Qazaqstan mektepterindegi basqarushy kadrlardyng tapshylyghy kritikalyq dengeyge jetti. Mәjilis deputaty Vera Kimning dereginshe, elimizdegi әrbir on besinshi mektepting resmy taghayyndalghan basshysy joq. Nelikten tәjiriybeli ústazdar jauapty qyzmetten qashqaqtaydy?

Statistika ne deydi? Dabyl qaghatyn uaqyt jetti

Halyqaralyq standarttar boyynsha mektep basshylarynyng 1-3% mólsherindegi tapshylyghy sezimtal bolsa, 5%-dan asuy jýieli daghdarystyng belgisi sanalady. Qazaqstanda búl kórsetkish 6,5%-gha jetip otyr.

Ónirlik bólinistegi jaghday:

Aqmola oblysy: 63 vakansiya;

Soltýstik Qazaqstan oblysy: 56 vakansiya;

Qaraghandy oblysy: 49 vakansiya.

Eng qorqynyshtysy — bos oryndardyng basym bóligi (399 vakansiya) auyldyq jerlerde, onyng ishinde shaghyn jinaqty mektepterde shoghyrlanghan. Búl auyl bilimining sapasyna tikeley soqqy bolyp tiii mýmkin.

Nege múghalimder diyrektor bolghysy kelmeydi?

Deputat Vera Kim búl fenomenning basty sebepterin ashyp kórsetti. Býgingi tanda mektep diyrektory bolu — abyroydan góri, auyrtpalyghy basym qyzmetke ainalghan.

Jalaqy disproporsiyasy: Qatardaghy múghalimderding enbekaqysy biliktilik sanaty men jýktemesine baylanysty aitarlyqtay ósti. Kóp jaghdayda joghary sanatty múghalimning tabysy diyrektordyng jalaqysynan joghary.

Jauapkershilik jýgi: Diyrektor tek oqu prosesine 极ana emes, mektepting sharuashylyghyna, jyluyna, qauipsizdigine jәne qarjylyq eseptiligine jeke basymen jauap beredi.

Qaghazbastylyq jәne esep beru: Basqarushy kadrlardyng uaqyty strategiyalyq damugha emes, sansyz tekserister men esepterdi toltyrugha júmsalady.

"Jauapkershilik joghary, al jalaqy qatardaghy múghalimnen tómen. Múnday jaghdayda kәsiby mamannyng basqarushylyq qyzmetke úmtylmauy — zandy qúbylys", – deydi deputat.

Sheshu joldary: Qanday qadamdar qajet?

Mәseleni sheshu ýshin tek «diyrektorlar rezervin» qúru jetkiliksiz. Vera Kim kelesidey naqty sharalardy úsynyp otyr:

Differensialdy tәsil: Auyldyq jerlerdegi diyrektorlar ýshin arnayy әleumettik paket pen yntalandyru tetikterin qarastyru.

Rotasiya jýiesin qayta qarau: Múghalimder men diyrektorlardyng auylgha baruyn mәjbýrleu arqyly emes, ekonomikalyq tiyimdilik arqyly sheshu.

Mәrtebe men materialdyq qoldau: Basqarushy lauazymnyng enbekaqysyn onyng funksionaldyq jýktemesine sәikestendiru.

Týiin. 2024 jyldyng sonynda kadrlardy taghayyndau erejeleri janartylghanymen, jýiedegi ishki qayshylyqtar (tómen jalaqy men joghary talap) әli de sheshimin tappay túr. Eger jaqyn arada diyrektorlardyng mәrtebesi men tabysy qayta qaralmasa, elimizding bilim beru jýiesi «basqarushylyq daghdarysqa» tap boluy әbden mýmkin.

Mektep — keme bolsa, kapitansyz kemening alysqa jýzui ekitalay.

Abai.kz