Júma, 10 Sәuir 2026
Anyq-qanyghy 164 0 pikir 10 Sәuir, 2026 saghat 15:49

Tramptyng «jenisi» - qanday jenis?!

Suret: TACC saytynan alyndy.

«Jenis sózining dәl býgingidey mәni ketpegen shyghar» dep jazady Franspres jurnalsiyti Andre. Eki apta atysty toqtatu turaly kelisimning ertesi kýni Tramp әkimshiligi amerikandyq qoghamdyq pikirdi «Epikalyq qahar» operasiyasynyng ýlken jeniske jetkenine sendiruge tyrysty. Qorghanys ministri Hegset AQSh-tyng jenisin «tanghajayyp jenis», «tarihi, basym jenis» dep jariyalap, «Irannyng әue qorghanys jýielerining shamamen 80%-y, 450-den astam ballistikalyq zymyran qoymalary, 2000-nan astam әskery basqaru ortalyqtary, әskery kemelerding 90%-dan astamy, mina tóseytin kemelerding 95%-dan astamy jәne zymyran nysandarynyng 80%-dan astamy» joyylghanyn mәlimdedi.

Ókinishke oray, Irannyng qalghan zymyrandary men drondarynyng auqymy, Irannyng әskery quatyn qanshalyqty tez qayta jabdyqtay alatyny jayynda jenimpazdar birde-bir artyq sóz aitugha tәuekel etpedi.

«Stimson Center» әskery sarapshysy Kelly Gliko kez kelgen soghystyng «sayasy maqsatyna jetken-jetpegenine qarap baghalanatynyn» aitady. Ol búl jolghy soghysta AQSh әskery kýshteri operasiyalyq jәne taktikalyq dengeyde tamasha shabuyldady, jeke shayqastarda jeniske jetkenimen, biraq strategiyalyq túrghyda tolyq sәtsizdikke úshyrady deydi. Sarapshy oghan mysal retinde Irannyng Ormuz búghazyn is jýzinde baqylauda ústap otyrghanyn algha tartady.

Kóptegen sarapshylardyng pikirinshe, Irannyng múqiyat josparlanghan asimmetriyalyq taktikasy Trampty qaqtyghysty toqtatugha mәjbýr etken. Atysty toqtatu turaly kelisimge qol jetkizilgenimen AQSh Iran rejiymin qúlatu jәne onyng yadrolyq baghdarlamasyn jong maqsattaryna jete almady. Tramptyng «tolyqtay berilu» sharty men Irannyng «on tarmaqty talabynyn» arasy jer men kóktey.

Shynynda da, alty apta boyghy ýzdiksiz bombalau AQSh pen Izrailiding mýmkindikterining shekteuli ekenin kórsetti. Tramp soghys ýshin jariyalaghan ýsh maqsattyng eshqaysysyna - Tegeran rejiymin qúlatu, Irannyng yadrolyq baghdarlamasy (Tramp birneshe ay búryn «joyylghan» dep jariyalaghan) men Irannyng ballistikalyq zymyrandaryn joigha qol jetkize almady. Shyndyq Tramp pen onyng soghys ministrine auyr soqqy berdi. Hameney óltirilgennen keyin biylikke kelgen Irannyng jana kóshbasshysy ózining aldyndaghygha qaraghanda agressivti jәne tabandy qarsylyq kórsetti. Soghys Irannyng 60% bayytylghan uranynyng izin de tauyp bere almady. Iran auyr әskery soqqygha úshyraghanymen, qarsylyq kýshi orasan zor boldy. Bir jaghynan, onyng klasterlik bombalary kýtpegen jerden Izrailiding «Temir kýmbez» qorghanys jýiesine erkin ense; ekinshi jaghynan, AQSh mýddelerimen kýrdeli baylanysy bar Parsy shyghanaghy memleketterine aitarlyqtay ziyan keltirgen drondarynyng kýshi erte baghalanbady. Irannyng keybir ballistikalyq zymyran jýieleri AQSh-Izraili shabuylynan joyylghanymen, sarapshylar Iran soghystan keyin zymyran jýielerin tez jәne jan-jaqty qalpyna keltire alady dep sanaydy.

Tramptyng eng ýlken sәtsizdigi jogharyda atalghan ýsh negizgi maqsatqa qol jetkize almauynda ghana emes, jana ýlken kedergige tap boluynda: strategiyalyq túrghydan manyzdy Ormuz búghazyn Tegerannyng jauyp tastauynda jatyr. Endi Ormuz búghazy Tegerannyng qolyndaghy kózirge ainaldy, olar tek «tranzittik alymdardy» jinaugha dayyndalyp qana qoymay,  Izraili kelisimdi oryndamasa jәne Livandy bombalaudy jalghastyrsa, búghazdy ashpaymyz dep qorqytuda.

Abai.kz

0 pikir