Dýisenbi, 4 Mamyr 2026
Ózgeler 129 0 pikir 4 Mamyr, 2026 saghat 14:35

Irandaghy internet blokadasy men Starlink

Suret: securitylab.ru saytynan alyndy.

Iranda internetti tolyq nemese ishinara óshiru biylikting narazylyqty tejeu qúralyna ainalyp barady. Osynday jaghdayda elge Starlink terminaldarynyng jasyryn jetkizilui tek tehnikalyq sheshim emes, aqparattyq kenistikti baqylaugha qarsy azamattyq qarsylyqtyng bir formasy bolyp otyr.

BBC deregine qaraghanda, búl qúrylghylar sputniktik baylanys arqyly internetke shyghugha mýmkindik beredi, yaghny jergilikti jeli men memlekettik sýzgiden tys júmys isteydi. Sol sebepti Starlink Irandaghy belsendiler, jurnalister jәne qarapayym paydalanushylar ýshin syrtqy әlemmen baylanysty saqtap qaludyng manyzdy arnasyna ainalghan.

Baqylau men erkindik tartysy

Iran biyligi internet shekteulerin qauipsizdikpen, tynshylyqqa qarsy kýrespen jәne syrttan basqarylatyn aqparattyq yqpaldyng aldyn alumen týsindiredi. Alayda qúqyq qorghau úiymdary múnday sharalar eng aldymen qoghamnyng óz oiyn bildiruin, oqighalardy qújattaudy jәne tәuelsiz aqparat taratuyn әlsiretetinin aitady.

Búl jerde basty qayshylyq aiqyn kórinedi: memleket tәrtipti saqtaugha úmtylady, al qogham ashyq kommunikasiyany qorghaugha tyrysady. Internetting jabyluy kezinde sputniktik terminaldardyng payda boluy osy teketiresting tehnologiyalyq dengeyge auysqanyn kórsetedi.

Qúpiya jetkizu jelisi

BBC jariyalaghan mәlimetke sýiensek, Starlink qúrylghylary Irangha jasyryn joldarmen, shaghyn partiyalarmen jәne qúpiya deldaldyq tizbekter arqyly ótedi. Múnday logistika ónimning qarapayym tehnikalyq tauardan qauip-qateri joghary strategiyalyq qúralgha ainalghanyn bildiredi.

Ángime tek qúrylghyny ishke kirgizude emes, ony ústap qalmau, әshkerelenbeu jәne paydalanushyny әshkereleytin izderdi azaytuda. Osy túrghydan qaraghanda, Starlink ainalasyndaghy naryq – sanksiya, baqylau jәne tәuekel toghysqan kólenkeli infraqúrylym.

Qúqyqtyq jәne sayasy saldary

Iranda Starlink qoldanu nemese satu zanmen shektelgen, al keybir derekterge qaraghanda, múnday әreket ýshin qamau men úzaq merzimdi jaza qaupi bar. Búl jaghday sputniktik internetti tek baylanys qúraly emes, sayasy tәuekeli bar sheshimge ainaldyrady.

Sonymen qatar, tehnologiyanyng keng taraluy memleket ýshin tolyq aqparattyq oqshaulau rejiymin saqtaudy qiyndatady. Rejim búghattaudy kýsheytken sayyn, balama jelilerge súranys artyp, tyiym men beyresmy qoljetkizu arasyndaghy jarys ta ýdey týsedi.

Aymaqtyq manyzy

Irandaghy búl qúbylys tek bir elding ishki mәselesi emes. Ol Tayau Shyghystaghy sifrlyq egemendik, internet erkindigi jәne memleketterding aqparattyq baqylau qúraldaryna qatysty kenirek trendti anghartady. Eger sputniktik internet jabyq qoghamdarda ornygha berse, bolashaqta avtoritarly rejimderding kommunikasiyany tolyq monopoliyalauy qiynday týspek.

Biraq búl sheshim әmbebap әri qauipsiz dep aitugha bolmaydy. Starlink tәuelsiz aqparatqa jol ashqanymen, ony qoldanushylardy qúqyqtyq qudalau qaupinen qorghap qala almaydy, sondyqtan tehnologiyalyq erkindik pen sayasy shyndyq arasynda әli de ýlken alshaqtyq bar.

Qorytyndylay aitqanda, Irandaghy Starlink fenomeni — internetti jay ghana qosu emes, memleket baqylauy men azamattyq erkindik arasyndaghy jana maydannyng belgisi.

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

Ádebiyet

Ólgen kitaptar

Túrdyhan Aydarhanúly 1430
Áne, kórding be?

Amerikanyng qarjylyq jýiesin kimder ústap túr?

Beysenghazy Úlyqbek 1149