دەپۋتات: يندۋستريا-لوگيستيكا حابىن دامىتۋ ماڭىزدى!
بۇگىن پارلامەنت وتىرىسىندا «AMANAT» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى ءابۋتالىپ ءمۋتالىنىڭ پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلىبەك نالىباەۆتىڭ اتىنا قازاقستاندا يندۋستريا-لوگيستيكا حابىن دامىتۋ جونىندە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى
پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ
ءبىرىنشى ورىنباسارى
ن.م. نالىباەۆقا
قۇرمەتتى نۇرلىبەك ماشبەكۇلى!
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ ءوز جولداۋلارىندا قازاقستاندى ەۋرازيانىڭ نەگىزگى ترانزيتتىك حابىنا جانە تولىققاندى كولىك-لوگيستيكالىق دەرجاۆاعا اينالدىرۋ قاجەتتىگىن بىرنەشە رەت اتاپ وتكەن.
بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان ترانزيت كولەمىن ارتتىرۋدا: ترانسكاسپي باعدارى دامۋدا، تەمىر جول، اۆتوموبيل، تەڭىز جانە اۆياتسيا دالىزدەرى جاڭعىرتىلۋدا. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ترانزيت كولەمى 36,9 ملن تونناعا جەتكەن.
سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ترانزيت سالاسىندا ايتارلىقتاي ءوسۋ الەۋەتى بار.
قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز جاھاندىق تاسىمالداۋدان ميللياردتاعان دوللار جوعالتىپ جاتىرمىز.
ءبىزدىڭ ەلىمىز حالىقارالىق ترانزيت ءۇشىن جاي عانا «ءدالىز» بولىپ قالدىرۋعا بولمايدى.
ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق مىندەت – «دالىزگە ءوندىرىس، تسيفرلىق سەرۆيستەر جانە ەكسپورتتى قوسىپ» قوسىمشا قۇندى قالىپتاستىرۋ مودەلىنە كوشۋ بولۋ كەرەك.
بۇل ءتاسىل ەلىمىزدىڭ تابىسىن بىرنەشە ەسە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ىسكە اسىرىلىپ جاتقان باستامالار مىسالى Smart Cargo, لوگيستيكالىق پاسپورت، ينفراقۇرىلىمنىڭ تسيفرلىق كوشىرمەسى، قاعازسىز قۇجات اينالىمى ءبارۋ ءارالۋان سيپاتقا يە جانە بىرىڭعاي يندۋستريالىق-لوگيستيكالىق ەكوجۇيەنى قالىپتاستىرمايدى.
حالىقارالىق تاجىريبە باسەكەگە قابىلەتتىلىك ترانزيتپەن ەمەس، ونىڭ اينالاسىنداعى قوسىلعان قۇندى قالىپتاستىرۋمەن قامتاماسىز ەتىلەتىنىن راستاپ وتىر. مىسالى، دجەبەل-الي پورتى ء(باا), تۋاس پورتى (سينگاپۋر) جانە دۋيسبۋرگ پورتى (گەرمانيا) يندۋستريالىق-لوگيستيكالىق ەكوجۇيە رەتىندە جۇمىس ىستەيدى، مۇندا جۇكتەردى وڭدەۋ، جيناۋ، قاپتاۋ، تاڭبالاۋ، سەرتيفيكاتتاۋ، ولاردىڭ سەرۆيسى مەن كەرى ەكسپورتى جۇزەگە اسىرىلادى.
تسيفرلىق اشىقتىققا دا ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت: كاسىپكەرلەردىڭ جولداعى جۇكتەردىڭ قاي جەردە ەكەنىن كورۋگە تولىق قولجەتىمدىلىگى جوق, ال باسقا سەكتورلاردا مىسالى، پوشتا جونەلتىلىمدەرى مۇنداي مۇمكىندىكتەر بار.
