جۇما, 10 ءساۋىر 2026
انىق-قانىعى 132 0 پىكىر 10 ءساۋىر, 2026 ساعات 15:49

ترامپتىڭ «جەڭىسى» - قانداي جەڭىس؟!

سۋرەت: TACC سايتىنان الىندى.

«جەڭىس ءسوزىنىڭ ءدال بۇگىنگىدەي ءمانى كەتپەگەن شىعار» دەپ جازادى فرانتسپرەس ءجۋرنالسيتى اندرە. ەكى اپتا اتىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلىسىمنىڭ ەرتەسى كۇنى ترامپ اكىمشىلىگى امەريكاندىق قوعامدىق پىكىردى «ەپيكالىق قاھار» وپەراتسياسىنىڭ ۇلكەن جەڭىسكە جەتكەنىنە سەندىرۋگە تىرىستى. قورعانىس ءمينيسترى حەگسەت اقش-تىڭ جەڭىسىن «تاڭعاجايىپ جەڭىس»، «تاريحي، باسىم جەڭىس» دەپ جاريالاپ، «يراننىڭ اۋە قورعانىس جۇيەلەرىنىڭ شامامەن 80%-ى، 450-دەن استام بالليستيكالىق زىمىران قويمالارى، 2000-نان استام اسكەري باسقارۋ ورتالىقتارى، اسكەري كەمەلەردىڭ 90%-دان استامى، مينا توسەيتىن كەمەلەردىڭ 95%-دان استامى جانە زىمىران نىساندارىنىڭ 80%-دان استامى» جويىلعانىن مالىمدەدى.

وكىنىشكە وراي، يراننىڭ قالعان زىمىراندارى مەن دروندارىنىڭ اۋقىمى، يراننىڭ اسكەري قۋاتىن قانشالىقتى تەز قايتا جابدىقتاي الاتىنى جايىندا جەڭىمپازدار بىردە-ءبىر ارتىق ءسوز ايتۋعا تاۋەكەل ەتپەدى.

«Stimson Center» اسكەري ساراپشىسى كەللي گليكو كەز كەلگەن سوعىستىڭ «ساياسي ماقساتىنا جەتكەن-جەتپەگەنىنە قاراپ باعالاناتىنىن» ايتادى. ول بۇل جولعى سوعىستا اقش اسكەري كۇشتەرى وپەراتسيالىق جانە تاكتيكالىق دەڭگەيدە تاماشا شابۋىلدادى، جەكە شايقاستاردا جەڭىسكە جەتكەنىمەن، بىراق ستراتەگيالىق تۇرعىدا تولىق ساتسىزدىككە ۇشىرادى دەيدى. ساراپشى وعان مىسال رەتىندە يراننىڭ ورمۋز بۇعازىن ءىس جۇزىندە باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرعانىن العا تارتادى.

كوپتەگەن ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، يراننىڭ مۇقيات جوسپارلانعان اسيممەتريالىق تاكتيكاسى ترامپتى قاقتىعىستى توقتاتۋعا ءماجبۇر ەتكەن. اتىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول جەتكىزىلگەنىمەن اقش يران رەجيمىن قۇلاتۋ جانە ونىڭ يادرولىق باعدارلاماسىن جويۋ ماقساتتارىنا جەتە المادى. ترامپتىڭ «تولىقتاي بەرىلۋ» شارتى مەن يراننىڭ «ون تارماقتى تالابىنىڭ» اراسى جەر مەن كوكتەي.

شىنىندا دا، التى اپتا بويعى ۇزدىكسىز بومبالاۋ اقش پەن ءيزرايلدىڭ مۇمكىندىكتەرىنىڭ شەكتەۋلى ەكەنىن كورسەتتى. ترامپ سوعىس ءۇشىن جاريالاعان ءۇش ماقساتتىڭ ەشقايسىسىنا - تەگەران رەجيمىن قۇلاتۋ، يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى (ترامپ بىرنەشە اي بۇرىن «جويىلعان» دەپ جاريالاعان) مەن يراننىڭ بالليستيكالىق زىمىراندارىن جويۋعا قول جەتكىزە المادى. شىندىق ترامپ پەن ونىڭ سوعىس مينيسترىنە اۋىر سوققى بەردى. حامەنەي ولتىرىلگەننەن كەيىن بيلىككە كەلگەن يراننىڭ جاڭا كوشباسشىسى ءوزىنىڭ الدىنداعىعا قاراعاندا اگرەسسيۆتى جانە تاباندى قارسىلىق كورسەتتى. سوعىس يراننىڭ 60% بايىتىلعان ۋرانىنىڭ ءىزىن دە تاۋىپ بەرە المادى. يران اۋىر اسكەري سوققىعا ۇشىراعانىمەن، قارسىلىق كۇشى وراسان زور بولدى. ءبىر جاعىنان، ونىڭ كلاستەرلىك بومبالارى كۇتپەگەن جەردەن ءيزرايلدىڭ «تەمىر كۇمبەز» قورعانىس جۇيەسىنە ەركىن ەنسە; ەكىنشى جاعىنان، اقش مۇددەلەرىمەن كۇردەلى بايلانىسى بار پارسى شىعاناعى مەملەكەتتەرىنە ايتارلىقتاي زيان كەلتىرگەن دروندارىنىڭ كۇشى ەرتە باعالانبادى. يراننىڭ كەيبىر بالليستيكالىق زىمىران جۇيەلەرى اقش-يزرايل شابۋىلىنان جويىلعانىمەن، ساراپشىلار يران سوعىستان كەيىن زىمىران جۇيەلەرىن تەز جانە جان-جاقتى قالپىنا كەلتىرە الادى دەپ سانايدى.

ترامپتىڭ ەڭ ۇلكەن ساتسىزدىگى جوعارىدا اتالعان ءۇش نەگىزگى ماقساتقا قول جەتكىزە الماۋىندا عانا ەمەس، جاڭا ۇلكەن كەدەرگىگە تاپ بولۋىندا: ستراتەگيالىق تۇرعىدان ماڭىزدى ورمۋز بۇعازىن تەگەراننىڭ جاۋىپ تاستاۋىندا جاتىر. ەندى ورمۋز بۇعازى تەگەراننىڭ قولىنداعى كوزىرگە اينالدى، ولار تەك «ترانزيتتىك الىمداردى» جيناۋعا دايىندالىپ قانا قويماي،  يزرايل كەلىسىمدى ورىنداماسا جانە ليۆاندى بومبالاۋدى جالعاستىرسا، بۇعازدى اشپايمىز دەپ قورقىتۋدا.

Abai.kz

0 پىكىر