Almaty qalasynda materialdyq emes mәdeny múrany saqtau men ilgeriletu mәselelerine, sonday-aq 2003 jylghy Konvensiyany iske asyru barysyna jýrgizilgen orta merzimdi baghalaugha arnalghan últtyq dóngelek ýstel ótti. Is-sharagha Qazaqstan Respublikasy Mәdeniyet jәne aqparat ministrliginin, YuNESKO Hatshylyghynyn, Qazaqstan Respublikasynyng YuNESKO jәne IYSESKO isteri jónindegi últtyq komissiyasynyn, sarapshylar qauymdastyghy men elimizding ónirlerining ókilderi qatysty.

Is-shara 2025-2026 jyldargha arnalghan YuNESKO-nyng Tehnikalyq granty ayasynda jýzege asyrylyp jatqan eki kýndik baghdarlamanyng alghashqy kýni shenberinde ótti. Qazirgi uaqytta grant pilottyq rejimde Qazaqstannyng bes ónirinde – Jetisu, Atyrau, Shyghys Qazaqstan, Qaraghandy jәne Qyzylorda oblystarynda iske asyryluda. Atalghan ónirlerde grantty tiyimdi basqarudy qadaghalap, onyng oryndaluyna túraqty monitoring jýrgizetin arnayy júmys toptary qúrylghan.

Jiynda QR Premier-ministrining orynbasary – Mәdeniyet jәne aqparat ministri Aida Balaeva últtyq mәdeny dәstýrlerdi jýieli týrde memlekettik qoldaudyng manyzyn atap ótip, osy baghytta naqty praktikalyq sheshimder әzirleu qajettigine toqtaldy.

Ónirler aldynda qazaqtyng dәstýrli mәdeniyetining úmyt qalghan elementterin janghyrtu jәne olardy keninen nasihattaudyng zamanauy tәsilderin, sonyng ishinde sifrlyq mediany engizu mindeti túr.

«Memleket basshysy Últtyq qúryltay otyrysynda atap ótkendey, shynayy otanshyldyq naqty isten, tughan jerge degen sýiispenshilikpen jәne qoghamgha qyzmet etuge dayyn boludan kórinedi. Otbasynda úqyptylyqpen saqtalyp, úrpaqtan úrpaqqa jalghasyp kele jatqan biregey múra memleket tarapynan naqty qoldaugha ie bolyp, zamanauy mәdeny ortada tolyqqandy damuy qajet. 2003 jylghy Konvensiya materialdyq emes múra tújyrymdamasy retinde Qazaqstan qoghamynyng qúndylyqtarymen tolyq ýndesedi», – dedi Aida Balaeva.

iNESKO-nyng 2003 jylghy Konvensiya Hatshylyghynyng basshysy Fumiko Ohinata halyqaralyq kómek tetigining Konvensiyany iske asyrudaghy negizgi qúraldardyng biri retindegi manyzyn erekshe atap ótti.

«Qazaqstannyng materialdyq emes mәdeny múrasynyng últtyq tizimi janartylyp, elding әrtýrli ónirlerindegi jergilikti qauymdastyqtardyng әleueti nyghaytylghanyn kóru – quanyshty jayt. Biz qazaqstandyq memlekettik organdar men qauymdastyqtardyng júmysyn joghary baghalaymyz jәne búl tәjiriybe ózge elderdi de halyqaralyq kómek tetigin belsendirek paydalanugha yntalandyrady dep senemiz», – dedi Fumiko Ohinata.

Talqylau qorytyndysy boyynsha dóngelek ýstel barysynda aitylghan úsynystar jýielendirilip, aldaghy júmysta eskeriletini atap ótildi.

Býginde YuNESKO jobasynyng birinshi kezenin iske asyru ayasynda qoldanystaghy Últtyq tizimdegi 79 elementting 56-sy qújattalghan, materialdyq emes mәdeny múranyng 277 iyesimen súhbat jýrgizilgen.

Sonymen qatar bes pilottyq ónirde oqytu seminarlary ótkizildi. Qazirgi uaqytta Qazaqstannyng materialdyq emes mәdeny múra iyelerining interaktivti derekter bazasyn jasau júmysy jýrgizilip jatyr.
Sonday-aq eki salalyq seksiya ótip, onda auyzsha jәne epikalyq múra mәseleleri, beyindi mamandar dayarlau, qújattyq múrany damytu, ony sifrlandyru jәne qorlargha qoljetimdilikti keneytu, sonday-aq balalar men jasóspirimderdi tәrbiyeleude dәstýrli oiyndar men foliklorlyq sayystardy paydalanu mәseleleri talqylandy.

Baghdarlamanyng ekinshi kýnine pilottyq ónirlerding oblystyq buyn basshylaryna arnalghan jabyq oqytu seminary, jergilikti dengeyde materialdyq emes mәdeny múra elementterin aiqyndau jәne damytu jónindegi seminar-brifing, sonday-aq YuNESKO-nyng Tehnikalyq grantyn iske asyrugha arnalghan júmys kenesi josparlanghan.

Abai.kz