سونداي-اق تولەمدەردى الدىن الا تسيفرلىق ەسەپتەۋ مودەلىنە كوشىرۋ ۇسىنىلادى, مۇندا كاسىپكەر جۇك كەلگەنگە دەيىن ونىڭ تولىق قۇنىن – سالىقتى، باجدى، الىمدى، لوگيستيكالىق شىعىستاردى تولەيدى، جانە رەسىمدەۋ مەرزىمدەرى مەن ىقتيمال تاۋەكەلدەردى كورەدى.
سونىمەن قاتار قازىر بار قۇرالدار — ەركىن ەكونوميكالىق ايماق، يندۋستريالىق ايماقتار، كولىك دالىزدەرى مەن تسيفرلىق شەشىمدەر قايتادان بىتىراڭقى دامىپ، يندۋستريالىق-لوگيستيكالىق حابتاردىڭ بىرىڭعاي مودەلىنە بىرىكتىرىلمەگەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
قولدانىلىپ جۇرگەن تاسىلدەر ساقتالسا، قوسىمشا قۇن قالىپتاستىرىلماي ترانزيتتىك قانا مەملەكەت بولىپ قالىپ، ونەركاسىپتىك ءوسىم مەن ەكسپورت الەۋەتىنەن قاپى قالۋ تاۋەكەلى ساقتالادى.
باسقاشا ايتقاندا، بۇل ترانزيت ارقىلى قۇرىلۋى مۇمكىن مىڭداعان جۇمىس ورىندار. بۇل جاڭا سالىقتار، جاڭا قۇزىرەتتەر.
حالىقارالىق ءترانزيتتى دامىتۋعا، جولدارعا، ينفراقۇرىلىمعا بولىنەتىن ميللياردتاعان بيۋدجەت قاراجاتى ەلىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن تولىق كولەمدە جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس.
وسىعان بايلانىستى ۇكىمەتكە:
- ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتاردى، يندۋستريالىق ايماقتاردى جانە لوگيستيكالىق ورتالىقتاردى، ولاردىڭ وڭىرلىك ەرەكشەلىكتەرىن بىرىكتىرە وتىرىپ، يندۋستريالىق-لوگيستيكالىق حابتاردىڭ ارنايى رەتتەۋشىلىك رەجيمىن ەنگىزۋدى;
- تولىق تسيفرلىق ينتەگراتسيانى Smart Cargo, «ءبىر تەرەزە»، لوگيستيكالىق پاسپورت، جۇكتەر ترەكينگى جانە ەلەكتروندىق تاسىمالداۋ قۇجاتتارىن قامتاماسىز ەتۋدى;
- جۇكتەر كەلگەنشە بارلىق تولەمنىڭ الدىن الا تسيفرلىق ەسەپتەمەسىن اۆتوماتتى تۇردە سالىستىرا وتىرىپ ەندىرۋدى;
- ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتار مەن لوگيستيكالىق وبەكتىلەردىڭ رەۆيزياسىن جۇرگىزۋدى جانە حابتاردى دامىتۋدىڭ 2035 جىلعا دەيىنگى ۇلتتىق باعدارلاماسىن KPI-مەن بىرگە ازىرلەۋدى;
- ۇكىمەت جانىندا بىرىڭعاي ۇيلەستىرۋشى ورتالىقتى ايقىنداۋدى جانە تاسىمالداردىڭ حالىقارالىق تسيفرلىق ينتەگراتسياسىن قامتاماسىز ەتۋدى ۇسىنامىن.
اتالعان شارالاردى ىسكە اسىرۋ ترانزيتتىك مودەلدەن كولىك-لوگيستيكالىق سالادا قوسىلعان قۇن ەكونوميكاسىن قالىپتاستىرۋعا كوشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
قابىلدانعان شارالار تۋرالى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن جازباشا تۇردە اقپارات بەرۋىڭىزدى سۇرايمىن.
قۇرمەتپەن،
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، «Amanat» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى ءابۋتالىپ ءمۋتالى
Abai.kz
