Beysenbi, 21 Mamyr 2026
Janalyqtar 114 0 pikir 21 Mamyr, 2026 saghat 14:38

Deputat: Industriya-logistika habyn damytu manyzdy!

Suret: Mәjilisting baspasóz qyzmetinen alyndy.

Býgin Parlament otyrysynda «AMANAT» partiyasy fraksiyasynyng mýshesi Ábutәlip Mutәlining Premier-ministrding birinshi orynbasary Núrlybek Nәlibaevtyng atyna Qazaqstanda industriya-logistika habyn damytu jóninde deputattyq saual joldady.

Qazaqstan Respublikasy
Premier-Ministrinin
birinshi orynbasary
N.M. Nәlibaevqa 

Qúrmetti Núrlybek Mashbekúly!

Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemelúly Toqaev óz joldaularynda Qazaqstandy Euraziyanyng negizgi tranzittik habyna jәne tolyqqandy kólik-logistikalyq derjavagha ainaldyru qajettigin birneshe ret atap ótken.

Býgingi tanda Qazaqstan tranzit kólemin arttyruda: Transkaspiy baghdary damuda, temir jol, avtomobili, teniz jәne aviasiya dәlizderi janghyrtyluda. 2025 jyldyng qorytyndysy boyynsha tranzit kólemi 36,9 mln tonnagha jetken.

Sonymen qatar Qazaqstannyng halyqaralyq tranzit salasynda aitarlyqtay ósu әleueti bar.

Qazirgi uaqytta biz jahandyq tasymaldaudan milliardtaghan dollar joghaltyp jatyrmyz.

Bizding elimiz halyqaralyq tranzit ýshin jay ghana «dәliz» bolyp qaldyrugha bolmaydy.

Bizding strategiyalyq mindet – «dәlizge óndiris, sifrlyq servister jәne eksportty qosyp» qosymsha qúndy qalyptastyru modeline kóshu bolu kerek.

Búl tәsil elimizding tabysyn birneshe ese arttyrugha mýmkindik beredi.

Iske asyrylyp jatqan bastamalar mysaly Smart Cargo, logistikalyq pasport, infraqúrylymnyng sifrlyq kóshirmesi, qaghazsyz qújat ainalymy bәru әraluan sipatqa ie jәne birynghay industriyalyq-logistikalyq ekojýieni qalyptastyrmaydy.

Halyqaralyq tәjiriybe bәsekege qabilettilik tranzitpen emes, onyng ainalasyndaghy qosylghan qúndy qalyptastyrumen qamtamasyz etiletinin rastap otyr. Mysaly, Djebeli-Aly porty (BAÁ), Tuas porty (Singapur) jәne Duysburg porty (Germaniya) industriyalyq-logistikalyq ekojýie retinde júmys isteydi, múnda jýkterdi óndeu, jinau, qaptau, tanbalau, sertifikattau, olardyng serviysi men keri eksporty jýzege asyrylady.

Sifrlyq ashyqtyqqa da erekshe nazar audaru qajet: kәsipkerlerding joldaghy jýkterding qay jerde ekenin kóruge  tolyq qoljetimdiligi joq, al basqa sektorlarda mysaly, poshta jóneltilimderi múnday mýmkindikter bar.

Sonday-aq tólemderdi aldyn ala sifrlyq esepteu modeline kóshiru úsynylady, múnda kәsipker jýk kelgenge deyin onyng tolyq qúnyn – salyqty, bajdy, alymdy, logistikalyq shyghystardy tóleydi, jәne resimdeu merzimderi men yqtimal tәuekelderdi kóredi.

Sonymen qatar qazyr bar qúraldar — Erkin ekonomikalyq aimaq, industriyalyq aimaqtar, kólik dәlizderi men sifrlyq sheshimder qaytadan bytyranqy damyp, industriyalyq-logistikalyq habtardyng birynghay modeline biriktirilmegenin atap ótken jón.

Qoldanylyp jýrgen tәsilder saqtalsa, qosymsha qún qalyptastyrylmay tranzittik qana memleket bolyp qalyp, ónerkәsiptik ósim men eksport әleuetinen qapy qalu tәuekeli saqtalady.

Basqasha aitqanda, búl tranzit arqyly qúryluy mýmkin myndaghan júmys oryndar. Búl jana salyqtar, jana qúzyretter.

Halyqaralyq tranzitti damytugha, joldargha, infraqúrylymgha bólinetin milliardtaghan budjet qarajaty elimizding iygiligi ýshin tolyq kólemde júmys isteuge tiyis.

Osyghan baylanysty Ýkimetke:

  1. Erkin ekonomikalyq aimaqtardy, industriyalyq aimaqtardy jәne logistikalyq ortalyqtardy, olardyng ónirlik erekshelikterin biriktire otyryp, industriyalyq-logistikalyq habtardyng arnayy retteushilik rejiymin engizudi;
  2. Tolyq sifrlyq integrasiyany Smart Cargo, «bir tereze», logistikalyq pasport, jýkter trekingi jәne elektrondyq tasymaldau qújattaryn qamtamasyz etudi;
  3. Jýkter kelgenshe barlyq tólemning aldyn ala sifrlyq eseptemesin avtomatty týrde salystyra otyryp endirudi;
  4. Erkin ekonomikalyq aimaqtar men logistikalyq obektilerding reviziyasyn jýrgizudi jәne Habtardy damytudyng 2035 jylgha deyingi últtyq baghdarlamasyn KPI-men birge әzirleudi;
  5. Ýkimet janynda birynghay ýilestirushi ortalyqty aiqyndaudy jәne tasymaldardyng halyqaralyq sifrlyq integrasiyasyn qamtamasyz etudi úsynamyn.

Atalghan sharalardy iske asyru tranzittik modeliden kólik-logistikalyq salada qosylghan qún ekonomikasyn qalyptastyrugha kóshuge mýmkindik beredi.

Qabyldanghan sharalar turaly zannamada belgilengen tәrtippen jazbasha týrde aqparat beruinizdi súraymyn.

Qúrmetpen,

Qazaqstan Respublikasy Parlamenti Mәjilisining deputaty, «Amanat» partiyasy fraksiyasynyng mýshesi Ábutәlip Mutәli

Abai.kz

0 pikir

Ýzdik materialdar

Ádebiyet

Ólgen kitaptar

Túrdyhan Aydarhanúly 2999
Áne, kórding be?

Amerikanyng qarjylyq jýiesin kimder ústap túr?

Beysenghazy Úlyqbek 2101