nemese jaqsy kitap oqysam, mindetti týrde avtordyng ómir jolyn, taghdyryn zerttey bastaymyn. Búl degenimiz jasandy intellekt bere almaytyn erekshe әser.

Tehnologiya ómirimizdi, tipti qoghamnyng qúrylymyn ózgertui mýmkin. Biraq adamgha ghana tәn qasiyetter, әngime aitu qabileti men baylanys ornatugha degen qúshtarlyq eshqashan joghalmaydy.

Bizge jazu kerek. Bizge til kerek. Bizge sóz qajet.

Óitkeni tilding shegi — bizding әlemimizding shegi.

Suret: Viydeo skriyni.

Sizderge әlginde aitqan súhbattan ýzindi tómende:

Devid Perell: Nelikten jasandy intellekt jazudy joyyp jibermeydi?

Sem Alitman: Men jasandy intellekt jazudy joyyp jatyr degen eshqanday dәlel kórip túrghan joqpyn. IYә, internette sapasy tómen JY mәtinderi kóp, studentterding keybir júmystary da sol arqyly jazylyp jatqan shyghar. Biraq múnyng bәri shynayy qauip dep oilamaymyn.

Jasandy intellekt tolyqqandy «superintellekt» dengeyine jetkende ghana adam jazuyn tolyq almastyrady dep aitugha bolar edi. Biraq ol kezde bizdi búdan da iri mәseleler kýtip túrady.

Tipti adamnan da jaqsy jaza alatyn jýie payda boldy delik.

Sonda 2027 jylghy eng tanymal romandardyng múqabasynda adam avtorynyng aty jazyla ma? Meninshe, iyә.

Óitkeni men jaqsy kitap oqyp bolghan song eng aldymen avtor turaly bilgim keledi. Onyng ómirin, taghdyryn týsingim keledi. Al JM mәtini maghan onday sezim syilay almaydy.

Keremet kitap oqyghanda, sen bir adammen baylanys ornatasyn. Ony jeke tanymasang da, tanyghanday bolasyn. Ortaq adamdyq tәjiriybe barday sezinesin. Mine, kitaptyng naghyz qúndylyghy osy.

Devid Perell: ChatGPT dәuirinde jazushylardy qalay tәrbiyeleu kerek?

Sem Alitman: Bir shygharmashylyq jazu ústazy turaly әngime estigenmin. Studentterge birinshi kýni romannyng alghashqy abzasyn jazudy tapsyrady. Ádette olar jas jazushylargha tәn qatelikter jiberedi: artyq metafora, tym sәndi sózder, jasandy әser.

Sosyn ústaz bir jattyghu jasatady: әr betten bir metaforany, әr sóilemnen bir artyq sózdi alyp tastau. Osylaysha 10 bet 1 betke deyin qysqarady. Nәtiyjesinde mәtin jenildeydi. Biraq bir mәsele ashylady: onda oqigha joq.

Adamdar әdemi jazugha tyrysady, biraq oqyrmangha qyzyghy oqigha.

Al keybir bestsellerlerdi qaranyz: sujeti keremet, biraq tili әlsiz.

Osyndayda ekeuin biriktiruge bola ma? JY qúraldary soghan kómektese ala ma degen súraq tuady.

Devid Perell: ChatGPT-ding әngime aitu qabileti turaly ne oilaysyz?

Sem Alitman: Ázirge búl baghytta әlsizdeu, biraq bolashaqta jaqsarady. Modelider jyldam damyp jatyr. Eger olardy әngime aitugha arnayy ýiretsek, nәtiyje әldeqayda jaqsy bolady.

Devid Perell: ChatGPT-di kýndelikti qalay qoldanasyz?

Sem Alitman: Búryn birneshe ghana maqsatta qoldanatynmyn. Qazir ol әmbebap qúralgha ainaldy. Ár birneshe ay sayyn ony qoldanudyng jana tәsilin tabamyn. Ázirge júmys prosesterine tolyq kirige qoyghan joq, biraq uaqyt óte búl ózgeredi.

Kóp adamdar ony baghdarlamalauda qoldanatynyn aitady， «ómirimdi ózgertti» deydi. Basqalary balalardyng oquyna, múghalimder sabaq beruine әser etkenin aitady. Medisina men shygharmashylyqta da mysaldar kóp.

Devid Perell: Ol sizge elektrondy hattar jazugha kómektese ala ma?

Sem Alitman: Úzaq hattardy qysqasha mazmúndauda óte ynghayly. Keyde úzaq hattardy mýlde oqymaymyn, tek onyng qysqasha núsqasyn qaraymyn.

Devid Perell: Ýlken tildik modelider jazu men kommunikasiyagha degen kózqarasynyzdy qalay ózgertti?

Sem Alitman: Bolashaqta adamdar basqasha jazatyn bolady.

Qazir bir qyzyq jaghday bar: bireu birneshe oidy JIY-ge berip, әdemi hat jazdyrady, al ony alghan adam qaytadan qysqartyp oqidy. Biz negizi tek negizgi oilardy ghana qalaymyz, biraq әleumettik etiyket saqtalady.

Biraq bolashaqta jana qúraldar payda bolady， olar tek mәtindi keneytpeydi, kerisinshe oilau kenistiginde jana iydeya tabugha kómektesedi.

Kompiuterding eng jaqsy qasiyeti de osy emes pe? Ol bizge óz betimizshe jasay almaytyn nәrseni jasaugha kómektesedi.

Bir qyzyghy, bizde ondaghan jyl boyy «oylau qúraldary» bar, biraq adamdar әli de jazudy Microsoft Word ashyp, terumen shekteledi. Búl bylaysha aitqanda， kәdimgi jazu mashinkasy siyaqty.

Al shyn mәninde, jazudyng ózi-aq keremet nәrse. Biraq ony odan da jetildiruge tolyq mýmkindik bar.

Dayyndaghan Dýisenәli Álimaqyn

Abai.kz